Эрэгтэй эмэгтэй хүмүүсийн онцлог

Хүйсийн ялгаа

• Эмэгтэйчүүд эрчүүдийг бодвол нүүрний хувирал бүхий зургийг сайн ойлгодог.
• Эрчүүд хамгийн эхэнд эмэгтэй хүнтэй зургийг олж хардаг. Давраад шалдан нүцгэн зураг байвал илүү сонирхно.
• Эмэгтэйчүүд хэн нэгэн хүн нь хэн нэгэнтэй байгаа зургийг илүү сонирхдог.

гэж үзсэн байна та бүхэн энэ талаар өөрсдийн бодол, саналаа коммент хэсэг дээр бичиж үлдээгээрэй.

Эх сурвалж: www.sanakae.com

Цааш нь...

Монгол улсын эдийн засгийн байдал (2009 оны эхний 10 сарын байдлаар)

Хэрэглээний үнийн улсын индекс (ХҮУИ) 2009 оны 10 дүгээр сард өмнөх сартай харьцуулахад 0.3 хувиар буурч, өмнөх оны жилийн эцсийнхээс 1.8 хувь өсчээ. Хүнсний бараа, ундаа, ус болон орон сууц, ус, цахилгаан, түлшний бүлгээс бусад бүлгийн үнэ дүнгээрээ 1.4-20.2 хувь нэмэгдсэн нь хэрэглээний бараа, үйлчилгээний үнэ улсын дүнгээр өмнөх оны жилийн эцсийнхээс 1.8 хувь өсөхөд нөлөөлжээ.

Mонголбанкны мэдээгээр мөнгөний нийлүүлэлт (M2) 2009 оны 10 дугаар сарын эцэст 2671.0 тэрбум төг болж өмнөх сарынхаас 17.6 тэрбум төг буюу 0.7 хувиар, өмнөх оны мөн үеийнхээс 313.3 тэрбум төг буюу 13.3 хувиар өсчээ.

Мөнгөний нийлүүлэлт оны эхнийхээс 401.0 тэрбум төг буюу 17.7 хувиар нэмэгдэхэд бараг мөнгө 439.6 тэрбум төг буюу 27.1 хувиар өссөн нь голлон нөлөөлжээ.
Гүйлгээнд байгаа бэлэн мөнгө 2009 оны 10 дугаар сарын эцэст 359.6 тэрбум төг болж, өмнөх сарынхаас 3.8 тэрбум төг буюу 1.1 хувиар буурч, өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 30.3 тэрбум төг буюу 9.2 хувиар нэмэгджээ. Аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэдэд олгосон нийт зээлийн өрийн үлдэгдэл 2009 оны 10 дугаар сарын эцэст 2618.0 тэрбум төгрөгт хүрч, өмнөх сарынхаас 12.9 тэрбум төг буюу 0.5 хувиар, өмнөх оны мөн үеийнхээс 73.3 тэрбум төг буюу 2.7 хувиар тус тус буурсан байна.

Хугацаа хэтэрсэн зээлийн өрийн үлдэгдэл 2009 оны 10 дугаар сарын эцэст 200.9 тэрбум төг болж, нийт зээлийн өрийн үлдэгдлийн 7.7 хувийг эзэлж байгаа бөгөөд өмнөх сарынхаас 2.6 тэрбум төг буюу 1.3 хувиар, харин өмнөх оны мөн үеийнхээс 141.9 тэрбум төг буюу 3.6 дахин нэмэгджээ. Банкны системийн хэмжээгээр чанаргүй зээл 406.1 тэрбум төгрөгт хүрч, нийт зээлийн өрийн үлдэгдлийн 15.5 хувийг эзэлж байгаа бөгөөд өмнөх сарынхаас 8.4 тэрбум төг буюу 2.1 хувиар, өмнөх оны мөн үеийнхээс 322.9 тэрбум төг буюу 4.9 дахин нэмэгдсэн байна

Үнэт цаасны арилжаа 2009 оны 10 дугаар сард 22 удаа явагдаж, 3.3 тэрбум төгрөгийн гүйлгээ хийж, 3.8 сая ширхэг үнэт цаас арилжаалжээ. Арилжаалсан үнэт цаасны тоо өмнөх сарынхаас 3.4 сая ширхэг буюу 47.4 хувиар, өмнөх оны мөн үеийнхээс 1.0 сая ширхэг буюу 20.2 хувиар буурчээ. Гүйлгээний хэмжээ өмнөх сарынхаас 1.4 тэрбум төгрөг буюу 75.4 хувиар, өмнөх оны мөн үеийнхээс 2.3 тэрбум буюу 3.2 дахин өсчээ.

Улсын нэгдсэн төсвийн орлого, тусламжийн нийт хэмжээ 2009 оны эхний 10 сард 1519.6 тэрбум төг, нийт зарлага, эргэж төлөгдөх цэвэр зээлийн хэмжээ 1855.6 тэрбум төг болж, нийт тэнцэл 336.1 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай гарлаа.
Төсвийн алдагдал 2009 оны эхний 10 сарын байдлаар өмнөх оны мөн үеийнхээс 265.3 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдэхэд төсвийн зарлагын өсөлт орлогынхоос 14.9 пунктээр өндөр байгаа нь нөлөөлжээ Төсвийн урсгал орлого 1504.3 тэрбум төг, урсгал зардал 1401.5 тэрбум
төг болж, урсгал тэнцэл 102.8 тэрбум төгрөгийн ашигтай гарлаа. Татварын нийт орлого өмнөх оны мөн үеийнхээс 315.8 тэрбум төг буюу 20.2 хувиар буурахад зарим бүтээгдэхүүний үнийн өсөлтийн албан татвар 226.4 тэрбум төг буюу 65.2 хувь, аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар 61.3 тэрбум төг буюу 27.8 хувь, нэмэгдсэн өртгийн албан татвар 10.4 тэрбум төг буюу 3.7 хувиар буурсан нь голлон нөлөөлжээ. Татварын бус орлого өмнөх оны мөн үеийнхээс 57.1 тэрбум төг буюу 28.6 хувиар өсөхөд хувьцааны ногдол ашгийн орлого 61.5 тэрбум төг буюу 3.1 дахин, навигацийн орлого 10.3 тэрбум төг буюу 68.2 хувиар өссөн нь голлон нөлөөлсөн байна.

Улсын нэгдсэн төсвийн нийт зарлага, эргэж төлөгдөх цэвэр зээлийн хэмжээ 2009 оны эхний 10 сард 1855.6 тэрбум төг болж өмнөх оны мөн үеийнхээс 10.0 тэрбум төг буюу 0.5 хувиар өсчээ. Үүнд цалин, хөлсний зардал 32.7 тэрбум төг буюу 7.5 хувь, татаас, шилжүүлэг 55.0 тэрбум төг буюу 9.6 хувиар өссөн, түүнчлэн хөрөнгийн зардал 26.8 тэрбум төг буюу 8.0 хувиар буурсан нь голлон нөлөөлжээ. Хөрөнгийн зардалд 2009 оны эхний 10 сард 309.5 тэрбум төгрөгийг зарцуулсан нь өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 26.8 тэрбум төг буюу 8.0 хувиар буурсан байна. Хөрөнгийн зардлын бууралт нь дотоодын эх үүсвэрээс хийгдсэн хөрөнгийн зардал 30.4 тэрбум төг буюу 9.5 хувиар багассанаас голлон шалтгаалжээ. Манай улс 2009 оны эхний 10 сарын байдлаар дэлхийн 113 оронтой худалдаа хийж, гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 3192.1 сая ам.доллар, үүнээс экспорт 1487.0 сая ам.доллар, импорт 1705.2 сая ам.доллар боллоо.

Гадаад худалдааны тэнцэл 2009 оны эхний 10 сард 218.2 сая ам.долларын алдагдалтай гарч, алдагдлын хэмжээ өмнөх оны мөн үеийнхээс 335.8 сая ам.доллар буюу 2.5 дахин буурчээ. Нийт бараа эргэлтийн хэмжээ өмнөх оны мөн үеийнхээс 1663.7 сая ам.доллар буюу 34.3 хувь, үүний дотор экспортын хэмжээ 663.9 сая ам.доллар буюу 30.9 хувь, импортын хэмжээ 999.8 сая ам.доллар буюу 37.0 хувиар тус тус буурчээ.

Нийт экспортын хэмжээ буурахад зэсийн баяжмалын үнийн дүн 49.2 хувь; цайрын баяжмалын биет хэмжээ 4.3 хувь, үнийн дүн 38.9 хувь; боловсруулаагүй алтны биет хэмжээ 36.7 хувь, үнийн дүн нь 34.8 хувиар тус тус буурсан нь голлон нөлөөлөв.

III.Эдийн засгийн салбарын үзүүлэлт

2009 оны эхний 10 сарын байдлаар 15.0 сая эх мал буюу нийт төллөх эх малын 81.0 хувь нь төллөсөн байна. Улсын хэмжээгээр энэ оны эхний 10 сарын байдлаар 1535.0 мянган том мал зүй бусаар хорогдсон нь өмнөх оны мөн үеийнхээс 59.1 мянгаар буюу 4.0 хувиар нэмэгдлээ.

Улсын хэмжээгээр 2009 оны 11 дүгээр сарын 1-ний байдлаар 370.6 мян.т үр тариа, 149.5 мян.т төмс, 75.5 мян.т хүнсний ногоо хурааж, 873.7 мян.т өвс, хадлан, 21.9 мян.т гар тэжээл, 2.6 мян.т дарш бэлтгэсэн байна. Өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад хураасан үр тариа 170.6 мян.т буюу 85.3 хувь, төмс 16.6 мян.т буюу 12.5 хувь, хүнсний ногоо 1.1 мян.т буюу 1.5 хувь, бэлтгэсэн дарш 1.7 мян.т буюу 2.7 дахин их байна. Харин бэлтгэсэн өвс 135.1 мян.т буюу 13.4 хувь, гар тэжээл 3.9 мян.т буюу 15.3 хувиар бага байна.

Аж үйлдвэрийн нийт бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлт 2009 оны эхний 10 сарын байдлаар (2005 оны зэрэгцүүлэх үнээр) 1306.0 тэрбум төг болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 152.1 тэрбум төг буюу 10.4 хувиар буурлаа. Энэхүү бууралтад уул уурхай, олборлох аж үйлдвэрийн салбарын үйлдвэрлэлт 31.8 тэрбум төг буюу 3.9 хувиар, боловсруулах аж үйлдвэрийн салбарынх 119.5 тэрбум төг буюу 24.6 хувиар, цахилгаан, дулааны эрчим хүч үйлдвэрлэлт, усан хангамжийн салбарынх 0.7 тэрбум төг буюу 0.5 хувиар буурсан нь нөлөөллөө.

Уул уурхай, олборлох аж үйлдвэрийн салбарын үйлдвэрлэлт өмнөх оны мөн үеийнхээс буурахад зэсийн баяжмал 35 хувийн агуулгад шилжүүлснээр, цайрын баяжмал, хайлуур жоншны баяжмал, алт, гянтболдын баяжмал зэрэг уул уурхайн гол нэр төрлийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл 1.0-66.6 хувиар багассан нь нөлөөлжээ. Нарийн боов, талх, хиам, катодын зэс, тамхи, шохой, хивс, металл бэлдэц, спирт, самнасан ноолуур, амтат ус, ундаа, металл цувимал, бетон зуурмаг, цул бетон, төмөр бетон эдлэл, молибдений исэл зэрэг бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл 0.5-91.7 хувиар буурсан нь боловсруулах аж үйлдвэрийн салбарын үйлдвэрлэл 24.6 хувиар буурахад голлон нөлөөлсөн байна.

Улсын хэмжээнд 2009 оны эхний 10 сард нийт 159.8 тэрбум төгрөгийн барилга угсралт, их засварын ажил гүйцэтгэснээс 138.3 тэрбум төгрөг буюу 86.5 хувийг дотоодын барилгын байгууллагууд, 21.5 тэрбум төгрөг буюу 13.5 хувийг гадаадын барилгын байгууллагууд гүйцэтгэв. Төмөр замын тээврээр 2009 оны эхний 10 сард 11487.0 мян.т ачаа, давхардсан тоогоор 2692.6 мянган зорчигч тээвэрлэсэн нь өмнөх оны мөн үеийнхээс тээсэн ачаа 729.4 мян.т буюу 6.0 хувь, зорчигчдын тоо 1062.5 мян.хүн буюу 28.3 хувиар буурлаа. Төмөр замын тээврээр зорчигчдын тоо буурахад дотоодын зорчигчдын тоо өмнөх оны мөн үеийнхээс 1007.6 мян.хүн буюу 28.0 хувиар буурсан нь голлон нөлөөлсөн байна.

Агаарын тээврээр 2009 оны эхний 10 сард 1079.7 тонн ачаа, давхардсан тоогоор 264.0 мянган зорчигч зорчсон нь өмнөх оны мөн үеийнхээс тээсэн ачаа 515.4 тонн буюу 32.3 хувь, зорчигчдын тоо 58.7 мян.хүн буюу 18.2 хувиар буурлаа Зочид буудал, зоогийн газрын салбарын нийт орлого 2009 оны эхний 9 сарын байдлаар 37.1 тэрбум төгрөг болж, өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс 4.3 тэрбум төгрөг буюу 10.5 хувиар буурсан байна. Улсын хэмжээнд 2009 оны эхний 9 сарын байдлаар 15 аж ахуйн нэгж, байгууллага даатгалын үйл ажиллагаа
явуулж, даатгалын хураамжаас 17.5 тэрбум төгрөгийн орлого бүрдүүлж, 3.8 тэрбум төгрөгийн даатгалын нөхөн төлбөрийг олгосон нь өмнөх оны мөн үеийнхээс даатгалын хураамжийн орлого 512.6 сая төгрөг буюу 3.0 хувиар, даатгалын нөхөн төлбөр 424.3 сая төгрөгөөр буюу 12.7 хувиар нэмэгджээ.

Эх сурвалж. Монгол Улсын статистикийн газар

Цааш нь...

Бизнесийн талаарх ойлголт ба түүний хамрах хүрээ

Хэрэв бид "бизнес"-ийн талаарх ойлголтыг өргөн утгаар нь авч үзвэл энэ нь аз туршсан бизнесийн үйл ажиллагаа юм. Практик туршлагаас харахад хэрэгжүүлж байгаа арга хэмжээ, төсөл, хөтөлбөр нь "бизнес" гэдэг утгаараа шинэ санаа, төлөвлөлт, хэрэгжүүлэлт, амжилттай төгсгөл, үр дүн гэсэн 5 үндсэн үе шат дамждаг байна.

Хэрэв та эдгээр алхам бүрийг өдөр тутмын амьдралдаа системтэйгээр мөрддөг бол та "бизнес"-ийн харилцаанд орсон хүн юм. "Бизнес"-ийн талаарх ойлголтыг судалснаар бидний дийлэнх нь энэ чиглэлээрх ажил хэргийн харилцаанд оролцогч болохоо ойлгож авна. Хэрвээ ажил хэргийн харилцаанд нэг хэлбэрээр оролцож, өдөр тутмын тулгамдсан асуудлаа шийдвэрлэж чаддаг хүнийг энэ талаарх ажил хэргийн харилцаанд ороогүй хүнтэй харьцуулахад тэд ямагт бэрхшээл болон асуудалтай тулгардаг байна. Аливаа асуудалд ажил хэрэгч хандах нь танд бие хүний чинь хувьд олон нааштай өөрчлөлтийг авч ирэх төдийгүй, таныг гэр бүл, нийгэм, хамт олныхоо дунд нэр хүндтэй хүн болоход тус болдог.

Асуудалд системтэй, ажил хэрэгч хандах нь таны амьдралд зорилгодоо хүрэн олон боломжийг олгодог. Ажил хэрэгч байдал нь асуудлыг давж гарахад туслах төдийгүй тулгамдсан чухал сорилтыг шийдвэрлэх үед өөрийн зөв шийдвэрийг гаргахад тань тусална.

"Ажил хэрэгч" хүн болоход тань...
Эрч хүч
Хөдөлмөрч, хичээнгүй бас ухаантай байх нь ажил хэрэгч хүний гол чанар юм. Аливаа үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэх явцад тулгамдаж байгаа бэрхшээлийг зөв шийдвэрлэх, амжилттай дуусгах биеийн болоод ухааны эрч хүчтэй байх нь чухал юм. Энэ эрч хүчийг өөртөө бий болгохын тулд өөрийн бие мах бодь, харах, сонсох, хүртэх, үнэрлэх мэдрэхүйгээ тулгамдсан асуудалд бэлэн байхаар зөв удирдах хэрэгтэй. Нөгөө талаас бие бялдрын дасгал сургууль, эрүүл хооллолтыг өдөр тутмынхаа амьдралд мөрдлөг болгосноор эрүүр чийрэг бие бялдартай иргэн байх нь чухал юм.

Амжилтанд хүрэх эрмэлзэл
Танд амжилтанд хүрэх хүсэл тэмүүлэл байх хэрэгтэй. Асуудалд хандах таны ажил хэрэгч хандлага тодорхой үр дүнд хүрэх тэмүүллийг бий болгодог. Энэ тэмүүлэл нь танаас жирийн хүмүүсээс илүү их шаргуу хөдөлмөрийг шаардаж болно.

Зорилготой байх
Үйл ажиллагааг төлөвлөсөн цаг хугацаанд өндөр үр ашигтай хэрэгжүүлэх зорилготой байх нь чухал. Үр дүнг тооцох, цаг хугацааны зөв менежмент танд маш хэрэгтэй. Амжилтанд хүрэх зорилтуудаа тодорхойлж авах нь танд тус болно.

Бусдаас суралцах чадвар
Та өөрөө нөлөөлөхийг хүсэж байгаа хувь хүн болон хамт олны байранд өөрийгөө орлуулан тавиад үз. Мэдээж та тэдний ямар бодолтой байгааг ойлгохыг хүсэж байгаа. Иймд бусдын байр суурин дээр өөрийгөө тавьж асуудалд хандах чадвартай байх хэрэгтэй. Энэ нь ажил хэрэг явуулах үед хэрэглэгч, үйлчлүүлэгч юу хүсэж байгааг төсөөлөх чадварыг хэлж байна.

Авхаалж самбаа /манлайлал/
Бизнес эрхлэхэд шаардагдах хувь хүний манлайлал, бусдыг дагуулах урлаг танд хэрэгтэй. Нөөцийг тодорхойлох, бүрдүүлэх, үр ашигтай хуваарилах ур чадвар нь ажил хэргийг явуулахад чухал үүрэг гүйцэтгэнэ.

Төлөвлөх
Ажил хэргийг амжилттай явуулах дүр зургийг гаргахын тулд үйл ажиллагааг ямар зорилгоор хийж байгаа, юу хийх, ямар аргаар хийх, хэн үүнийг хийх, хэзээ үүнийг хийхийг тодорхойлсон төлөвлөгөөг зайлшгүй цаасан дээр буулгана. Төлөвлөгөөтэй болсноор энэ нь нөхцөл байдлыг ойлгомжтой болгож ажил хэргийг эхлүүлэх, эс эхлүүлэхийг хэлж өгдөг. Эрсдэлтэй, аз туршсан бизнесийн үйл ажиллагаанд төлөвлөгөө гаргах нь ирээдүйн ашиг орлого, алдагдлыг тооцох хэмжүүр болдог.

Эрсдэлийг хүлээх
Эхэл!, Бизнесийнхээ ажиллагааг эхэл!, Үүнд заавал шийдвэр гардаг. Иймд бүхий л явуулах гэж байгаа үйл ажиллагааг эхлэхээс өмнө эрсдэлийг зайлшгүй урьдчилан тооцсон байхыг шаарддаг. Ингэж чадвал ажил хэргээ хугацаанд нь амжилттай, үр дүнтэй явуулж чадна. Жирийн хүнээс ажил хэрэгч хүний ялгагдах нэг онцлог бол тэд хамгийн түрүүнд эрсдлээ тооцдогоороо ялгаатай юм. Амжилт бол зөв шийдвэрийг зөв цаг хугацаанд гаргаснаар эхэлдэг.

Шинийг эрэлхийлэгч
Ажил хэрэгч хүний бусдаас ялгарах өөр нэг чанар бол ажил хэргийг илүү үр дүнтэй явуулах шинэ санааг эрэлхийлэгч байдаг. Хувь хүний шинэ санаа, төсөөлөл, түүнд хандах хандлага нь өөрийн хэрэгцээг хангах явцдаа хүрээлэн байгаа орчноо өөрчлөхөд нөлөөлдөг. Төрөл бүрийн салбарын, янз бүрийн мэдээлэлтэй байх нь шинийг сэдэгч хүнд чухал асуудал бөгөөд шинээр мэдлэг, мэдээлэл олж авах явцдаа шинэ санааг олж авдаг нь ийм төрлийн хүмүүсийн үндсэн хэв шинж юм.

Чадвар
Ажил хэрэгч хүмүүс өөрийн үйл ажиллагааг эрхлэх ноу-хау буюу тухайн ажлыг гүйцэтгэх чадвартай байдаг. Ийм төрлийн хүмүүсийн ихэнх нь өөрийн бизнест амжилт авчрах мэдлэг, чадвар, амьдралын туршлагатай байдаг. Ийм ч учраас өөрийнхөө аж ахуй эрхлэх дадлага, чадварыг үнэлэх чадвар танд зайлшгүй байх шаардлагатай. Үүнээс гадна авьяас, ур чадварыг хөсөрдүүлэхгүйн тулд байнга өөрийн үйл ажиллагаандаа ашиглаж, туршиж байх хэрэгтэй.

Тэсвэр хатуужил
Аж ахуй эрхлэх гэж байгаа хүн тулгарах саад бэрхшээлд бэлэн байх хэрэгтэй. Эмэгтэй бизнес эрхлэгчид тулгарах бэрхшээлд мохох сөрөг хандлага ажиглагддаг тул тэднээс нэмэлт хатуужил тэвчээр шаардана. Өөрийн аж ахуйг хүссэн хэмжээндээ амжилттай эрхлэн явуулахад тулгарсан бэрхшээлийн өмнө цөхрөнгүй тэмцэх хатуужил танд юу юунаас илүү чухал. Тэвчээр, хатуужил, итгэл нь тулгарч байгаа бодит болон сэтгэл зүйн бэрхшээлийг амжилттай давж гарах үндэс юм.

Бизнесийн төрөл
Хүмүүс өөрийн тэмүүлэл, эрэлт хэрэгцээний дагуу төрөл бүрийн сонирхолд хөтлөгдөж байдаг. Аж ахуй эрхлэх хүн энэ хүсэл тэмүүлэл, эрэлт хэрэгцээний үр дүнд бий болсон сонирхлоо хангахын тулд сонирхсон аж ахуйгаа сэтгэл ханамжтай байгуулах зорилготой байдаг. Амжилттай байгуулсан аж ахуй бүр хүнд өөрт нь сэтгэл ханамжийн шагнал авчирдаг. Аж ахуйн төрөл, загварыг гаргахын тулд энэ нь хувийн болон төрийн өмчийн, албан болон албан бус, хувь хүний эсвэл бүлэг хамт олны, орон нутгийн болон олон улсын, том болон жижиг, бизнесийн болон нийгмийн, үйлдвэрлэлийн болон үйлчилгээний алин болохыг тодорхойлдог. Аж ахуйн төрөл хэлбэрээс үл хамаарч тулгарч байгаа бэрхшээлийг хэрхэн давж гарах шийдвэрийг зөв гаргах нь байгууллагыг амжилтанд хүргэж боломж өгдөг. Байгууллага хоорондын гол ялгаа нь амжилт, түүнээс хүртэх сэтгэл ханамж, үр дүнгээр хэмжигдэнэ. Ашгийн байгууллага ашиг олдог бол ашгийн бус байгууллагууд биеийн болоод сэтгэл зүйн амжилт ололтыг чухалчилдаг. Иймээс ажил хэрэгч хүмүүс өөрийн хэрэгцээ сонирхолд нийцсэн ажлыг л сонгодог. Тодорхой хэсэг аж ахуй бусад аж ахуйн нэгж байгууллагын оршин тогтнох хэрэгцээг хангахад чиглэсэн үйл ажиллагаа явуулдаг. Нэг аж ахуйн бүтээгдэхүүн бусад аж ахуйн нэгж байгууллагын хэрэгцээнд хэрэглэгдэж улмаар нийгмийг бүхэлд нь мөнгөн хөрөнгийн хөдөлгөөнд оруулдаг байна. Хичнээн их мөнгө эргэлтэнд орж байвал нийгэм төдий чинээ баян байдаг. Байгууллагуудын харилцан хамааралтай үйл ажиллагаа нь нийгэмд төдийгүй хүмүүст маш олон боломжийг ашиглах нөхцөлийг бүрдүүлж өгдөг. Иймд ажил хэрэгч хүмүүс энэ боломжуудыг тодорхойлж дараа нь түүнийг ашигладаг байна.

Бидний хүрээлэн байгаа орчинд илүү өндөр түвшинд харилцан ашигтай ажиллаж болох ашиглагдаагүй олон тооны боломжууд оршдог бөгөөд хүн бүрт ийм боломж нээлттэй байдаг. Эргэн тойронд чинь байгаа төрөл бүрийн бизнесийн байгууллагуудыг анхааралтай судлах, хэрхэн тэдэнтэй харилцан ашигтай хамтарч ажиллах боломж байгааг зөв дүгнэх хэрэгтэй. Ингэж та чадах зүйлээ, өөртөө байгаа тэр л чадвараар амжилттай хэрэгжүүлэхээр ажилладаг.

Цааш нь...

Үйлдвэрлэгчид тоног төхөөрөмж татваргүй оруулж ирнэ

Жижиг, дунд үйлдвэрийн тоног, төхөөрөмжийг гаалийн болон НӨАТ-аас чөлөөлөх хоёр хуулийг өнгөрсөн долдугаар сарын дундуур баталсан. Үүнтэй холбоотойгоор Жижиг, дунд үйлдвэрийн газар бүх салбарын төлөөллөөс ямар төрлийн тоног төхөөрөмжийг татвараас чөлөөлүүлэхийг хүсч байгаа талаарх саналыг авсан байна. Яам, агентлаг, төрийн бус байгууллага, бизнес эрхлэгч гээд олон газраас 8000 гаруй төрлийн тоног төхөөрөмжийг гаалийн болон НӨАТ-аас чөлөөлүүлэх саналаа илэрхийлжээ. Эдгээр саналыг шүүж жижиг, дунд үйлдвэрийн зориулалтад хамаарах 2400 гаруй тоног төхөөрөмжийг ялган авсан байна. Салбараар нь авч үзвэл эмнэлэгийнх 130, зам тээвэр, барилгынх 270, хөнгөн үйлдвэрийнх 280, хүнснийх 350 төрлийн тоног төхөөрөмж байгаа аж. Энэ дундаас дахин шалгаруулалт хийж, 470-500 тоног төхөөрөмжийг гааль болон НӨАТ-ын хөнгөлөлтөд гурван жилийн хугацаанд хамруулах юм. Гол шалгуур нь импортыг орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, мөн тэргүүлэх чиглэлийн тоног төхөөрөмж байх ёстой аж.

Татварын хөнгөлөлтөд хамрагдах тоног төхөөрөмжийг Гаалийн ерөнхий газартай хамтран кодлоно. Уг кодын дагуу тоног төхөөрөмжийг хилээр татваргүй оруулах болно. Үйлдвэрлэл эрхлэгчид үүнд талархалтай хандаж, уг салбарыг хөгжүүлэхэд бодит дэмжлэг болно гэдэгт итгэлтэй байгаа аж. Тоног төхөөрөмжийн жагсаалтыг Засгийн газар баталснаар хууль үйлчилж эхлэнэ. Энэ талаар Жижиг, дунд үйлдвэрийн газрын дарга Ц.Ням-Осороос зарим зүйлийг тодрууллаа.

-Гаалийн болон НӨАТ-аас чөлөөлүүлэх тоног төхөөрөмжийн жагсаалтыг Засгийн газарт хэзээ өргөн барих вэ?
-Бүх салбараас жижиг, дунд үйлдвэрийн ямар тоног төхөөрөмжийг гааль болон НӨАТ-аас чөлөөлөх талаарх саналыг нь авсан. Хүнс хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэр болон Сангийн яамнаас ажлын хэсэг гараад ажиллаж байна. Нийт 470-500 төрлийн тоног төхөөрөмжийг татвараас чөлөөлүүлэх талаар ярьж байгаа. Энэ долоо хоногт жагсаалтыг бүрэн нэгтгэж дуусна. Ингээд ирэх долоо хоногт Засгийн газарт өргөн барина.

-Ихэвчлэн ямар салбарын тоног төхөөрөмж татварын хөнгөлөлтөд хамрагдах вэ?
-Олон салбарынх байгаа. Энэ дундаас хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэр, барилгын салбарынх дийлэнх хувийг эзлэж байна. Жижиг, дунд үйлдвэрийн тоног төхөөрөмжийг кодолсон байгаа. Үүний дагуу татварын хөнгөлөлтөд хамрагдана.

-Жижиг, дунд үйлдвэрийн тоног төхөөрөмжийг татвараас чөлөөлснөөр үйлдвэрлэгчдэд ямар боломж нээгдэх талаар тойм тоо бий юу?
-Мэдээж энэ нь үйлдвэрлэгчдийг дэмжиж буй том алхам. Би нэг жишээ хэлье. Аж ахуйн нэгж, иргэн 100 сая төгрөгийн тоног төхөөрөмж оруулж ирлээ гэхэд 15-16 сая төгрөгийн татвараас чөлөөлөгдөх юм. Эндээс том дэмжлэг гэдэг нь харагдаж байгаа байх. Бидний тооцоогоор хууль хэрэгжих гурван жилийн хугацаанд 2000-2500 жижиг, дунд үйлдвэрлэгч хөнгөлөлтөд хамрагдана. Гэхдээ энэ нь тойм тоо. Хэрэв эдийн засаг сэргээд, банкууд зээл сайн олгох юм бол үйлдвэрлэгчид илүү олон тоног төхөөрөмж оруулж ирнэ. Олон улсын шаардлага хангасан тоног төхөөрөмжүүд байх болно.

Г.Батзориг

Эх сурвалж: news.gogo.mn

Цааш нь...

Тэрбумтан болох нэгэнд шивнэх үгс

Мөнгө гэдэг агуу, бас амьдралд зайлшгүй хэрэгтэй зүйл гэдэгтэй хэн ч санал нийлнэ. Тиймээс олныг нуршилгүйгээр, мөнгийг жинхэнэ утгаар нь “хүүдийлж” чадсан хүмүүс буюу тэрбумтнууд энэхүү амьгүй мөртөө агуу хүчтэй зүйлийн талаар юу өгүүлснийг нь сонирхоцгооё.

Корнелиус Вандербильт “Би бүхий л амьдралынхаа туршид мөнгө бодож галзуурах шахаж явсан. Тиймээс ч мөнгө хийх шинэ арга замыг олж нээсээр явтал надад боловсрол, мэдлэг олж авах цаг зав үлдээгүй” гэсэн бол Жон Рокфеллер “Бүхэл өдрийн туршид ажиллаж хөдөлмөрлөдөг хүн хэдийд нь мөнгө хийх билээ” хэмээжээ.

Харин Генри Форд “Хорвоогийн хамгийн хэцүү зүйл бол өөрийн тархи толгойгоор сэтгэх явдал. Магадгүй ийм учраас л хүмүүс үүнийг хийх сонирхолгүй байдаг биз” гэж үзсэн бол Аристотель Онассис “Амьдралд хамгийн чухал зүйл бол мөнгө. Тийм болохоор мөнгөтэй хүн гэдэг бидний цаг үеийн жинхэнэ хаадууд. Бизнест ч хамгийн хэцүү зүйл бол анхны 5000 долларын ашгийг олох, харин дараагийнх нь анхны сая доллараа олох явдал. Мөнгөний талаар өдөр шөнөгүй бодох хэрэгтэй. Мөнгө зүүднээс тань салахгүй байх ёстой. Мөнгөгүй байгаа бол бусдаас зээлд. Гэхдээ бага хэмжээний мөнгийг хэзээ ч бүү зээлд. Нэг дор ихийг зээлээд, түүнийгээ ч богино хугацаанд эргүүлж өг. Мөнгөтэй болохын тулд нойроо хас. Өдөрт гурван цаг дутуу унтахад жилд бараг нэг сарыг хэмнэнэ” гэсэн байна.

Тэгвэл Роберт Кийосаки “Хэрэв мөнгө таны толгойд нэгдүгээрт тавигддаггүй бол хэзээ ч алган дээр тань унаад ирэхгүй. Харин алган дээр унаж ирэхгүй байна гэдэг мөнгө, бас мөнгөтэй хүмүүс таниас зайгаа барихын цондон” хэмээн үзсэн байхад Жозеф Кеннеди “Сая доллартай болохын тулд хорон санаатай, бүдүүлэг, зальжин, бас өрөвдөх сэтгэлгүй байх хэрэгтэй. Дээр нь “ажлын мал” шиг л ажиллах ёстой. Таны хэн байх нь надад сонин биш. Гол нь, та эхнийх нь л байх хэрэгтэй. Хоёрдугаарт бичигдэнэ гэдэг маш муу. Ялагч байх нь хамгийн чухал. Хоёрт, гуравт ирэх биш, ялах, ялах, бас ялах л хэрэгтэй” гэж өөрийн хөвгүүд болох Жон болон Роберт нарт захиас үлдээж байжээ.

Ставрос Ниархос “Саятнууд мөнгөний үнэ цэнийг мэддэг. Тиймээс түүнээс хоёр гараараа үхэн хатан зууралддаг. Саятнууд бүгд л харамч, хахир зантай. Поль Гетти гэхэд гэрийнхээ үүдэнд төлбөртэй утас тавьсан. Зочдыг өөрийнхөө утсаар үнэ төлбөргүй яриулахгүй гэж тэр шүү дээ.

Онассис зөвхөн өөрийн агаарын шугамаар нисдэг, эсвэл үүнийгээ бусад компанийн нислэгээр сольдог. Би ч мөн зочид буудалд мөнгө үрэхгүйн тулд өөрийн дарвуулт завин дээр амьдардаг. Яагаад ингэж болохгүй гэж?” хэмээн биднээс асууж байхад, Поль Гетти “Их мөнгө олох цорын ганц арга бол өөрийн бизнесийг нээх явдал. Хүний ажлыг хийгээд хэзээ ч их мөнгө олохгүй. Тиймээс өөрийн “нүхийг” олж аваад, хүнд хэрэгцээтэй боловч өөр хаанаас ч олдохгүй, эсвэл маш их хөлс хүчээр олдох бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг гарга. Миний хувьд, өөрөө хөлсөө урсган байж, 100 доллар олох гэснээс зуун хүнийг хөлсөлж аваад, тэднээрээ ганц, ганц доллар олуулсан нь хавьгүй дээр. Тэрбумтан болохын тулд асар их ажиллах чадвар, энд би асар их гэж зориуд тэмдэглэж байна, дээр нь тэрбумтан хүний ухаан нэн шаардлагатай. Тэрбумтан хүний ухаан гэдэг өөрийн бүх мэдлэг, ур ухаан, авьяас чадварыг өмнөө тавьсан зорилгынхоо зүгт төвлөрүүлэх явдал. Өөрөөр хэлбэл, таныг орвонгоор нь өөрчлөх тэр л зүйл юм” гэжээ.

Харин Уэйн Хайзенга “Аливаа арилжаа худалдаа гэдэг хүүхний араас хөөцөлдөж байгаатай л адил юм даа. Бариад авна, тэгээд за гэж хэлтэл нь шахаж өгнө. За гэж хэлсэн ч шахаад, дараад байна. Дараа нь “хоёр нүдний хооронд нь” тас буулгана. Тэгээд чадхийлгэнэ дээ” гэсэн бол Гарольдсон Лафайет Хант “Би амьд­­­ралынхаа туршид зуу илүү тооны компани байгуулсан. Одоо би өдөрт дөрвөн саяын орлоготой. Үүнийгээ эргээд харахад амжилтад хүрэхийн тулд дөрвөн зүйл хэрэгтэй гэж бодогддог. Хамгийн эхэнд хүсч буй зүйлээ тодорхойл. Хоёрдугаарт, үүнийхээ төлөө хэдийг төлөхөө тооцоол. Гуравдугаарт, энэ үнээ төлөхөд бэлтгэ. Ингээд дөрөвдүгээрт нь үйл ажиллагаанд орж, тэрхүү үнээ төл. Ихэнх хүмүүсийн алдаа нь хүсч буй зүйлийнхээ үнэ өртгийг аль болох төлөхгүй гэж сэтгэдэгт байдаг” хэмээсэн аж.

Вупи Голдберг “Энэ найруулагч намайг зураг авалтад оролцуулахгүй гэх нь юу ч биш. Харин би өөрөө юуг хүсч байна гэдэг л надад сонирхолтой байна” гэсэн бол Эдди Риккенбэкер “Миний амжилтын оргилд хүрсэн томъёолол бол ердөө л “Бүгдийг ул суурьтай сэтгэ. Хийхдээ ч ул суурьтай л хийж бай” хэмээн товчхон хариулжээ. Энэ бүхний эцэст Вуди Аллен “Хэрэгтэй газраа хэрэгтэй цагт нь байж чадвал амжилтын наян хувь таны халаасанд орлоо гэсэн үг” гэж өөрийн амжилтыг тодорхойлсон байхад Уиллард Мариотт “Долоо хоногт дөчхөн цаг ажиллаад хэр хол явах вэ дээ” хэмээн анхааруулсан байна.

Мөнгө тогтоох аргууд

-Нялх хүүхдийн дэрэн доогуур мөнгө хадгалбал ойрын үед хөрөнгөжих боломж олгодог.
-Нар мандсаны дараа төлөөс өгөх, сарын эхээр болон хаврын хөхөөн дуунаар алтан эдлэл худалдан авах, ширээний бүтээлэгний завсар мөнгө хадгалах, мөнгөнийхээ дээжийг доод тал нь гурав хоног хадгалах аваас олсон мөнгө хуруун завсраар урсахгүй.
-Хавирган сарны туяанд мөнгөө харуулж “Сар томрох тусмаа миний мөнгийг өсгөж өгөөч” хэмээн шивнэ. Шинэ сартай үдэш буюу хавирган сартай үед мөнгөө шаржигнуулахад л хангалттай. Мөн байнга хадгалдаг зоосоо харуулсан ч болно. Тэгээд тэр мөнгөө хадгал.

Цээрлэх ёсон

Ширээн дээр байгаа хогийг гараар хамах, ширээн дээр малгай, хоосон лонх, түлхүүр тавих, нар жаргасны дараа угаадас, хогоо гаргаж хаях, өр зээлээ эргүүлэн өгөх, олон төрлийн шүүр гал тогооны өрөөнд тавих, гэртээ задгай мөнгө хуримтлуулж, байн байн тоолох, хэтэвчин дэх салаа бүрээр мөнгөө хийх, даваа гаригт өр төлөхийг цээрлэ. Мөн хэтэвчин дотроо өрийн бичиг хадгалах хэрэггүй.

Эх сурвалж: www.xacnews.mn

Цааш нь...

Ярих соёл

-Уучлаарай таны цаана байгaa зүйлийг авах гэсэн юм
-Хүүе! чиний цаана байгаа зүйлийг авмаар байна
-Уучлаарай, тантай нэгэн зүйлийн талаар ярилцах гэсэн юм
-Хөөш! чамтай нэг юм яримаар байна
-Таны алдрыг хэн гэдэг юм бол?
-Хүүеэ! чамайг хэн гэдэг юм бэ?

Хүмүүс бид өөр хоорондоо бодол санаагаа илэрхийлэх, харьцахад яриа нэн чухал.
Энэ яриа ямар өнгө аялгаар, ямар үгсээр илэрхийлэгдэж байгаагаас, цаад хүндээ янз бүрээр нөлөөлдөг. Яг үнэндээ бид, өөрийн бодол санаагаа бусдад илэрхийлж, хуваалцаж ярилцахдаа л баяр урам, гутрал бухимдлыг мэдэрнэ. Энэ үүднээс нь авч үзвэл ярианы соёл гэдэг нэн чухал зүйл ажээ.

Хүн бүр янз янзын ааш араншинтай байдаг лугаа, өөрийн хүсэл, бодол санаагаа янз янзаар л илэрхийлдэг. Зарим нь өөрийгөө ихэд дөвийлгөн, бусдад дээрэлхүү төрхөөр, зарим нь өөрийгөө ихэд дорд үзэж, бусдад зусардсан өнгөөр, нэг хэсэг нь бусдыг хүндэтгэн эелдэг харьцаж байхад, нөгөө хэсэг нь өөрийн бүдүүлэг байдлаа, тэнэг мулгуу хандлагаар илэрхийлнэ.

Ямартай ч хэл ярианы соёл гэдэг, бусдыг хэрхэн үнэлж, хүндэлж байдгийн хэмжүүр байдаг аж.

Хээгүй яриа
Монголчууд бид өөрсдийгөө цагаан цайлган, хээгүй гүндүүгүй байдлаар илэрхийлэх дуртай.
…Хэн нэгэн хүнтэй ярилцахдаа, дотноссон сэтгэлээ илэрхийлж, тухайн хүний сонирхсон, эс сонирхсон байдлыг үл харгалзан, хэрэгтэй хэрэггүй, сонирхолтой сонирхолгүй олон зүйлийг хамж шимэн ярьдаг хүмүүс байдаг. Тийм хүний хувьд хэн нэгэнтэй ярих нь чухал болохоос, юу ярих хэрэгтэй нь төдийлэн чухал бус.

…Хүнтэй ярилцахдаа илэн далангүй байдлаа илэрхийлж, өрөөл бусдад төдийлэн хамаагүй, өөрт хамаатай олон асуудлаа дэлгэн ярьдаг хүмүүс байдаг. Тэд тэр хэмжээгээрээ, өөрт хамаагүй бусдын асуудлыг ч сонирхон, яриулах гэж оролдоно. Тийм хүмүүс, ярьж байгаа хүнийхээ дал мөрөн дээр нь алгадах, энд тэнд нь нудрах зэргээр зэргээр авирлан, хээгүй байдлаа илэрхийлнэ. Харин өөрийн олон асуудлаа дэлгэж, өрөөл бусдын олон асуудлыг сонирхох энэ үзэгдэл, нэгэн цагт хов живийн эх үүсвэр болох нь олонтаа.

…Хүмүүстэй ярилцахдаа марзан шалиг маягаар яриа өдөж, шоолж тохуурхаад эсвэл тоглож наргиад байгаа нь үл мэдэгдэх төрхөөр ярьдаг хүмүүс багагүй байдаг. Тийм хүнтэй ярихад нилээд төвөгтэй. Заримдаа тийм байдлын улмаас инээх ч хэцүү, уурлах ч хэцүү байдалд орох тохиолдол зөндөө.

Мэндчилгээ болон талархлын үг
-Сайн байна уу? та
-Сайн, та сайн байна уу?
-Танд их гялайлаа
-Баяртай, та сайн яваарай
-Танд сайн сайхныг хүсье

Ямар ч хүнтэй уулзаж, ярилцаад салахдаа хэлдэг мэндчилгээний болон талархал салалтын үгсүүд байдаг. Зөвхөн монголчууд төдийгүй дэлхий нийтийн жишиг нь ч ийм. Ийм хэлц үгсийн хэллэг нь янз бүр боловч, утга агуулга нь ойролцоо. Энэ бол нэг ёсондоо хүнийг, хүнийх нь хувьд хүндэлж буйн нэг илэрхийлэл юм даа.

Монголчууд энэ талаар их баялаг, ёсорхуу хэллэгтэй төдийгүй, шүлэглэсэн хэлбрээр уран цэцэн өгүүлэх нь бий.

-Хэт нутаг хаана , хэрэг зориг юунд вэ?
-Та амгалан сайн морилж явна уу?
-За танд их гялайлаа, ачийг тань санаж явах болноо
-Та аян замдаа алжаалгүй сайн явж хүрээрэй
-Даага далантай, бяруу булчинтай онд тарган оров уу? гэхчилэн.
Даяаршил хөгжлийн хурдацтай энэ цаг үед, энэ бүхэн ихэд товчлогдон, амар хэлэгдэх болж дээ.
-Хай
-Юутай байна?
-Юу ч үгүй шив дээ
-Чамаар юу байна?
-Бас л юу ч үгүй
-За за байе
-Байе

Өдөр тутам ийн хэлэлцсээр бэлэг дэмбэрэл гэдгээ ч умартах болж дээ. “Амны бэлэгээс ашдын бэлэг” гэдэгчлэн, бэлэг дэмбэрэлгүй ийм хэлц, бидний амьдралд муугаар нөлөөлж байгаа хэмээн зарим хүмүүс нотлох. “Юу ч үгүй хоосон” гэх бидний өдөр тутмын мэндчилгээний хэлц, бэлэгдлээ байг гэхэд ярианы соёлд хэр нийцтэй юм бол? Монгол хэлэнд байдаг “мэндийн зөрөө” гэдэг ойлголт, нэгэн цагт их ёсорхлыг агуулсан, бэлэгдэлийн үгс байсан аж. Түүгээр ч барахгүй, тухайн хүнээ хэр зэрэг хүндэлж байгаагийн илэрхийлэл гэж үздэг байж.

-Хөөе! аав аа юутай байнаа? гэсэн хэллэгт хүндэтгэл тэгтлээ илрэх билүү? Ядахнаа л
-Сайн байна уу? ааваа. Таны бие амгалан уу? гэж асуувал арай дээр хүндэтгэл илрэх байхаа. Яаж ярих нь хүний эрх хэдий ч, хүндэтгэл, бэлэгдэлээ бодож ярьж байхын муу гэж үгүй.

Ярианы соёл
-Тантай ярилцаж байгаа, ямар ч хүнтэй хүндэтгэл, соёлтой харилцаж байх нь их чухал байдаг. Нэг талаас “хүн” хэмээн хүндэтгэж байгаагийн илрэл, нөгөө талаас таны танихгүй тэр хүн , хэн ч байж болох, маргааш хэн ч болж болох шүү дээ. Ямар ч хүнтэй эелдэг боловсон, соёлтой харилцдаг хүн, ийм харилцааныхаа төлөө хэзээ ч бусдын өмнө эвгүй байдалд ордоггүй юм.
-Хүнтэй харилцан, ярилцаж байхдаа нөгөө хүнийхээ ярьж буй үгийг ихэд анхааран сонсох нь их чухал байдаг. Энэ яриа танд таалагдсан ч эс таалагдсан ч, сонирхолтой эс сонирхолтой байсан ч ярьж буй зүйлийг нь гүйцэд анхааран сонсоно гэдэг, хүндэтгэлийн нэгэн хэлбэр. Учир нь тэр хүн танд л зориулж байгаа хэрэг. Ярьж буй хүнийхээ яриаг бүдүүлгээр таслах, ярьж буй зүйлээс нь шал өөр зүйлийг ярих, үл тоомсорлосон, эсвэл шоолж тохуурхсан өнгөөр ярих нь, нөгөө хүнээ үл хүндэлсэн хэрэг төдийгүй, уг яриаг ямар ч хэрэгцээ ач холбогдолгүй, хоосон зүйл болгон хувиргадаг. Ийм олон үйлдлийн дараа, танд чин сэтгэлээсээ хандан ярих хүн тэгтлээ олдохгүй л болов уу.

-Хүнтэй ярилцахдаа, зөвхөн ярих гэж бодсон зүйлээ л ярихыг хичээ. Хамгийн гол нь таны ярих зүйл ойлгомжтой, товчхон байвал, та хоёрын яриа хэн хэнийхээ сэтгэлд нийцдэг. Зарим хүмүүс ярианыхаа явцад “ам нь халж”, хаа хамаагүй зүйлийг хамж шимэн ярьж “хадуурдаг” муу зуршилтай. Ийм хүмүүсийг амаа авч давхин, хадуурдаг морьтой зүйрлэх нь бий. Ийм тохиолдолд таны яриа ямар ч утга учиргүй болж, хов жив, хэрүүл маргаанд хүргэх тохиолдол олонтаа.

-Өөрийн бодол санаагаа ярилцаж буй хүндээ тулгах, заавал хүлээн зөвшөөрүүлэх гэж оролдох нь, маргаан зөрчилдөөнд хүргэх эхний алхам. Хэрэв яриагаар санал нийлэхгүй бол, заавал маргалдаж, муудалцахын оронд, энэ сэдвээс зайлсхийсэн нь дээр байдаг. Харин тодорхой сэдвээр маргадаж мэтгэлцээд, өөрийн буруу ойлголтоо залруулах, зөв ойлголтоо баталгаажуулах нь үүнээс тэс өөр ойлголт юм.

-Нэгэн гэр бүлд хамтран ажилладаг хүмүүсийн зөрчилдөөнт асуудал нь утсаар ярих соёлд байдаг. Утсаар юуг ч юм хэт удаан ярих нь, дэргэдэх хүндээ ихэд төвөгтэй байдаг төдийгүй, эдийн засгийн хувьд ч ихэд хохиролтой. Уйдсан зарим нэгний утсаар удаан ярих сэдэв нь ихэвчлэн, хов жив, хэрүүл маргаан байдаг. Бие биеийнхээ нүүрийг хараагүй байхдаа, утасны цаанаас улайх биш гэдэгчлэн элдэв замбараагүй, бүдүүлэг хэллэг багагүй яригдана. Үгүй дээ л утсаар ярихдаа: “Сайн байна уу? намайг ……. гэдэг. Би ……тэй ярьж болох уу? гэж эхэлбэл хэн хэндээ тааламжит сэтгэгдэл төрүүлдэг. Харин ……тэй яриулаадах гэж шаардсан өнгөөр хэлбэл танд ямар санагдах бол? Гэртээ байж байгаад, хэн нэгэнд утсаар дарамтлуулахыг хэн ч хүсэхгүй шүү дээ.

Төгсгөл
Монголчуудын “тавхан үгэндээ танигдана” гэдэг хэллэгээр, тухайн хүний хэн болох нь ярьж буй ярианаасаа мэдрэгддэг гэнэм. Тэгэхээр зөв соёлтой ярина гэдэг таны хүмүүжил, оюун санааны илэрхийлэл аж. Ядахнаа үйлээ хянаж, үгээ цэнэж, өрөөлийг хүндэлж, хариуд нь өөрийгөө ч хүндлүүлэх нь, таны сэтгэл санаа тайван, өөрдөг сайхан байхын үндэс.

Та ч гэсэн одооноос өөрийн ярианы өнгө, хэллэгээ анзаарч, засаж сайжруулж яагаад болохгүй гэж? Та бусдыг хүндэтгэж чадваас, бусад хүмүүс таныг хүндэтгэх буюу. Заавал зарлиг шийдвэр хүлээлгүйгээр, дор бүрнээ хичээн өөрчилж болох зүйлийн нэг нь энэ аж.
Эзэн хичээвэл заяа хичээнэ гэдэг.

Таны хэн болох нь тавхан үгэнд танигдана гэнэм.

Эх сурвалж: Нийгмийн толь - Г.Галбадрах

Цааш нь...

Франчайз бизнесийн залилан

Хэрвээ та франчайз худалдан авах гэж байгаа бол чирнингээс болгоомжлоорой
Чирнинг-Энэ нь франчайзыг дампууруулахыг хүлээж, дахин худалдах зорилготойгоор франчайз худалдахыг хэлнэ. Өөрөөр хэлбэл, франчайз эзэмшигч нь бүтээгдэхүүнээс илүү франчайзаа худалдаж мөнгө олохыг хэлнэ.

Энэ асуудал бол дэлхий нийтэд түгээмэл, ялангуяа Австралид их байдаг. Энэ хэрхэн ажиллахыг үзье. Оршин тогтнохоор тэмцэж байгаа франчайз хүлээн авагч илүү удаан хугацаанд франчайзаа ажиллуулж чадах хэдий ч тэднийг алдагдлаар зовоож, франчайз бизнесийг хаалгахаар хүчилдэг. Франчайз эзэмшигч нь тэднийг амжилттай ажиллахад туслах сонирхолгүй бөгөөд тэднийг дампууруулж, хямд үнээр өөр нэг худалдан авагчдад дахин худалдахыг хүснэ. Франчайз эзэмшигч өөр хэн нэгэнд франчайзаа борлуулан дахин хоосруулж, илүү их мөнгө олдог байна. Ихэнх хүмүүсийн хувьд энэ асуудал энгийн байна. Тэд системдээ үлдэх хангалттай мөнгө олж чадахгүй. Ирээдүйд орох орлогыг хоосон амласан учраас тэд түрээсээ төлж, амарч, гэр бүлээ тэжээж чадахгүйд хүрнэ.

Хэрвээ нэг жилийн франчайз эзэмшигчийн эрэлтийг хувь 30 хувьд хүрвэл тэд чирнингээр буруутгагдах магадлалтай болно. Франчайз эзэмшигч нь нэг франчайз хүлээн авагчийг амжилттай ажиллуулахын оронд хоёрыг дампууруулснаас маш их мөнгө олно. Засгийн газар, Франчайзын холбоод болон бусад холбогдох байгууллагууд таныг чирнингээс хамгаалах ажлуудыг бараг хийдэггүй. Мэдээж тодорхой хувийг энэхүү 30 хувиас доогуур барьж байдаг учраас тэд хардалт, сэрдэлтээс зайлсхийж чадна. Энэ бол гэмт хэрэг. Франчайзын ертөнцөд франчайз хүлээн авагчдыг хамгаалсан хууль бараг байдаггүй учраас франчайз бизнесийн худалдааг маш сайн харж, судлах нь чухал. Та хичээл зүтгэлтэй, сэжигтэй болгоомжтой байх хэрэгтэй ба маш их эрсдэлгүйгээр мөнгө олох илүү сайн аргууд олон бий гэдгийг санаарай.

Франчайзын бодомжууд
Хэрэв та сайн франчайз хайж байгаа бол орох гэж байгаа бизнес тань танд үнэхээр таарч байна уу. Магадгүй та дөнгөж хөрөнгө оруулалт хийж байгаа эсвэл франчайзын гэрээ яг таны өмнө байгаа бол зогс бүх зүйлийг нарийн шалгаарай. Бид хуулийн зөвлөгөө өгөх гээгүй боловч экс-франчайз хүлээн авагчийн хувьд та яг хаана байгааг зааж өгье.

Франчайзингийн бизнес саналуудын амжилтай ажилласан түүх маш ховор бөгөөд өнөөдөр бүүр ч багассаар байна. Энэ бүхэн яг л казино тоглохтой адил юм. Ихэнхи хүмүүс мөнгө алдаж, цөөнхи мөнгө хождог ба энэхүү өчүүхэн аз эцэстээ дуусна.

Бэрхшээл юу вэ гэвэл бүх зүйл өмнө нь аль хэдийн хийгдээд бүх зах зээл ханачихсан байдаг. Франчайз эзэмшигчийн гол зорилго бол аль болох их франчайз зарж борлуулах бөгөөд энэ нь франчайз хүлээн авагч үнэхээр орлого болж чадахааргүй хоорондоо маш ойрхон олон нэгжийг бий болгоход хүргэнэ. Франчайз эзэмшигч энэхүү олон франчайз зарснаар мөнгө олж, франчайз нэгжүүд хоорондоо хэр ойрхон байх нь тэдэнд огт хамаагүй. Франчайзд хөрөнгө оруулалт хийснээр түүнээс орлого ашиг бараг олохгүй. Өөрийн бизнестээ болохыг хүсвэл үүнийг өөрөө хий. Эхлэлтэнд чамаас бага мөнгө шаардагдах ба франчайз худалдан авснаас илүү орлоготой байж, амжилт олох боломж илүү өндөр байдаг. Тэдний юу ярьж байгаад бүү итгэ, тэд зөвхөн худалдахыг л хүсдэг. Франчайз худалдан авснаар та өөрийн бизнестэй болно хэмээн ярьдаг боловч үнэндээ та өөрийхөө хийх ажлыг худалдан авч байгаа юм. Аз болж таны сүлжээний цэвэр орлого 15 хувь хүрсэн ч та франчайз эзэмшигчдээ ройэлти төлөх ёстой учраас франчайзор тань таны 50 хувь хамтрагч болох ба та зовж ажиллаж олсон мөнгөө тэдэн өгөх болно. Та үнэндээ тэдний төлөө бизнес хийх лиценз эзэмшсэн гэсэн үг. Франчайзор таны мөнгөөр зах зээлд туршилт хийж, өөрийн бизнесээ өргөтгөх учраас тэд эрсдэлийг үүрэхгүй хэн нэгэнд франчайзын хамгийн сайн санал хэмээн дуулгаж, ятгахыг оролдоно.

Франчайзын луйвар
Та франчайз бизнесийн хохирогч уу? Та дампуурсан франчайз хүлээн авагч уу?
Та франчайз бизнест орж үзээгүй бол энэ яаж сүйрдгийг ойлгоход маш хэцүү. Хүмүүс бүх амьдралдаа цуглуулсан мөнгөө үргэлж алддаг. Хөрөнгө оруулалт, дээр нь байшин, хөрөнгө мөнгөө бүгдийг алддаг бөгөөд биеийн болон оюун санааны хувьд мөн хохирно. Гэр бүл салалт, сүйрсэн харилцаа тэр ч бүү хэл амиа хорлосон тохиолдол ч их гардаг.

Та өөрт байгаа бүх зүйлээр хөрөнгө оруулалт хийж, олон жилийн цаг хугацаа зарцуулж, удахгүй бүх зүйл сайхан болно гэж итгэсээр дампуурсан бизнесээ хадгалсаар байна уу. Франчайзингийн залилангийн олон хохирогчид алдагдлаа багасгахын тулд бизнесээ орхиж чадахгүй, сайжрахыг хүлээж, илүү их хохирол амсдаг байна. Алдсан нэг цент бүр франчайз эзэмшигчийн халаасанд орох болно. Та үргэлжлүүлбэл франчайз эзэмшигчдийн мөнгө өссөөр байна гэдэг нь ойлгомжтой. "Бусад хүн ямар сайн ажиллаж байна" гэж өөртөө байнга хэлсээр та дампуурсан франчайз хүлээн авагч болсноо мэднэ. Эцэст нь та азтай бол энэ асуудлаа өөр нэг хохирогчид худалдах эсвэл цус бага асгаруулахын тулд зүгээр л зогсоох талаар таныг бодоход хүргэнэ. Чамд юу үлдэх вэ гэвэл дахин барьж байгуулахад цаг хугацаа их зарцуулахаар хоосон мөр л байх болно.

Та бүх зүйлээ алдаж, ядуурал, хоосролыг мэдэрч, чамайг ямар амархан хуурсныг мэднэ. Дэлхийд тань шиг хэдэн мянган хүн байгааг та интернэтээс хайж үзээд тайвшрах болно. Олон жилийн хугацаа, санхүүгийн хүндрэлийг орлуулах юу ч байхгүй. Юутай ч үлдсэн хамаагүй хөдөлж, амьдралаа дахин бүтээх хэрэгтэй.

Энэ бүх хууран мэхлэлтээс салсны дараа ч тэдгээр франчайзын залилагчид эргэн тойронд чинь байсаар байх болно. Тэдэнд амьдралаа хянуулахыг бүү зөвшөөрөөрэй. Зөвлөх мэргэжилтэнтэй уулзаж, юунд итгэж байгаа тухайгаа ярих хэрэгтэй. Чи маш их мэдлэгтэй болно.

Бизнесээ алдах нь гэр бүл салалт болон хайртай хүнээ алдахтай адил амьдралын хамгийн том стресс үүсгэгч гэж тооцогддог.

Швейцарийн нэрт сэтгэл судлаач доктор Элезабеф Кубер-Росс бизнесийн сүйрлийн 5 шатлал байдаг гэж үзжээ.

Үгүйсгэл. Энэ нь хамгийн эрүүл шат бөгөөд тухайн хүн өөрөөсөө "Яагаад би гэж" асууж, заналхийлж байгаа стрессийн эсрэг тэмцэх стратеги боловсруулна.

Уур хилэн эсвэл дургүйцэл. Энэ шатанд өөрийгөө буруутгах байдал үүснэ.

Шийдвэрлэлт. Энэ нь "түр эвлэрэх үе" бөгөөд тэд өөрсдийн санаандаа байдлыг ухаж ойлгож, тэдний хийх гэж байгаа алхам амжилттай болоосой гэж боддог байна.

Сэтгэлийн дарамт. Энэ бол жинхэнэ зовлон гунигтай шат бөгөөд сэтгэлээр унаж, ямар ч итгэл найдваргүй байгаагаа мэдэрнэ.

Хүлээн зөвшөөрөлт. Энд бодит байдалтай нүүр тулж, цааш үргэлжлүүлнэ.

Бизнесийн энэхүү алдагдлын муу талыг суралцсан туршлага хэмээн үзэх нь бизнес эрхлэгчийг хурдан тайвшруулж, амьдралынхаа дараагийн алхмыг хийхэд туслана. Цаг хугацаа бол бүхнийг эмчлэгч бөгөөд зөвхөн сайн сайхан зүйлийг бодож, өчүүхэн жижиг хийх зүйл олоод, цагийг зугаатай өнгөрүүлэх хэрэгтэй.

Өнгөрсөн цаг хугацаанд амралтын өдрүүдээр хийж чаддагүй байсан зүйлээ хийгээрэй. Жишээ нь: өдөржин гэр бүлтэйгээ гадуур зугаалж, ямарч ажлын тухай бодолгүйгээр өдрийн хоолоо гэрээс гадуур идэх хэрэгтэй.

Дампуурснаас 9 сарын дараа, чи байнгын ажилтай болж, халаасандаа хэдэн төгрөгтэй болсноор бизнесийн өрөө төлж эхлэнэ. Мөн сарын өмнө улс дотроо аялаж амжсан байх бөгөөд урьд нь мөрөөдөж байсан зүйлдээ зориулах мөнгийг хэмнэснээр нэлээд мөнгө цуглуулах болно. Мэдээж франчайзын залилагчдад хуурагдахаасаа өмнө ямарч бодолгүй шууд худалдаж авч чадах байсан нь ойлгомжтой. Чи ямар нэгэн өөр зүйл хийх хэрэгтэй болно. Тэдгээр хүмүүс чиний амьдралыг хангалттай сүйрүүлсэн болохоор тэдэнтэй дахин харьцахгүй байж, харьцаагаа үргэлжүүлэхийг бүү зөвшөөр. Дампуурсан франчайзын тухай сайтуудаар орж, дампуурсан тухайгаа өөрийн зовлон нэгтэй хүмүүстэй хуваалцах нь сэтгэлийг засах хамгийн үр дүнтэй аргуудын нэг. Франчайз эзэмшигч нар эдгээр сайтуудад дургүй бөгөөд хаалгахыг нууцаар гуйдаг боловч энэ бүхэн ямарч хууль дүрэм зөрчөөгүй учраас хаагдахгүй үлдсээр байна.

Эх сурвалж: Бизнес таймс - Б.Мөнхнаст

Цааш нь...

“Canon” корпорацийн философи- Kyosei

Канон корпорацын философи Kyosei бөгөөд энэ нь тухайн байгууллагын брэнд, бизнес болон нийгмийн бүхий үйл ажиллагаанд мөрдөргдөж байдаг. Kyosei гэдэг нь сайн сайхны төлөө хамтдаа ажиллаж амьдрах гэсэн утгатай япон үг бөгөөд Canon-ний бүх ажилтанууд энэ үзэл баримтлалыг үндсэн зарчмаа болгон ажилладаг.

Уг үзэл баримтлалаар “бүх хүмүүс үндэс угсаа, шашин шүтлэг болон ёс заншлыг үл харгалзан ирээдүйд хамтдаа эвтэй найртай ажиллаж амьдрах болно” гэж тодорхойлдог. Энэ нь Canon корпорацын эрхэм зорилго болон үнэт зүйлсийг тодорхойлдог байна. Нөгөө талаас Kyosei нь компанийг нэгдмэл чанартай байлгаж дэлхийн даяар үйл ажиллагаагаа амжилттай явуулахад нөлөө үзүүлдэг. Тэд бусадтайгаа нийтэч сайн иргэн байх нь хамгийн чухал зүйл бөгөөд манай компаний үйл ажиллагаа бидний хэрэглэгч, ажилчид, хамтран ажиллагчид болон дэлхийн эргэн тойронд хэрхэн нөлөөлж байгааг сайтар анхаарч байх хэрэгтэй гэж үздэг.

Canon нь уламжлалт зан заншил, үнэт зүйлс, байгалийн баялагаа удаан хугацаанд хадгалан хамгаалж ирснээрээ бахархдаг. Тэд бизнесийн бүхий л үйл ажиллагаагаа орчинтойгоо зохицон явуулж, улс орны эдийн засгийн сонирхлыг тэргүүнд тавьдаг бөгөөд энэ тэнцвэрт байдал нь ирээдүйн хөгжил цэцэглэлтийн гол үндэс суур гэж үздэг. Тус байгууллага нь глобал байгууллага гэдэг утгаараа бүхий л салбар нэгж байгууллагын үйлдвэрлэл үйл ажиллагаа, судалгаа хөгжил, маркетинг, борлуулалт, хуваарилалтандаа олон нийтийн болон хүрээлэн буй орчны өмнө хүлээсэн үүрэг хариуцлагаа сайн биелүүлдэг. Тэдний гол зорилгуудын мөн чанар нь бизнесийн үйл ажиллагааны эрдлийг багасгаж, баялгыг нэмэгдүүлэх юм.

Kyosei үзэл баримтлал нь мөн тухайн компанийг зөвхөн хэрэглэгчидтэй нь бус бүхий газрын бүхий хүмүүстэй сайхан харилцаа тогтоох үүрэг даалгаварыг удирдан зохион байгуулахад дэмжлэг үзүүлдэг. Энэ тэдний корпорацын философи бөгөөд энэ нь компаний бүх ажилчдыг хүн төрөлхтөний хөгжил цэцэглэлт болон дэлхий ертөнцийг хамгаалах үйлсэд хувь нэмрээ оруулахад нь нэгтгэж чаддаг байна.

Цааш нь...

“Хямрал бол сүйрэл биш ” сургалт

Маркетер, СЭЗДС-ийн багш Б.НАНДИН-ЭРДЭНЭ /MBA/

“Хямрал бол сүйрэл биш ”

Сэдэвт эдийн засгийн хямралын үед хэрхэн бизнесээ удирдах талаарх сургалт 2009 оны 6 сарын 20-ны Бямба гарагт 13.00-17.00 цагийн хооронд СЭЗДС-ийн 902 тоот өрөөнд болно.

Илтгэгч багшийн танилцуулга

Банзрагчийн Нандин-Эрдэнэ нь маркетер, СЭЗДС-ийн Бизнесийн удирдлагын тэнхмийн ахлах багш, Монголын маркетингийн холбооны гишүүн, Бизнесийн Удирдлагын Мастер. “Миний мэдэх Маркетингийн удирдлага, Судалгаа, Борлуулалт” цуврал мультимедиа сурах бичгийн зохиогч. “Өэлүн эх” сүү, Улаанбаатар дахь америк дунд сургууль, СЭЗДС-ийн өргөтгөлийн байрны хандив цуглуулах зэрэг 50 гаруй бизнес төсөл, маркетингийн судалгааг бие даан болон хамтран гүйцэтгэсэн. 2005 онд Интернэт маркетингийн чиглэлээр боловсруулсан судалгааны ажил нь МЗХ-ны “Эврика” ЭШБХуралд тэргүүн байрыг эзэлж байсан. 2007 онд Ази номхон далайн орнуудын маркетингийн бага хуралд доктор Д.Дагвадоржтой хамтран “Монголын маркетинг эрт, эдүгээ, ирээдүй” илтгэлийг хэлэлцүүлсэн.

Зохион байгуулагч: СЭЗДС-ийн Бизнесийн Удирдлагын Тэнхим
Дэмжигч байгууллага: “Залуу Маркетер Клуб”

Цааш нь...

Цахилгаан, дулааны үнэ өсөх хандлагатай байна

Өнөөдөр Эдийн засгийн сэдвээр бичиж, нэвтрүүлдэг сэтгүүлчдэд зориулж, тэдний эрчим хүчний салбарын зарим чухал ойлголтыг дээшлүүлэх, мэдээлэл тайланд шинжилгээ хийх чадавхийг бэхжүүлэх сургалтыг Хэвлэлийн Хүрээлэнд Эрчим хүчний зохицуулах газраас зохион байгууллаа.

Энэхүү сургалтын дараа Эрчим хүчний зохицуулах газрын зохицуулагч н.Мягмараас сэтгүүлчид зарим зүйлийг тодруулсан юм.

-Танай байгууллагыг нээлттэй бус гэж их ярьдаг. Тэгээд үнээ нэмэх болохоор л олон нийтэд ханддаг гэдэг шүүмжлэл байдаг?
-Эрчим хүчний зохицуулах газар маань зөвхөн үнэ тарифыг нэмэх асуудлыг ярьдаггүй. Лиценз олгож, түүгээрээ дамжуулаад эрчим хүчний алдагдал, дотооддоо хэрэглэж байгаа цахилгаанаа бууруулах чиглэлээр ажиллаж байгаа. Шугаман дээрх алдагдлыг бууруулах талын арга хэмжээ авснаар сүүлийн таван жилд 20,5 тэрбум төгрөгийн хэмнэлтийг гаргасан. “Дэлхийн банк”-ны төсөл “Улаанбаатар цахилгаан түгээх сүлжээ”-н дээр хийгдэж байгаа. Энэ төсөл дуусахад элдэв алдагдлын хэмжээ буурна. Манай зохицуулах газар ил тод байж чаддаг. Бид тарифтай холбоотой болон бусад мэдээллүүдийг хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр сар бүр мэдээлж байгаа. Эрчим хүчний байгууллагуудын удирдлагын үйл ажиллагаа нууж хаагаад байх зүйлгүй гэдгийг хэлмээр байна. Хэрэглэгчид өөрсдийн цахилгааны зарцуулалтын талаарх мэдээллийг чөлөөтэй авах боломжтой.

-Цахилгаан, дулааны үнэ нэмэгдэх үү?

-Эрчим хүчний үнэ нэмэгдэх хандлагатай байгаа. Эрчим хүчний үйлдвэрүүдийн сэлбэг материал бүх зүйл нь валютаар хэмжигдэж байна. Монголд үйлдвэрлэдэг зүйл нэг ч алга. Валютын ханшны өөрчлөлтөөс болж эхний нэгдүгээр улиралд өндөр алдагдалтай ажиллалаа. Зөвхөн “IV цахилгаан станц” гэхэд 8 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай ажилласан. Энэ бол үнэ нэмэгдэх болсныг харуулж байна. Гэхдээ хэзээнээс эхэлж, хэдэн төгрөгөөр нэмэгдэх вэ гэдгийгээ тооцож байж шийдвэрээ гаргана. Ерөнхийдөө прогноз гарсан байна /та бүхэн доорх хүснэгтээс үнэ нэмэгдэх прогнозыг харна уу/. Бид эхний ээлжинд энэ онд 70 төгрөг орчим, дараагийн жил 80 гээд 90 төгрөг хүртэл шат дараалалтай нэмэх юм.

Ойрын хугацаанд цахилгааны дулааны үнийг нэмэх прогноз:

Цахилгааны үнийн өсөлтийн прогноз төг/кВтц

Айл өрхийн дулааны үнийн өсөлтийн прогноз Төг/м2

Өнөөдрийг хүртэл цахилгаан дулааны үнийг хэрхэн нэмэгдүүлж ирснийг та бүхэн харна уу.
-2002 онд цахилгааны үнийг 4.4 хувь, дулааны үнийг дунджаар 12.4-30.0 хувь нэмэгдүүлсэн. (Орон сууцны гал зуухны өрөөний талбайг халаалтын төлбөр тооцох нийт талбайд оруулах болсон)
-2005 онд цахилгааны үнийг 8.5 хувь, дулааны үнийг дунджаар 19.3 хувь нэмэгдүүлсэн.
-2007 онд цахилгааны үнийг 4.3 хувь нэмэгдүүлсэн.
-2007 онд Дархан, Эрдэнэт хотуудад дулааны үнийг 20.1-26.4 хувь нэмэгдүүлсэн.
-2008 онд цахилгааны үнийг 27.8 хувь, Улаанбаатар хотын халаалтын үнийг 39 хувь, ахуйн хэрэгцээний халуун усыг халаасан дулааны үнийг 61.3-141.9 хувь нэмэгдүүлсэн.

“Дэлхийн банк”, “Азийн хөгжлийн банк”-аас цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэлт, дамжуулалт, түгээлтийн бодит зардлыг нэмэх зайлшгүй шаардлагатай гэсэн зөвлөмжийг гаргажээ. Түүнчлэн тоног төхөөрөмж нь хуучирч, удаан жил ашиглагдсанаас шинэчлэх шаардлага зүй ёсоор тавигдаж байгаа. Эрчим хүчний салбарын үйлдвэрүүдийн найдвартай тасралтгүй ажиллагааг хангахын тулд нийт 170 орчим тэрбум төгрөгний хөрөнгө оруулалт шаардлагатай байгаа гэнэ.

Эрчим хүчний салбарынхан нилээд их шүүмжлэлд өртдөг. Ялангуяа үргүй зардал өндөртэй, хяналтгүй зэрэг нийтлэг зөрчлүүдтэй байдаг. Тус салбарт аудит хийхэд дараах нийтлэг зөрчлүүд илэрсэн байна.

Үүнд:
-Тарифын орлогын тодорхой хэсгийг үр ашиггүй зарцуулах, бэлэн мөнгөний менежмент хангалтгүй байгаагаас өр төлбөрийг их хэмжээгээр нэмэгдүүлэх
-Зардлын гүйцэтгэл болон өнгөрсөн онуудын тоо мэдээлэлд хийсэн дүгнэлт, шинжилгээ, судалгаа хангалтгүй, төлөвлөлтийн арга зүй, төлөвлөгөөний эрх зүйн үндэслэл, хяналт, тооцоолол хангалтгүй түвшинд байна
-Компанийн цех, алба, хэлтэс, удирдлага, ялангуяа бүртгэл санхүү, эдийн засаг, инженер техникийн ажилтнуудын ажлын уялдаа холбоо хангалтгүй
-Нягтлан бодох бүртгэл хөтлөлт, санхүүгийн үйл ажиллагаа нь СТОУС-д бүрэн нийцээгүй, МУ-ын НББ-ийн тухай хууль бусад холбогдох дүрэм журмыг мөрдлөг болгоогүй, бүртгэл, төлөвлөлтийн эмх цэгц, зохион байгуулалт хангалтгүй гэжээ. Тиймээс Зохицуулах газраас нь аудитын явцад илэрсэн зөрчлүүдийг арилгах талаар зөвлөмж өгч байгаа бөгөөд зарим тохиолдолд хугацаатай үүрэг өгч дүгнэж байгаа ажээ.

О.Ариунбилэг /ariunbileg@gogo.mn/

Цааш нь...

Чавес, Обама хоёрын ачаар бестселлер болов

Америк тивийн улсуудын чуулга уулзалтын үеэр Венесуэлийн ерөнхийлөгч Уго Чавес АНУ-ын ерөнхийлөгч Барак Обамад Колумбийн зохиолч Эдуардо Галеаногийн "Las Venas Abiertas de America Latina" гэдэг номыг бэлэглэсэн нь энэ долоо хоногийн бестселлерүүдийн жагсаалтад оржээ.

Учир нь өнгөрсөн долоо хоногт Amazon.com интернэт худалдааны жагсаалтад 734-р байрт жагсч байсан бол энэ долоо хоногт хоёрт бичигдээд байна. Мөн "Las Venas Abiertas de America Latina" ном нь испани хэл дээрх эрэлттэй номын жагсаалтад 47468-аас дээшлэн, 283-д бичигдэж.

Нэрт нийтлэгч Эдуардо Галеано номондоо Латин Америкийг анхны колончлогчдоос эхлэн даяарчлалын корпорациуд хэрхэн тоносон түүхийг өгүүлсэн бөгөөд анх 1971 онд хэвлэгджээ. Чавес АНУ-ын ерөнхийлөгчид бэлэглэсэн .номдоо "For Obama, with affection" буюу "Обамад, чин сэтгэлийн угаас" гэж бичсэн байна.

Цааш нь...

Apple-ийн ашиг 15 хувиар нэмэгджээ

Дэлхий даяараа эдийн засгийн хямралд өртөөд байгаа хэдий ч Apple корпораци энэ жилийн эхний гурван сард анх удаа 15 хувиар нэмэгдсэн байна.

iPhone-ийн худалдаа өнгөрсөн жилийн мөн үеийг бодоход хоёр дахин нэмэгдгсэн бол iPod-ийнх ч өссөн байна. Харин "Macintosh" компьютерын эрэлт хэрэгцээ болоод худалдан авалт буурчээ. Apple-ийн цэвэр ашиг өнгөрсөн жилийн эхний гурван сард 1.05 тэрбум ам.доллар байсан нь одоо 1.21 тэрбум ам.долларт хүрчээ. Энэ нь худалдаа 8.7 хувь буюу 8.16 тэрбум ам.долларт хүрсэн гэсэн үг.

Үүний үр дүнд тус компанийн хувьцаа хэдхэн цагийн дотор 2,5 хувиар өсчээ. Мэргэжилтнүүд энэхүү үр дүнг сайшааж, эдийн засгийн уур амьсгалыг тусгайлан авч үзсэн ч "Энэ нь өргөн хэрэглээний зах зээл дээр ийм зүйлс сайжирч байна гэсэн үг биш" хэмээжээ.

"Northstar Investment Management''-ийн хөрөнгө оруулалтын ахлах ажилтан Эрик Куби "Apple” эдийн засгийн уналттай үед хүчтэй байгаа компаниудын нэг. Энэ үр дүн үйлдвэрлэн гаргагч "Apple" компанийн хувьд эерэг нөлөөтэй байгаа. Харин бүхэл бүтэн зах зээл сэргэж байна гэсэн үг биш" хэмээн мэдэгдсэн байна.

Цааш нь...

2007 оны дэлхийн шилдэг брэнд: INDITEX групп

2007 оны дэлхийн шилдэг брэнд

Interbrand компаниас Дэлхийн хамгийн алдартай 100 брэндийн жагсаалтыг гаргажээ. 2007 оны шилдэг брэндийн жагсаалтыг мөн л Coca-Cola тэргүүлсэн байна. Тус брэнд нь сүүлийн хэдэн жил тасралтгүй энэ жагсаалтыг тэргүүлж байгаа бөгөөд нэр хүнд нь хурдацтайгаар өсч байгаа брэндүүдийн тоонд Google, Zara, Apple болон Nintendo багтжээ.

Zara брэндийн үүсгэн санаачлагч Inditex Group-ын талаар:

INDITEX группын товч танилцуулга:
Үүссэн он: 1963
Ажилчдын тоо: 39.760
Борлуулалт: 4.59 тэрбум евро (5.09 тэрбум доллар) 2003 оны байдлаар
Нөөцийн нийлүүлэлт: Madrid
Бүтээгдэхүүний төрөл болон үзүүлж байгаа үйлчилгээний төрөл: Эмэгтэй хүн болон охидын бэлэн хувцас, эрэгтэй хүн болон хөвгүүдийн бэлэн хувцас, нялх хүүхдийн хувцас, бөөний худалдааны нийлүүлэлт, гэр бүлийн хувцасны дэлгүүрүүд, гутлын дэлгүүрүүд, хэрэглэгчдэд зээл олгох, үл хөдлөх хөрөнгө болон эд хөрөнгийн агент болон зуучлагч
INDITEX групп

Inditex, Industrias de Diseсo Textil (англиар Textile Design Industries, Inc.) компани нь Испаний том корпораци төдийгүй дэлхийн хамгийн том загварын группуудын нэг. Inditex Group нь нэхмэл эдлэлийн загвар, үйлдвэрлэл, дистрибютерийн бизнесийн хамтарсан 100 гаруй компаниудыг багтаадаг.

Inditex нь дэлхий дээрх хамгийн том загварын дистрибютэр бөгөөд худалдааны найман брендтэй. Үүнд: Zara, Pull and Bear, Massimo Dutti, Bershka, Stradivarius, Oysho, Zara Home болон Kiddy's Class ордог бөгөөд нийт 68 улсад 3777 дэлгүүртэй.

Inditex нь шинэ санаачилга болон уян хатан чанарт үндэслэгдсэн удирдлагын ер бусын загварынхаа амжилтын ачаар хамгийн том загварын дистрибютерийн групп болж чадсан. Тэдний загварын философи нь:
 Бүтээлч байдал болон зах зээлийн эрэлтийн хурдан хариу үйлдлээс гаргасан загварын шинж чанар
 Олон улсын зах зээлийн түргэн өсөлтийн үр дүн болон тэдний борлуулалтын маш сайн хариу үйлдэл зэрэг болдог.
Группын шинэ загварууд болон үйлдвэрлэлүүд бараг бүх зүйл нь хоёр долоон хоногийн дотор Zara дэлгүүрүүдэд хүргэгддэг.

Inditex группын соёл нь багийн ажиллагаа, нээлттэй харилцаа болон эрэлтийн дээд зэрэглэлийн түвшингээр тодорхойлогддог. Эдгээр бодлогууд нь хэрэглэгчдийн сэтгэл ханамжтай байдал хүртэл ажилчдын хувийн үүрэг даалгаврыг чиглүүлсэн баримт юм.

Inditex группын зорилтот зах зээл болон сегментүүд:

Бизнесийн сегмент:
Inditex группын үндсэн үйл ажиллагаа нь хувцас, гутал болон айл гэрийн нэхмэл эдлэлийн бүтээгдэхүүний жижиглэн худалдаа зэрэг худалдааны ялгаатай сегментүүдийг зорилгоо болгон ажилладаг юм. Эдгээр худалдааны бүрдэл нь группын эрсдэл болон шан харамжийн туршлага дээр үндэслэгдэн бий болсон бизнесийн сегментүүдийг байдаг. Inditex-ийн 8 бизнесийн бүрдэл байдаг. Эдгээр нь Zara, Kiddy’s Class, Pull & Bear, Massimo Dutti, Bershka, Stradivarius, Oysho and Zara Home юм. Бүрдэл бүр өөрсдийн эзэмшил сүлжээ дэлгүүр болон корпорацийн бодлогод захирагддаг.

Газарзүйн сегмент:
Inditex группын бүх худалдааны бүрдлүүдээ өөрчлөгдөж байгаа эдийн засагтай ялгаатай зах зээлүүд, худалдааны болон хууль зүйн орчин болон түүнчлэн ялгаатай эрсдэл болон шан харамжийг судалж байж ажиллуулдаг. Групп газарзүйн 4 сегментэд хуваасан.
 Испани
 Европын зарим улсууд
 Америк
 Ази зэрэг дэлхийн бизнес нь хөгжих хамгийн боломжтой газруудыг авсан бөгөөд
эдгээр нь улс төр, эдийн засаг болон худалдааны нөхцөл байдлын ижил төсөөтэй байдалд үндэслэн товлосон. Газарзүйн сегментийн байршлыг сонгохдоо хэрэглэгчдийн орлогын түвшин болон сегментийн хөрөнгийг үндэслэсэн.

Цааш нь...

Эдийн засгаар сурч төгссөн хүнийг ямар ажил хүлээж байдаг вэ?

Тулгат ахын бичлэгийг нэг уншаад үзээрэй гэж зөвлөх байна. Эдийн засаг, бизнесийн удирдлагаар төгсч байгаа хүүхдүүд ямар ажил хийдэг вэ? хийх вэ? гэх зэрэг асуултанд маш тодорхой хариулт өгсөн энэхүү нийтлэлийг та бүхэнд хүргэж байна.

Эдийн засагаар сурч төгссөн хүнийг ямар ажил хүлээж байдаг вэ?

Магадгүй чамд хамгийн түрүүнд макро, микро онол гэж ярьсан мэдэмхий эрдэмтэн судлаач хүн төсөөлөгдөх байх. Цаашлаад яамны мэргэжилтэн ч юмуу банкир, санхүүч, нягтлан бодох, татварын байцаагч, компанийн менежер гэх мэт янз бүрийн төсөөллүүд ургаж ирнэ байх. Эдийн засгийг мөнгө олох ухаан гэж ойлгодог хүнд бол хөлжиж баяжих ухаанд нүд тайлагдан лут бизнесмэн болох юм шиг санагдаж ч магадгүй. Угаасаа эдийн засаг өөрөө нэг үзүүртээ цэвэр математик онолоос нөгөө үзүүртээ түүх, философийг багтаадаг маш өргөн ухаан учир төгсөөд ямар хүн болох талаар цэгцтэй төсөөлөл бууж ирэхгүй байх нь аргагүй. Энд эхлээд “эдийн засгаар сурах”, “эдийн засагч болох” гэдгийн хооронд тэнгэр газар шиг ялгаа байдгийг анхааруулж хэлмээр байна. Зуун хүнээс арав хүрэхгүй нь л ирээдүйд эдийн засагч болно гэж ойлгох хэрэгтэй.

Анагаахаар сураад эмч болно, хуулиар сураад хуульч, өмгөөлөгч болно гэж ярьдаг бол эдийн засаг дээр тийм биш. Тэгвэл их сургуульд олж авах эдийн засгийн боловсролын нэлээд нь шууд ажил дээр гарч хэргийг нь гаргах боломжгүй байдаг. Макро эдийн засаг дээр гарах Филипсийн муруй гэдэг ч юмуу, тоглоомын онол дээр гарч ирэх Нашийн тэнцвэрийг ажил дээр яаж ашиглана гэх вэ? Жилд өчнөөнөөрөө “үйлдвэрлэгдэж” байгаа төгсөгчдийн дотор Парето оптималчилал, Филипс муруй энэ тэрийг ажил мэргэжлээ болгоод явах ганц нэг нөхөр байдаг л биз, хэдэн зуун хүнийг тэжээх Филипс муруйн хөдөлмөрийн зах зээл Монголд байхгүй. Төгсөгчдийн дотор сургуульдаа үлдэж мастер доктороор үргэлжлүүлэн суралцаж, улмаар эрдэмтэн судлаач болох цөөн хэдэн хүн гарна. За тэгээд хичээлдээ овоо гайгүй байсан хэдээс нь холбогдох яам тамгын газар, эсвэл төв банк ч юмуу, ямар нэг судалгааны хүрээлэнд эдийн засагч, шинжээчээр орж ажиллана. Онолдоо гаргууд, эмпирик судалгааны аргачлалд гаршсан хүмүүсийн хувьд тэр. Судалгаа, эрдэм ном хөөгчдийн дотроос өгүүлэл, нийтлэл бичдэг судлаач-сэтгүүлчид бас ганц нэг төрнө.Төгсөгчдийн зарим нь төрийн албан хаагч болох боловч эдийн засгаасаа тэс хөндлөн ажил хийнэ. Яг эдийн засгийн мэргэжлээр улсад ажиллана гэвэл статистикч, татварын байцаагч гэх мэт бас л хүрэлцээ муутай эд. Ингэхээр “эдийн засагч” гэж хэлэгдэх хүмүүс буюу дээр дурдсан багш, судлаач, сэтгүүлч, улсын байгууллагын мэргэжилтнүүд нийлээд нийт төгсөгчдийн 10%-д хүрэхтэй үгүйтэй л байх болов уу. Үлдсэн хүмүүс юу хийх вэ? Тэдний сонгох ажил мэргэжлийн замыг үндсэнд нь 1. Нарийн бөгөөд гүнзгий - 2. Өргөн бөгөөд гүехэн гэж хуваана.


Нарийн бөгөөд гүнзгийгийн хамгийн тод жишээ бол дээр дурьдсан эмч, хуульч гэх мэт мэргэжлийн салбарууд юм. Нэг насныхаа талхыг олж идье гэж шийдсэн чиглэлдээ гүнзгийрэн дагнаж, төгсөөд шууд ажил дээр гархад хэрэг болох мэдлэг, арга зүйг эзэмшдэг хэсэг. Мэргэжилтэн (specialist, professional) болно гэсэн үг. Банк санхүүгийнхэн ерөнхийдөө энэ ангилалд орно. Монголд үнэт цаас, хувьцаа, санхүүгийн арилжаа зэрэг нь яваандаа гүнзгий мэдлэг, тооцоолон бодох арга чадвар бүхий мэргэжилтнүүдийг шаарддаг салбар болж цаашдаа улам хөгжих бизээ. Нарийн-гүнзгий замыг сонгох нь төгсөөд ажлын байр олдох нь амар, цалин орлого сайн, тогтвортой гээд тун дажгүй. Чимхлүүр нямбай, нөр хичээнгүй чанарыг шаарддаг учир хүссэн хүн бүр чадаад байдаггүй. Хоёр дахь ангилал буюу өргөн бөгөөд гүехэн гэдэгт сургуульд байхдаа нэг юмаар дагнаж гүнзгийрээгүй байх бөгөөд макро эдийн засгийн хичээл ч үзсэн, менежмент дээр ч хоёр гурван кредит бөглөсөн, бас нэг дипломын ажил аятай юм бичсэн байна.

Тэдний хувьд сонголт өргөн боловч ирээдүй нь тодорхойгүй, нэг үгээр хэлбэл харьцангуй эрсдэлтэй. Цаашилбал тус тусын мэргэжлээр гүнзгийрсэн олон мэргэжилтнүүдийг холбож, тэдний хүчийг нэгтгэн ажил зохион байгуулах чадвартай хүмүүс нийгэмд хэрэгтэй. Лидерүүд, менежерүүд, өөрчлөгчид, үүсгэн байгуулагчид. Ийм хүмүүс яаж төрдөг вэ? Сургуулийн программ лидер болгоод өгөхгүй. Менежментийн ангид онц сайн сурлаа гээд онц менежер болчихгүй. Төрөлхийн авьяастай боловч хүн хард жаал гайхагдахаас өөр юу ч бүтээлгүй явсаар хорвоогийн хоногоо барах хүн олон. Мэдлэгтээ чадвартай боловч үхмэл царцанги хүн цөөнгүй. Үнэндээ лидер болоход сэтгэлийн чинзориг гэдэг юм хамгаас чухал билээ. Дарагдашгүй, булагдашгүй, оргилж гарсан халуун тэмүүлэлтэй, ирмүүн амбицтай байх эсэхээс бүх юм хамаарана. Нийгэмд ийм юм шинээр бий болгох юмсан, үүнийг ингэж өөрчлөх юмсан гэсэн амбиц, хүсэл эрмэлзэл, цанхаатай хүмүүсийн хувьд санаа зориг нь нэг хүнээр хэмжигдэж, нэг насаар дуусах эд биш. Зуун хүн бүтэхгүй гэж байсан ч, ганцаараа бүтээнэ гэж дайрах ийм хүмүүс л аварга компаниудыг байгуулж, улс орныг өөрчилж, урд тээглэсэн аварга том NO-ийг YES болгох хүмүүс.

Ийм эрч хүч хүсэл зориг гэдэг юм “за жаахан эрч хүчтэй байя” гэж бодохоор л аяндаа ундраад ирдэг юм бишээ. Энэ бол бага багаар бүрэлдэж, исч, дотроосоо халж ирдэг зүйл. Түүнийг хүн өөрөө дотроо асааж, өрдөж явах хэрэгтэй байдаг. Өнөөдөр эдийн засгаар сурч байгаа оюутнууд маань макро микро онолоо ч үзээд, татвартай ч танилцаад, маркетингийг ч магадлаад, санхүүгээс ч самардаад, ихэнх нь юу сураад яах гээд байгаагаа сайн ойлгохгүй л яваа болов уу. Ихэнх нь ойлгоогүй чигтээ нэг мэдэхэд сургуулиа төгсч байгаа бизээ. Нарийн-гүнзгийгээр явсан хүн ч байдаггүй, бүгдээрээ урсч байгаад нэг мэдэхэд өргөн-гүехэнгүүд болчихдог. Төгссөн хойноо хэд хэдэн ажлын хаалга тогших боловч энэ гээд хүнд гайхуулах юмгүй болохоор очсон газар болгондоо гологдоно. “Чи юу чадах вэ, үзүүл дээ?” гээд асуудаг, юу ч чадахгүй. Адмоны захирал Р.Энхбат “Манай компани дээр ажилд орох гээд олон залуус ирдэг. Менежментийн ангийг төгссөн гэдэг. Юу ч чаддаггүй, хаанаас нь ч авсан яг адилхан, чадвар муутай. Бүгдээрээ туйлбартай биш, аймхай. Хүн өөрийн гэсэн бодолтой, толгойтой, байх ёстой” гэж бодит байдлыг нүдэнд харагдтал ярьж билээ.

Оюутан байхдаа нийгмийн ч юмуу сайн дурын ажилд оролцож, хүнтэй хамтран ажиллаж үзсэн, дадлага хуримтлуулсан, ядаж нэг зөвлөгөөн хөтлөөд ч юмуу, протокол бичээд сурчихсан бол бас яахав. Тиймээс нарийн-гүнзгий, мэргэжлийн дагнасан чиглэлээр явах хүсэлтэй залуучууд их сургуульд байхдаа зөвхөн хичээлийн кредит бөглөх биш, тухайн сонгосон мэргэжлийнхээ талаар бие даан судалж, хэний ч дор орохгүй болохын тулд бүх хүчээ төвлөрүүлэх хэрэгтэй.

( Өөрийгөө ялж биеэ дайчлах нь )

Амжилтанд хүрсэн хүмүүсийн цор ганц нийтлэг чанар бол гагцхүү өөрийгөө ялах чадвар билээ. Авъяас билгээрээ алдрын оргилд хүрэх хүн байдаг л даа. Гэвч авъяастай төрсөн хирнээ зуурдын цэнгэл, архи дарсанд шунаж арчаагаа алдаад адаг сүүлд нь амьдралын ёроолд живсэн хүн бас олон. Авъяас 1 хувь, хөдөлмөр 99 хувь ч гэх ярьдаг. Хүн шиг амьдарч, хүссэнээ бүтээж чадах нь өөрийгөө хэдий чинээ ялахтай холбоотой бололтой. Өөрийгөө бүрэн ялна гэж байхгүй, харин ялахын төлөөх тэмцэл өөрөө утга учиртай амьдралыг авчирдаг. Ихэнх хүний залуугийн мөрөөдөл талаар болдог нь тэд “Уруу татах хүч”-нд ялагдсанаас болдог бөгөөд зугаа цэнгэл, биеийн амрыг харах сонирхол гэх мэтийн уруу татах хүчийг ялж чадах үед хүн амжилтанд хүрч чадна.

“Уруу татах хүч” энэ үнэхээр ер бусын хүчтэй эд аж. Хүн нэг сайхан ном уншаад, сайхан яриа сонсоод, эсвэл ямар нэг хүчтэй өдүүлэлт аваад нэг хэсэгтээ биеэ дайчлах нь бий. Эрч хүчээр жигүүрлээд уруу татах хүчрүү сүр жавхлантайгаар довтолдог. Гэвч хэсэг хугацаа өнгөрөхөд энэ бүхэн сарнин одох ба хүн нөгөө л бахь байдаг руугаа буцсан байдаг. Үнэндээ эрч хүч гэдэг юм байнга сэлбэж л байхгүй бол амархан унтарчихдаг богинохон амьтай эд аж. Иймд бид эрч хүчийг үргэлж ноцоож байхын тулд янз бүрээр оролдож үзэх хэрэгтэй. Жишээ нь ухаалаг сайхан хүнтэй ярихад маш их цэнэг, эрч хүч авдаг. Гэтэл тийм завшаан тэр бүр тохиогоод байхгүй. Харин маш үр дүнтэй нэг арга бол сэтгэл сэргээж хийж бүтээх хүсэл төрүүлэм ном унших юм.

Номыг мэдээж хүн бичнэ, иймд ном унших нь бичсэн тэр агуу хүний яриаг сонсч, хүч энергийг нь хүртэн авахтай ижил хэрэг болно. Цэнэг авсан үедээ бид жишээ нь өнөөдрөөс эхлээд өдөрт 2цаг англи хэл үзнэ гэх ч юмуу өөртөө амладаг. Гурав хоног, за сайндаа долоо хоног үргэлжилнэ. Яг тэгж байтал ар гэрийн ч юмуу, яаралтай чухал нэг ажил гарах ба нөгөө хуваарь маань саатахаас өөр аргагүйд хүрдэг. Хүний амьдралд юу ч тохиолдож болох учир иймэрхүү саатал гарцаагүй гарна, харин үүний дараа шууд горимондоо буцан орж үргэлжлүүлэх нь чухал. Гэтэл бид тэгдэггүй ба хоног өдрүүд хүүе хайя гэхий зуургүй урсан одож нэг л мэдэхэд нэг, хоёр сар өнгөрчихсөн байдаг. Бүтэн жилүүд, тэр ч бүү хэл бүтэн залуу нас тэрчигтээ өнгөрнө. Энэ бүхэн юуг хэлээд байна?

Зорилгоо тавьсан, хийх ажил тодорхой болсон бол өөрийнхөө өдөр бүр, цаг нэг бүрийг мэдэрч, хянаж, тольдож байх шаардлагатайг хэлээд байгаа юм. Өөрийгөө ялах тэмцэл өөрийгөө хянаж мэдрэхээс эхэлнэ. Япончууд шиг өдөр болгон усанд орж шүдээ угаахад эхний хэд хоног гайгүй хийгээд байлаа, гэтэл үүнийг бүтэн сар үргэлжлүүлээд ирэхэд залхаж яршигтай санагдаж ирдэг юм байна. Харин дахиад жаахан тэсээд байж байтал яваандаа нэг их төвөгтэй зүйл биш болж, ердийн нэг зуршил болж ирсэн юм. Ингээд бодоод үзэхэд өөрийгөө ялахад хамгийн чухал нь байнга үргэлжлүүлэх өөрөөр хэлбэл тэвчээр болж таарч байгаа юм. Бид нэг хэсэгтээ цэнэг аваад хичээдэг боловч тун удалгүй зогсдог, үргэлжлүүлж чаддаггүй. Байнга үргэлжлүүлнэ гэдэг хамгийн хүнд, гэхдээ хамгийн шийдвэрлэх хүчин зүйл билээ. Тэвчисний эцэст хүний бие шинэ дадалд дасдаг. Хэсэг хугацаанд амраад ирсэн хүн хичээлийн ширээний ард удаан сууж чаддаггүй оюутнууд анзаардаг байх. Ийм тохиолдолд дасах хүртэлээ өөрийгөө албадаж хүчлэхээс өөр аргагүй. Түүнээс гадна ямарваа нэг ажил үйлийг эхлүүлээд явж байхад заавал тохиолддог нэг саад бол сэтгэл санааны хэлбэлзэл юм.

Хүний сэтгэл санаа зогсолтгүй өгсөж, уруудаж байдаг. Дэврүүн хөгжүүн үедээ урам зоригтойгоор эхлүүлсэн ажил, сэтгэл гундах үед унтардаг. Эсвэл бусдад атаархаад үзүүлээд өгье гэж бодож эхэлсэн эрч хүч, сэтгэл тайтгарч, гуниг үргэсэн үед хамтдаа үгүй болох нь бий. Харин тэсвэр тэвчээрээр энэ сэтгэлийн хэлбэлзэлд автахгүй байж болно. Английн их зохиолч Самьюэл Жонсон:”Агуу үйлсүүд нь хүч чадлаар бус, цөхрөлтгүй оролдлогоор биелэлээ олдог” гэж хэлжээ. Уруу татах хүчийг бут цохих хүчтэй мөрөөдөл бидэнд бий. Ямар ч үед тэвчээр болж, ямар ч боломжгүй үед хүч чадлыг дууддаг зүйл бол мөрөөдөл билээ. Тэнэгүүд л хоосон мөрөөддөг гэж хэлэх хүн байдаг. Харин ихэнх хүн өөрийгөө ялж чаддаггүй учраас л хоосон мөрөөдөлтэй хоцордог аж. Уруу татах хүчинд дийлдчихээд эцэст нь бүх бурууг хувь заяанд тохдог байна. Тэгвэл хүн ямар байвал зохистой вэ?

Өргөн хүрээгээр сэтгэж, мөрөөдөх хэрэгтэй, харин урдаа байгаа жижиг зүйлээс хийж эхлэх шаардлагатай. Зорьсон үйлийнхээ төлөө элсний ширхэг зөөх мэт уйгагүй хөдөлмөрлөн, цаг мөч бүрд бүх боломжийг хайсан хүн заавал ид шидтэй учирна гэдэгт би итгэдэг. Наполеон Бонапартын “Боломжгүй гэдэг үг зөвхөн тэнэгүүдийн үгийн санд байдаг” гэсэн алдартай үгийг санацгаа. Агаарт хөвөх мэт биднийг тойрон байгаа мянга мянган боломжуудаас гагцхүү чихээ байнга сортойлгож, нүдээ байнга бүлтийлгэн өөрийгөө дайчилсан хүн л олж шүүрч чадна. Орчлон ертөнц агуу уудам болохоор тэр хэрээр хүний анхаарал сарниулах бэрхшээл их бий. Тэр болгоныг анхаараад шийдээд явна гэвэл бүтэхгүй бөгөөд хамгийн гол, хамгийн сайн хийж сурч чадах зүйлээ бусдаас илүү хийж чаддаг байх л хамгийн чухал баймаар.

Эрин Тулгат
2009.01.05

Эх сурвалж: www.cmox.org

Цааш нь...

Xerox -ийн амжилтын түлхүүр

Xerox корпорацийг амжилтанд хүргэсэн гол түлхүүр бодлого нь ажилчидтай холбоотой байсан. 1-рт үйл ажиллагаанд ажилчдын оролцох оролцоог нэмэгдүүлсэн нь хэгэлэгчийн сэтгэл ханамжинд шууд нөлөөлсөн. Хэрэглэгчийн сэтгэл ханамж ажилчдын хариуцлагатай шууд холбоотой. Ажилчид хэрэглэгчтэй тулж ажилснаар тэдний юу хүсдэгийг мэдэх боломжтой болсон. Түүнээс гадна ажилчид менежерүүдийн шийдвэрт нөлөө үзүүлж чаддаг байсан бөгөөд маш их хэмжээний мөнгө ажилчдын сургалтанд зарцууулагдаж байсан. Миний бодлоор зарцууладсан мөнгө хоёр талд ашигтай зүйл байсан. Чанарыг нэмэгдүүлэх зорилгоор том хэмжээний өөрчлөлт корпорацийн хандлагад хийгдсэн. Энэхүү том хэмжээнийн уламжлалыг өөрчлөх бодлого нь ажилчдын сургалтаар дамжин хэрэгжиж байсан.”Чанар нэмэгдэх тусам ашиг нэмэгдэнэ” гэсэн бодлогын барин ажилж байсан нь мөн үүнд нөлөөлсөн.

Түүнчлэн чанарын нэмэгдүүлэх зорилгоор шинэ хэрэглэгчдийн хэрэгцээнд нийцсэн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэн харилцагчидтайгаа харьцаж эхэлсэн. Мэдээж нь логикоор авч үзвэл хэрэглэгчийн хүссэн зүйлийг олгож чадахгүйгээр харилцаа тогтооно гэдэг нь боломжгүй зүйл. Энэ бүхний эцэст Xerox кордораци өөрийн эргэлтээ сайжруулан орлогоо 300%-иар нэмэгдүүлж чадсан юм.

Xerox корпораци шинэ бүтээгдэхүүн зах зээлд нийлүүлэх зорилгоор байгууллагыг дахин зохион байгуулсан\ судалгаа, ажилчдын хөгжил, марктингийн чадвахи\. Түүнээс гадна Xerox корпораци цэвэр бүтээгдэхүүн үйлдввэрлэлчээс мэдээллийн компанируу шилжих хэрэгтэй гэдгийг мэдсэн анхны үндсэн корпорациудын нэг юм. Internet, офиссын харилцааны холбоо зэрэг компьютерийн сүлжээнүүд салбаруудыг харилцахад илүү хялбар болгосон. Одоо корпорацид тохиолдоод байгаа үндсэн асуудлуудын нэг бол харилцааны сувгуудын хөндлөнгөөөс оролцох оролцоо юм.

Цааш нь...

Forbes сэтгүүл дэлхийн том 10 их дэлгүүрийг танилцуулж байна.

1. South China Mall


Хятадын Донгуанд байрладаг. 2005 онд нээгдсэн. Нийт талбай нь 639 мянган ам метр. Энд салхин тээрэм, амарч зугаалахад зориулсан цэцэрлэгт хүрээлэн, дэлхийд алдартай Ялалтын гулдан хаалганы дуураймал загвар байдаг.

2. Golden Resources


Хятадын Бээжинд байх энэ том худалдааны төвийг 2004 онд нээсэн. Нийтдээ 540 мянган ам метр талбайд үйл ажиллагаа явуулдаг. Таван давхар өндөр энэ төвд 1000 орчим дэлгүүр байдгаас олонх нь Nike, DKNY зэрэг дэлхийд алдартай брэндүүдийг борлуулдаг. Худалдааны төвийн эргэн тойронд орон сууцны орчин үеийн шинэ хороолол, төр захиргааны байгууллагууд олноор оршдог.



3. SM Mall of Asia


Филиппиний Пасайд 378 мянган ам метр талбай бүхий энэхүү худалдааны төвийг 2006 онд нээжээ. Энд олимпийн хэмжээний уралдаан тэмцээн явуулахад тохирох том усан сан, Филиппиний анхны IMAX кинотеатр байдаг. Дөрвөн ч том барилгаас бүрддэг тул худалдан авагчдыг 20 суудалтай трамвайгаар зөөж үйлчилдэг.

4. Cevahir Istanbul


Туркийн Истамбулд байдаг Cevahir Istanbul 2005 оны аравдугаар сарын 15-нд нээгдсэн орчин үеийн худалдаа ба зугаа цэнгэлийн төв нь 348 мянган ам метр талбайтай энэхүү худалдааны төв Европын хамгийн том их дэлгүүрт тооцогддог. Хэд хэдэн IMAX театртай, усан спортын үзүүлбэрийн том талбайтай гээд дэлгүүр гэхээсээ зугаа цэнгэлийн төв болсон энэ газар нийт 342 мянган ам метр талбайтай. Дэлгүүрээр зогсохгүй гурван том 40-48 давхар тэнгэр баганадсан өндөр барилгуудын зураг төслийг 1987 онд Америкийн архитектор Минору Ямасакитай хамтран гаргаж байжээ. Барилгын суурийг 1997 онд тавьсан боловч янз бүрийн шалтгааны улмаас сунжирсаар найман жилийн дараа хаалгаа нээж байсан гэдэг.

5. West Edmonton


Канадын Алберта мужийн Эдмонтон хотноо байрлах энэ моол нь 1981 оноос хойш үйл ажиллагаа явуулж байгаа. 350 мянган квадрат метр талбайтай, 20 мянга гаруй машины зогсоол, 800 гаруй дэлгүүр, 23 мянган ажилтантай. Жилд дунджаар 28.2 сая, өдөрт 60-150 мянган худалдан авагч үйлчлүүлдэг. Тус худалдааны төвийн зугаа цэнгэлийн паркийг Fantasyland гэдэг байсныг Walt Disney компани өөрийн эзэмшилд авахаар өрсөлдөж Disneyland болгож чадсан. Харин West Edmonton Mall дараа нь буцааж аваад нэринг нь сольж Galaxyland болгосон.

6.SM


Азийн бас нэг том худалдааны төв Филиппиний Metro Manila-гийн Ортигас дүүрэгт байрлах хамгийн том их дэлгүүр SM Megamall нь SM Prime Holdings-ийн мэдэлд байдаг. 1991 онд байгуулагдсан энэ их дэлгүүр 324 мянган ам метр талбайтай. Уйл ажиллагаа нь SM Megatrade-ийн гурван том барилга дотор явагддаг. Зам дагуу байрлах гүүрийг холбож барьсан. SM-ийг зорьж ирсэн хүн худалдаа наймаа хийхээс гадна боулинг тоглож, мөсөн гулгуурын талбайд наадаж, тоглоомын танхимд цагаа зугаатай өнгөрөөж болно. Мөн үсчинд орж, Манилийн эмнэлгийн эмч нарын тусламжийг авч болно

7. Berjaya Times Square


Дэлхийн хамгийн том их дэлгүүр худалдааны төвүүдийн цөөнгүй нь Азид байрладаг. Тэдний нэг нь Малайзийн нийслэл Куала Лумпурт байдаг Вег-, jaya Times Square их дэлгүүр юм. 2005 оноос үйл ажиллагаа явуулж байгаа. 306 мянган ам метр ашигтай талбайг эзлэн оршдог. 1000 орчим дэлгүүрийг өөртөө нэптэсэн учраас ёстой нохойн битүү туурай ногоон хурганы арьснаас бусдыг эндээс олох боломжтой. Усан сан, мөсөн гулгуурын талбай, "Cosmo's World" хүүхдийн парк гээд зугаа цэнгэлийн том төв энэ их дэлгүүрийн харьяанд ажилладаг. Азидаа төдийгүй Малайздаа цор ганц IMАХ 2D & 3D театр мөн энэ худалдааны төвд ажилладаг.

8. Бээжингийн худалдааны төв


Хятадын нийслэл Бээжингийн төвөөс нэг цаг хэртэй явж хүрнэ. Хотын зах руу байгуулагдсан хамгийн анхны бас хамгийн том их дэлгүүр гэж нэрлэж болно. 2005 онд байгуулагдсан, 8000 машин өлхөн багтах дөрвөн түвшний авто зогсоол, наран шарлагын хиймэл атлаа тун тохилог газартай. Америк кино, хуурамч DVD-ний худалдаагаар алдартай.

9. Zhengjia Plaza


Топ 10-т багтсан Zhengjia Plaza мөн л Хятадынх. Гуанжоуд 2005 онд нээгдсэн энэ худалдааны төвийн нийт талбай 270 мянган ам метр. Зарим үед энэ төвөөр үйлчлүүлэгчдийн тоо өдөрт хагас сая орчимд хүрдэг. Дэлгүүрээс гадна зочид буудал, оффиссын зориулалтаар ашиглах талбай арвинтай.

10. SM City North Edsa


Филиппиний хамгийн том их дэлгүүр Квезон хотод 1985 онд байгуулагдсан. Их дэлгүүрийн ашигтай талбай нь 270 мянган ам метр. Дэлхийн хамгийн том 10 худалдааны төвийн гурав нь SM Prime Holdings-той холбоотой бөгөөд SM City North Edsa тэдний нэг. Байтуулагдсан цагаасаа хойш жил бүр өргөжсөөр одоо боулингийн талбай, хоолны газар, цэцэрлэг, зугаа цэнгэлийн төв болон 12 театртай болсон.

Эх сурвалж: Улаанбаатарын сонин - Г.Ундрам

Цааш нь...

Zara -гийн нууц

Компаний амжилт нь бизнесийнх нь хэсэг бүрийн нийт удирдлага болон тэдний өөрсдийнх нь дизайн, бүтээгдэхүүнүүд, болон хуваарилалтаас нь харагдаж байдаг.

Бүх зүйл нь Испаний La Coruna болон Sabon-Arteixo дахь үйлдвэрийн хөрөнгөөр болон түүний удирдах газраас зохицуулагдсан байдаг.
Удирдлага үйлдвэрээс дэлгүүрийн лангуу хүртэлх цэвэр үйл явцыг удирддаг боловч Zara нь өөрчлөгдөж байгаа загварын хандлага болон хэрэглэгчдийг дур сонирхол, Европт дэлгэрч байгаа шинэ зүйлийг харгалзаж үзэж хариу үйлдэл үзүүлж чаддаг. Тэд La Coruna-д хувцасаа хийж дуусгаад хоёр долоон хоногт бүх дэлгүүрүүд рүүгээ илгээдэг.

Inditex-ийн удирдах албан тушаалтан Jose Maria Castellano “ Хөрөнгө оруулагч банкнууд энэ загвар ажиллахгүй гэж хэлдэг байсан. Гэвч бид үйлдвэрлэл, борлуулалт болон нөөцийн удирдлага маань бидэнд илүү ихийг өгдөгийг харуулж чадсан.” гэж хэлж байсан.

Худалдан авагч нар Zаra брэндийг тэдний улсын дэлгүүрүүдэд ирээд тэд мэддэг болонгуутаа хар тамхинд ордог шиг л худалдан авдаг. Тэдний хувцасны орон зай нь үргэлж өссөөр байгаа. Мөн ганц хоёрхон нэрд гараагүй бүтээгдэхүүний төрөл нь тэдний ашигт харшилдаг бөгөөд худалдан авагч нар тэдний дэлгүүрүүдэд ирэх бүртээ шинэ бараа харахыг хүсдэг.

Zara дэлгүүрүүдийн менежерүүд нь өдөр бүр юу зарагдсан болон юу зарагдаагүйг La Coruna дахь загвар зохион бүтээгч нарт мэдээлдэг. Энэ мэдээлэлд тулгуурлан ямар бүтээгдэхүүн хийх, өнгөө хадгалж үлдэх үү эсвэл өөрчилөх үү болон шинэ бүтээгдэхүүн бүтээх үгүйгээ шийддэг.

Компани энэ системийн үр ашигаараа нөөцийн хомсдолыг зохицуулснаар зардлаа бууруулж чаддаг. Түүний загвар зохион бүтээгч нарын баг нь жилд ер бусын 11.000 ялгаатай загварыг гаргадаг. Хэрэглэгчид мөн адил загвар зохион бүтээгч нарт санал хүсэлтээ илгээж байдаг.

Castellano үүнийгээ “загварын ардчилал” гэж нэрлэсэн.

Цааш нь...

Надад хурд хэрэгтэй байна

“Баян аавын зөвлөгөө” номын цуврал “Яаж залуудаа баяжиж, ажил хэргийг орхих вэ” номоос . . .

Өнөөдөр “надад байгаа”, “надад байхгүй” гэдэг баян хоосны ялгааны тухай үгэнд асар их ялгаа байхгүй болжээ. Баян ба ядуу хүмүүсийн гол ялгаа нь тэдний амьдралын төлөвлөгөөнд оршдог болсон. Та аж үйлдвэрийн зууныхаа төлөвлөгөөг яаралгүй хэрэгжүүлж байх үедээ санхүүгийн хувьд өөрсдийн үе тэнгийнхэн ба сэтгэж чаддаг, зөв чиглэлийг хурдан олж чаддаг, шинэ санаануудыг хэрэгжүүлж чаддаг харьцангуй залуу хүмүүсээс санхүүгийн хувьд бүр хол хоцордог байна. Амьдралын хурд жилд 50 мянган долларын орлого олохоор чармайн ажиллаж багйаа 50 настай хүмүүсийн хажуугаар 25 настай саятнууд олноор төрж байгаагаар тайлбарлагдаж байна. Харамсалтай нь эдгээр 50 настангууд өөрсдийн дөнгөн данган ирсэн амьдралын яг тэр галт тэргэнд суух билетийг өөрсдийн хүүхдүүдэд авч өгдөг явдал юм.

Би өөрийн 3 дахь ном “Баян аавын хөрөнгө оруулалтын гарын авлага” номондоо “Хөрөнгө оруулалт-энэ бол төлөвлөгөө” гэж бичсэн байгаа. Олон хүмүүс намайг тэтгэвэрт гарах үед миний орлого буурна гэж ярьдаг. Тэд өөрсдийгөө ядуу байлгах төлөвлөгөөтэй байдаг. Өөрөөр хэлбэл тэд бүх л амьдралын турш өөрийн биеэр чармайн ажиллах төлөвлөгөөтэй байдаг юм. Баян аав “Хэрвээ чи баяжихыг хүсэх юм бол хурдан үйлчлэх төлөвлөгөөтэй байх хэрэгтэй бөгөөд түүний хүчээр чи бага хүч зарж, илүү баян болох ёстой” гэдэг байв.

Яаж хурдан үйлчлэх төлөвлөгөөг бий болгох вэ?
Хурдны галт тэрэг, энгийн галт тэрэг гэж байдаг шиг хурдан ба удаан санаа гэж байдаг. Ажил хэрэг, мөнгөтэй холбогдоод ирхээр ихэнх хүмүүс удаан галт тэргэнд суугаад, яаж хурдан галт тэрэг хажуугаар нь давхин түрүүлж байгааг цонхоор харж суудаг. “Хэрвээ чи хурдан баяжихыг хүсэх юм бол өндөр хурдтай санааг өөрийн төлөвлөгөөнд оруулах ёстой” гэж баян аав байнга хэлдэг.

Эхлээд та өөрийн тэтгэвэрт гарах стратегийг сонгох хэрэгтэй. Хүмүүс надаас ихэвчлэн “Би яаж хөрөнгө оруулалтыг хийж эхлэх вэ, Юунд хөрөнгө оруулах нь дээр вэ” гэж асуудаг. Би хариуд нь “Танд тэтгэвэрт гарах ямар стратеги байна вэ, Ямар насандаа та тэтгэвэрт гарахыг хүсэж байна вэ” гэж асуудаг.

Мэргэжлийн хөрөнгө оруулагчид хөрөнгө оруулж эхлэхээсээ өмнө яаж дараа нь эндээсээ гарах стратегийг эхэлж боловсруулдаг гэж баян аав дандаа хэлдэг. Тэрээр “Дандаа төгсгөлөөс нь эхэлж бай” гэж нэмж хэлсэн. Өөрөөр хэлбэл хөрөнгө оруулж эхлэхээсээ өмнө яаж, хаана, хэзээ, ямар мөнгөтэйгээр эндээс гарч болохоо тооцож байх хэрэгтэй юм. Жуишээ нь амралтаа төлөвлөхөд “Би эхний ээлжинд юу хийх хэрэгтэй вэ” гэж асуувал Та харин хаашаа явахыг хүсэж байна гэж асуух хэрэгтэй. Хэн нэгэн “Би юу сурах ёстой вэ” гэж асуувал Харин та төгссөнийхөө дараа хэн болохыг хүсэж байна вэ гэж асуух ёстой.
“Юунд хөрөнгө оруулахаа шийдэхийн өмнө хэзээ, хаана дүнг нь хэлэлцэхээ тодорхойлох хэрэгтэй. Дараа нь яаж гарах стратегийн мэдлэг бол хөрөнгө оруулалтын чухал дүрэм юм” гэж баян аав хэлдэг.

Хурдны галт тэрэгний билетийг авцгаа
Хэрвээ та амьдралаа юу ч үгүй тэгээс эхэлж, залуудаа баяжиж, ажил хэргээс эрт хөндийрөхгийг хүсэх юм бол тогтмол ажлаас татгалзаж, хурдны галт тэрэгний билет авч суугаарай. Үүний тулд нээлттэй оюун ухаан, уран санааг тэр дор нь хэрэгжүүлэх чадвар, хамгийн үр ашигтай бизнесийг сонгох чадвар, мөн түүнчлэн хөрөнгө оруулалтын салбар дахь боловсрол ба хурдан үйлчилгээтэй төлөвлөгөөнүүд танд хэрэгтэй юм. Тогтвортой ажил ба хөрөнгө оруулалтыг удаан хугацааны төлөвлөгөөгөөр чинээлэг амьдралд хүрэх гэсэн хүмүүс болзсон энэ газраа ирэхдээ ямар ч сэтгэлийн ханамжгүй, баян болох, асар баян болох ямар ч бэлтгэлгүй ирдэг. Магадгүй тэд мөнгөтэй ирдэг боловч энэ түвшинд хүрэх ямар ч үзэл бодолгүй байдаг. “Баян байна гэдэг бол зөвхөн их мөнгөтэй байх асуудал биш юм” гэж баян аав хэлдэг.

Эхнэр бид хоёр чинээлэг амьдралын түвшингээс дээшээ гарахаар шийдсэн. 1985 онд бид ийм зорилго тавьсан бөгөөд төгсгөлөөс нь эхэлж өөрсдийн чөлөөнд гарах стратегийг боловсруулж, хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөө боловсруулсан ба зөвхөн дараа нь л энэ бүхэн рүү орох стратегийг боловсруулсан юм. Энэ бүхнийг бэлэн болсны дараа бид юу хийх, юунаас эхлэхээ мэдэж байсан юм.

Хурдны галт тэрэгнийх шиг хатуу графикийн дагуу чармайн ажилласны дүнд эхнэр маань 37, намайг 47 настай байхад бид зорилгодоо хүрсэн. Төлөвлөгөөгөө зохиогоод хэрэгжүүлэх хүртэл бидэнд 9 жил шаардагдсан юм. 1985 онд бид төлөвлөгөөгөө боловсруулаад хэрэгжүүлж эхэлсэн бөгөөд 1994 онд ажил хэргээс хөндийрсөн. 1985 онд бидний сонгосон төлөвлөгөө биднийг чинээлэг хүмүүсийн түвшинд хүргэсэн бөгөөд бид маш их турш­лага, боловсрол эзэмшсэн ба баян ба хэт баян хүмүүсийн түвшинд хүрэхэд хан­галттайгаар нарийн мэргэшсэн байсан юм.

Хурдны галт тэрэгний дараагийн буудал маань хэт баян хүмүүсийн түвшин бөгөөд бидний төлөвлөснөөр бид үүнд 3 жилийг зарцуулах ёстой байлаа. Онолын хувьд энэ бүх түвшинг дамжсан бидний төлөвлөгөө энгийн. Энэ нь үйлдвэрүүдийг байгуулах ба үл хөдлөх хөрөнгөд хөрөнгө оруулах юм. Бид одоо ч гэсэн энэ ажлыг эрхэлж байна. Энэ төлөвлөгөө хуучин шигээ энгийн чигээрээ үлдсэн бөгөөд бидний туршлага,б оловсролын түвшин нэмэгдсээр байгаа учраас бид хурдаа улам нэмэгдүүлж байгаа ба үйлдвэрүүдийг үүсгэн байгуулж, үл хөдлөх хөрөнгө худалдаж авсаар байна. Өөрөөр хэлбэл бид нар алдаа гаргаж, түүнээ засч, түүнээсээ суралцсаар байна.

Гэтэл хүн амын 90 хувь нь тэтгэвэрт гарахдаа чинээлэг амьдралын түвшингээс доогуур байдаг нь тэд ийм төлөвлөгөөгүйгээр амьдардагт оршдог. Баян, чинээлэг хүмүү­сийн түвшинд хүрэхээр оролдож, мэрийдэг, тэмүүлдэг хүмүүс байдаг ч тэд өөрсдийн төлөвлөгөөг биелүүлж чаддаггүй. Өөрийн хувийн төлөвлөгөөг бий болгох нь чухал бөгөөд өөрийн итгэл ба хүсэл, хүчтэй ба сул талдаа анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй. Өөрийн төлөвлөгөөг зохиох үеийн хамгийн анхны алхмуудын нэг бол байгалийн авьяас ба ямар журмаар ажил хэргээ хөтлөн явуулбал амжилтанд хүрэх вэ гэдгийгээ тодорхойлох хэрэгтэй юм.

Ирээдүйг яаж харах вэ?
Лондонгоос Нью-Йоркруу онгоцоор нисэж явахдаа би ИБМ компанийн дээд удирдлагуудын нэгэнтэй зэрэгцээ суудалд таарсан юм. Танилцсаныхаа дараа би түүнээс “Ирээдүйдээ та яаж бэлтгэж байна даа” гэж асуулаа. Тэрээр “Томчуудын хийсэн алдааг л би ирээдүйгээс харж байна гэж” хэлсэн нь хүн бүр өөр өөрийнхөөрөө хардгийг харуулж байгаа юм. Яагаад хүмүүс өөрчлөлтийг олж харж чадахгүй байгаа нь энэ юм. 10 жилийн дараа дэлхий ертөнц ямар болохыг 15 настай одоогийн охид хөвгүүдийг ажигласнаар мэдэж болно. Тэдний нүдээр ертөнцийг харах хэрэгтэй. Тэгснээр та ирээдүйг харах болно. Хэрвээ та өөрийнхөө насны атгаг санаанаас салж, ертөнцийг залуу хүнийхээр харах юм бол огт өөр ертөнцийг олж харах болно. Асар их өөрчлөлт, боломжуудыг олж харах болно. Генри Фордын автомашин, Жон Рокфеллерын нээлт, Билл Гейтсийн компьютер зэргээс хамаагүй илүү баялгийг бүтээх шинэ шинэ бизнесүүд, хөрөнгө оруулалтын салбарууд, шинэ санаанууд төрөх асар их боломжууд бидний өмнө нээгдэхийг харах болно.

Яагаад өнгөрсөн цаг хугацаандаа царцаж болохгүй гэж
Хэрвээ та өнгөрсөндөө царцсан бол таны хөрөнгө оруулах, ажиллах чиг хандлага чинь бас л өнгөрсөндөө царцсан эдийн засгийн салбарлуу хандах болно. Ийм хөрөнгө оруулалт нь таныг баяжуулах битгий хэл улам доош нь чангаана. Цаг хугацаа нь өнгөрсөн үнэт цаас худалдаж авсан хүмүүсийн нэг шалтгаан нь энэ юм.

Юу болж өнгөрөх ёстой вэ?
Хэрвээ та залуудаа баяжиж ажил хэргээ эрт орхихыг хүсэх юм бол болж өнгөрсөн зүйлд биш, харин болох гэж байгаа зүйлд хөрөнгө оруулах хэрэгтэй. Хөрөнгө оруулалтын ертөнцөд эртэч шувуу илүү хоол иддэг гэсэн зарчим үйлчилдэг.

Баян аав намайг “Хэрвээ та нар баяжихыг хүсэх юм бол харааны чадвараа хөгжүүлэх ёстой. Цаг үетэйгээ хөл нийлүүлэн алхахаас гадна ирээдүйрүүгээ харж байх ёстой” гэж хэлдэг байв. Хэрвээ та хэтэрхий удаан хүлээх эсвэл бэлтгэлгүй байх юм бол аятай боломжийг алдах болно. Мөнгөний ертөнцөд зорилгодоо хүрэх аятайхан боломжийн цонх нь нарийхан байдаг. Хэрвээ та цаг хугацаанд царцаж, өнгөрсөнтэйгөө цавуудагдчихсан бөгөөд бизнес, хөрөнгө оруулалтын салбарт ажиллахад зайлшгүй шаардлагатай дадлагаар дутмаг байх юм бол энэ аятайхан боломжийг олж харж чадахгүй. Өнгөрсөнтэйгөө цавуудагдчихсан бол ирээдүйгээ бүрмөсөн алдана гэсэн үг.

Залуудаа баяжиж, ажил хэргээ эрт орхих хүсэлдээ нээлттэй хандаж байгаа бол та одоогоор байхгүй байгаа тэр ирээдүйгээ тооцсон төлөвлөгөө зохиох шаардлагатай. Яг л Жон Рокфеллер автомашины зах зээлийн ирээдүйд бэлтгэсэн шиг, Билл Гейтс, Майкл Делл нар компьютерийн эринд бэлтгэсэн шиг та өөрийн ирээдүйн аятайхан боломжийн төлөө бэлтгэх хэрэгтэй. Хэрвээ та үүнд бэлэн биш бол ямар ч ирээдүйгүй, өнгөрсөнд хөрөнгө оруулна гэсэн үг.

Олон хүнд хуучнаасаа салж, тодорхой биш ирээдүйрүү алхам хийхэд хүнд байдаг. Олон сая хүмүүст дассан хувцас, гэр бүлийнхнийх нь дадсан зуршил, өнгөрсөн үе, хуучин бүхэн нь аюулгүй, найдвартай мэт байдаг. Ийм л учраас хүн амын таваас илүү хувь нь тэтгэвэрт гарахдаа ядуу байдаг. Тэд мөлхөх мэт удаан явагч галт тэргэнд суугаад, өөрсдийн төлөвлөгөөний хамт, өөрсдийн амьдралын эцэс хүртэл яг тэр галт тэргэндээ явсаар ирдэг.

Таны ирээдүй өнөөдөр бүтээгдэж байдаг
Баян аав “Таны ирээдүй мар­гааш юу хий­хээс чинь бус, ха­рин өнөөдөр юу хийж байгаагаар чинь бүтээгдэж бай­даг” гэж хэлдэг. Та өөрөөсөө өнөөд­рийн миний хийж байгаа бүхэн, маргаашийн миний хүсэж байгаа санхүүгийн тэр зорилгод хүргэж чадах уу гэж асуух хэрэгтэй.

Баян аав хуудас цаасан дээр том гол, намайг эрэг дээр нь зогсож байгаагаар зураад “Төлөвлөгөө бол чиний мөрөөдөлд хүргэх гүүр юм. Чиний даалгавар бол энэ төлөвлөгөө бөгөөд гүүр чинь бодит байх ёстой. Хэрвээ чиний хийсэн бүхэн чамайг энэ эрэг дээр л байлгах юм бол чиний мөрөөдөл мөрөөдөл чигээрээ үлдэнэ гэсэн үг. Эхлээд өөрийн төлөвлөгөөг бодитоор хий. Тэгвэл чиний мөрөөдөл биелэх болно” гэсэн.

1985-1994 онуудад Ким бид хоёр төлөвлөгөөгөө бодитоор хийхийг хичээсэн. Бид дайны нисгэгч нар шиг боломж, азын цонх онгоймогц хаахаас нь өмнө амжиж буудах ёстой байв. Хэдийгээр мөнгө дутагдалтай байсан ч бид хоёр яагаад хөлсний ажил хийгээгүй вэ гэвэл бидний төлөвлөгөөнд хөлсөөр ажиллах тухай байгаагүй. Үүний оронд бид семинарт суух, яаж бизнес үүсгэх, яаж үл хөдлөх хөрөнгөнд хөрөнгө оруулах вэ зэрэгт суралцаж байсан. Бидэнд мөнгө байгаагүй ч бид өдөр бүр яаж үйлдвэр байгуулах, яаж үл хөдлөх хөрөнгөнд хөрөнгө оруулах гэдгээр дадлага хийгээд байсан. Ядуу аавын тэтгэвэртээ гарсны дараа нийгмийн хангамжийн албанаас авдагаа нэмэгдүүлэх гэж өөр ажил эрж байсан шиг тийм төлөвлөгөө надад алга. Тэр өөрийн амьдралын замыг ямар нэг ажил хайхад бэлтгэхээс эхэлж байсан бол амьдралаа дуусгахдаа бас л ажил хайж байсан юм. 2020 онд Америкийн сая сая миний үеийн хүмүүс чөлөөнд гараад ядуу аавын хийснийг л хийх болно. Тэд нийгмийн хангамжийн албанаас авдгийгаа нэмэгдүүлэхийн тулд ажил хайх болно. Өнөөдөр хийж байгаа бүхнээ маргааш бас хийх болно.

http://batmunkh.blogmn.net

Цааш нь...