Багаар ажиллах чадвар буюу Гэхдээ...

Монголчууд бидний хувьд энэ үг танил болоод удаж буй. Гэхдээ би л хувьдаа ЯГ юу гэсэн үг болохыг мэддэггүй.

Интернэт ухаж явтал Ж. Лувсандорж гэдэг залуу “Бидэнд багаар ажиллах чадвар дутмаг байдаг нь жижиг, том аль ч хүрээнд мэдрэгддэг. Энэ чадвар дутмаг байдаг нь монголчууд бид эртнээс бие дааж, бор гэртээ Богд болж амьдардаг байсантай холбоотой юм болов уу. ...” гэжээ.

Үүнийгээ “1 айл өрх гэртээ бүхий л ахуйн хэрэгцээний зүйлсээ бие даагаад хийчихнэ, хувцасаа хийгээд өмсчихнө, хоолоо хийгээд идчихнэ, архиа нэрээд уучихна. Тийм болохоор бусдаас гуйгаад байх зүйл байхгүй, хамтран ажиллах шаардлага бараг гардаггүй байсан юм болов уу” гэсэн жишээгээр тайлбарлажээ.

ГЭХДЭЭ тэр нэгэн айл өрхийн бодвол аав нь олон таван үггүй лидердээд ээж, охидууд нь хувцасаа залхууралгүй хийгээд, хоолоо хийгээд, архиа нэрээд бодвол хөвгүүд нь хариуцлагатайхан шиг хонь малаа хариулдаг байсан биз. Тэгэхээр энэ бараг л баг мөн байх аа.

ТЭРГҮҮН АСУУЛТ: ҮҮНИЙГ БАГ БИШ ГЭЖ ҮЗВЭЛ ЯГ ЮУГ БАГ ГЭХ ВЭ?

Ганц хүн айл болохгүй гэсэн ардын сайхан үгэнд үндэслэн энэ бол баг юм хэмээн итгэн цааш үргэлжлүүлье. Гэхдээ учир бий.

Баг олон хүнээс бүрдэх ёстой юм бол цэргийн хороо баг мөн үү?

ГЭХДЭЭ...
3. Асуудлыг шийдвэрлэхэд бүх гишүүд оролцох
7. Харилцах, нэвтрэлцэх, хэл амаа ололцох чадвараа сайжруулах. Үүнд харилцааны соёл эзэмших, хэлний мэдлэгээ сайжруулах гэх мэт асуудал хамаарна.
Гэсэн зүйлсийг http://mergenii.blog.banjig.net/post.php?post_id=123615 –оосуншлаа.

Гэтэл цэргийн ангид 1. Ямагт даргын зөв, 2. Даргын буруу чиний зөв санагдаад байвал нэгдүгээр дүрмийг сана гэсэн ДҮРЭМ бий. Олон тулалдаанд орж ялалт байгуулсан цэргийн хороодод энэ дүрэм бий...
Тэгэхээр багийн гишүүн зөвхөн гүйцэтгэгч байж болно.

ДЭД АСУУЛТ: БАГИЙН ДЭГЛЭМ АВТОРИТАР УУ? ТОТАЛИТАР УУ?

Бас нэгэн зөрчилдөөн байна аа.

Монголчуудыг багаар ажиллах чадваргүй гэж спорт дээр жишээ аван тайлбарлах нь түгээмэл байдаг. Бокс, сумо, жудод амжилт гаргадаг атлаа хөлбөмбөг, сагсан бөмбөгт 00 гэх зэргээр. Бодит байдал дээр тийм л дээ.

ГЭХДЭЭ...
Түвшинбаяр ганцаараа бэлтгэл хийгээд, өөрөө мөнгөө гаргаад, өөрөө бусад бүх асуудлыг шийдээд Олимпийн аварга болоогүй ээ. Түүний ард менежер, дасгалжуулагч, санхүүжүүлэгч, дэмжигч гэх мэт олон хүн бий. Тэдний зорилго түүнийг олимпийн л аварга болгох байсан...

Тэгвэл тэд багийн гишүүдэд орох уу?
Орохгүй гээд үзвэл нэгдсэн зорилготой хүмүүс байдаг, орно гэчихвэл дэвжээн дээр барилдаагүйгээс гадна Монголчууд бид багаар ажиллах чадвартай хүмүүс болчихлоо.

ГУТГААР АСУУЛТ: МОНГОЛЧУУДАД БАГААР АЖИЛЛАХ ЧАДВАР БИЙ ЮУ?

Энэ асуулт гарсан чинь “Багаар ажиллах чадвар гэж юу вэ?” хэмээх асуудал гарч ирлээ. Онлайн буй хэдэн найзаасаа асуулаа.

Х. Хангал: Тойрч суугаад эвтэйхэн пиводох
М. Үүрийнтуяа: busdiig ayataihan ayaldan dagah hadvar.......kkkk
Ц.Ганцоож: “Эвт шаазгай буга барина" Энэ л багаар ажиллах чадвар юумуу да

За тэгвэл ямар ч байсан бусадтайгаа эв зүйгээ олоод дагаад явах чадвар гэсэн дүгнэлт энэ гурван гишүүний үгнээс гарлаа.

Арга ч үгүй биз. 5 хүнтэй “баг” хуралдаад асуудал шийдвэрлэлээ. Санал үл нийлэх нэг нөхөр бөөн бухимдал болов. Бид түүнийг “муйхар , зөрүүд” гэж нэрлэдэг.

ГЭХДЭЭ...
Нөгөө талаас Чукча нарын нэгэн тосгонд дэлхий бөөрөнхий хавтгай эсэхийг шийдвэрлэх хурал болжээ. Дийлэнхийн саналаар дэлхий хавтгай гэсэн дүгнэлтэнд хүрчээ. Эвт шаазгай буга барьдгийн үлгэрээр бөөрөнхий хэмээн саналаа өгсөн нөхдүүд санал нэгдлээ.

Мэдээж буруу дүгнэлт. Хэрвээ өмнө хэлснийг багаар ажиллах чадвар гэдгийг хүлээн зөвшөөрөх юм бол “Дэлхий бөөрөнхий” хэмээн хэлсэн нөхдүүд итгэл үнэмшилдээ үнэнч байсныхаа төлөө “муйхар , зөрүүд” болж таарч байна.

СҮҮЛИЙН АСУУЛТ: Тэгэхээр өөрийн саналдаа үнэнч байх нь багаар ажиллах чадвар уу? Бүлгийн саналыг дагах нь багаар ажиллах чадвар уу?

Б.Жавхаа

Цааш нь...

Facebook-ийн хэрэглэгчдийн тоо 300 саяд хүрлээ

“Facebook” найзын сүлжээний нийт хэрэглэгчдийн тоо 300 сая хүрсэн байна. Энэ нь АНУ-ын нийт хүн амаас ердөө долоон саяар бага юм. Тус компанийн ерөнхий захирал Марк Цукерберг хэрэглэгчиддээ талархал илэрхийлэхийн сацуу дэлхийн бүх хүнийг холбох зорилт нь дөнгөж эхэлж байгаа тухай ярьсан байна. Тус компани долдугаар сард 250 сая хэрэглэгчтэй болсон тухай зарлаж байсан бол ердөө хоёрхон сарын дотор энэ тоо 50 саяар өссөн байна. Үүнээс харахад тус дэлхийн өнцөг булан бүрт буй найзуудыг холбоход тусладаг вэб сайтын бүртгэлтэй гишүүдийн тоо өдөрт 800 мянгаар өсч байгаа гэсэн үг юм. Судалгаанаас харахад “Facebook”-ийн нийт хэрэглэгчдийн 70 хувь нь АНУ-аас өөр оронд байдаг аж.

Хэрэглэгчид хаана байна Маркетерууд тэнд байна гэдэгчлэн Манай томоохон компаниуд ч мөн мэдээлэл технологийн сүүлийн үеийн шинэ дэвшилийг ашиглан хэрэглэгчидтэйгээ харилцах харилцаагаа олон нийтийн сайтуудыг ашиглан өөрийн сүлжээг бий болгосоор байна. Дэлхий даяар web 2.0 ийн давуу талыг ашиглан маш олон зүйл шинэ шатанд гарч байна. жишээ болгон Улуснэт ХХК-ийн Facebook -ийн найзын сүлжээг танилцуулж байна. Энд дарж сонирхоно уу?

Цааш нь...

Тэрбумтан болох нэгэнд шивнэх үгс

Мөнгө гэдэг агуу, бас амьдралд зайлшгүй хэрэгтэй зүйл гэдэгтэй хэн ч санал нийлнэ. Тиймээс олныг нуршилгүйгээр, мөнгийг жинхэнэ утгаар нь “хүүдийлж” чадсан хүмүүс буюу тэрбумтнууд энэхүү амьгүй мөртөө агуу хүчтэй зүйлийн талаар юу өгүүлснийг нь сонирхоцгооё.

Корнелиус Вандербильт “Би бүхий л амьдралынхаа туршид мөнгө бодож галзуурах шахаж явсан. Тиймээс ч мөнгө хийх шинэ арга замыг олж нээсээр явтал надад боловсрол, мэдлэг олж авах цаг зав үлдээгүй” гэсэн бол Жон Рокфеллер “Бүхэл өдрийн туршид ажиллаж хөдөлмөрлөдөг хүн хэдийд нь мөнгө хийх билээ” хэмээжээ.

Харин Генри Форд “Хорвоогийн хамгийн хэцүү зүйл бол өөрийн тархи толгойгоор сэтгэх явдал. Магадгүй ийм учраас л хүмүүс үүнийг хийх сонирхолгүй байдаг биз” гэж үзсэн бол Аристотель Онассис “Амьдралд хамгийн чухал зүйл бол мөнгө. Тийм болохоор мөнгөтэй хүн гэдэг бидний цаг үеийн жинхэнэ хаадууд. Бизнест ч хамгийн хэцүү зүйл бол анхны 5000 долларын ашгийг олох, харин дараагийнх нь анхны сая доллараа олох явдал. Мөнгөний талаар өдөр шөнөгүй бодох хэрэгтэй. Мөнгө зүүднээс тань салахгүй байх ёстой. Мөнгөгүй байгаа бол бусдаас зээлд. Гэхдээ бага хэмжээний мөнгийг хэзээ ч бүү зээлд. Нэг дор ихийг зээлээд, түүнийгээ ч богино хугацаанд эргүүлж өг. Мөнгөтэй болохын тулд нойроо хас. Өдөрт гурван цаг дутуу унтахад жилд бараг нэг сарыг хэмнэнэ” гэсэн байна.

Тэгвэл Роберт Кийосаки “Хэрэв мөнгө таны толгойд нэгдүгээрт тавигддаггүй бол хэзээ ч алган дээр тань унаад ирэхгүй. Харин алган дээр унаж ирэхгүй байна гэдэг мөнгө, бас мөнгөтэй хүмүүс таниас зайгаа барихын цондон” хэмээн үзсэн байхад Жозеф Кеннеди “Сая доллартай болохын тулд хорон санаатай, бүдүүлэг, зальжин, бас өрөвдөх сэтгэлгүй байх хэрэгтэй. Дээр нь “ажлын мал” шиг л ажиллах ёстой. Таны хэн байх нь надад сонин биш. Гол нь, та эхнийх нь л байх хэрэгтэй. Хоёрдугаарт бичигдэнэ гэдэг маш муу. Ялагч байх нь хамгийн чухал. Хоёрт, гуравт ирэх биш, ялах, ялах, бас ялах л хэрэгтэй” гэж өөрийн хөвгүүд болох Жон болон Роберт нарт захиас үлдээж байжээ.

Ставрос Ниархос “Саятнууд мөнгөний үнэ цэнийг мэддэг. Тиймээс түүнээс хоёр гараараа үхэн хатан зууралддаг. Саятнууд бүгд л харамч, хахир зантай. Поль Гетти гэхэд гэрийнхээ үүдэнд төлбөртэй утас тавьсан. Зочдыг өөрийнхөө утсаар үнэ төлбөргүй яриулахгүй гэж тэр шүү дээ.

Онассис зөвхөн өөрийн агаарын шугамаар нисдэг, эсвэл үүнийгээ бусад компанийн нислэгээр сольдог. Би ч мөн зочид буудалд мөнгө үрэхгүйн тулд өөрийн дарвуулт завин дээр амьдардаг. Яагаад ингэж болохгүй гэж?” хэмээн биднээс асууж байхад, Поль Гетти “Их мөнгө олох цорын ганц арга бол өөрийн бизнесийг нээх явдал. Хүний ажлыг хийгээд хэзээ ч их мөнгө олохгүй. Тиймээс өөрийн “нүхийг” олж аваад, хүнд хэрэгцээтэй боловч өөр хаанаас ч олдохгүй, эсвэл маш их хөлс хүчээр олдох бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг гарга. Миний хувьд, өөрөө хөлсөө урсган байж, 100 доллар олох гэснээс зуун хүнийг хөлсөлж аваад, тэднээрээ ганц, ганц доллар олуулсан нь хавьгүй дээр. Тэрбумтан болохын тулд асар их ажиллах чадвар, энд би асар их гэж зориуд тэмдэглэж байна, дээр нь тэрбумтан хүний ухаан нэн шаардлагатай. Тэрбумтан хүний ухаан гэдэг өөрийн бүх мэдлэг, ур ухаан, авьяас чадварыг өмнөө тавьсан зорилгынхоо зүгт төвлөрүүлэх явдал. Өөрөөр хэлбэл, таныг орвонгоор нь өөрчлөх тэр л зүйл юм” гэжээ.

Харин Уэйн Хайзенга “Аливаа арилжаа худалдаа гэдэг хүүхний араас хөөцөлдөж байгаатай л адил юм даа. Бариад авна, тэгээд за гэж хэлтэл нь шахаж өгнө. За гэж хэлсэн ч шахаад, дараад байна. Дараа нь “хоёр нүдний хооронд нь” тас буулгана. Тэгээд чадхийлгэнэ дээ” гэсэн бол Гарольдсон Лафайет Хант “Би амьд­­­ралынхаа туршид зуу илүү тооны компани байгуулсан. Одоо би өдөрт дөрвөн саяын орлоготой. Үүнийгээ эргээд харахад амжилтад хүрэхийн тулд дөрвөн зүйл хэрэгтэй гэж бодогддог. Хамгийн эхэнд хүсч буй зүйлээ тодорхойл. Хоёрдугаарт, үүнийхээ төлөө хэдийг төлөхөө тооцоол. Гуравдугаарт, энэ үнээ төлөхөд бэлтгэ. Ингээд дөрөвдүгээрт нь үйл ажиллагаанд орж, тэрхүү үнээ төл. Ихэнх хүмүүсийн алдаа нь хүсч буй зүйлийнхээ үнэ өртгийг аль болох төлөхгүй гэж сэтгэдэгт байдаг” хэмээсэн аж.

Вупи Голдберг “Энэ найруулагч намайг зураг авалтад оролцуулахгүй гэх нь юу ч биш. Харин би өөрөө юуг хүсч байна гэдэг л надад сонирхолтой байна” гэсэн бол Эдди Риккенбэкер “Миний амжилтын оргилд хүрсэн томъёолол бол ердөө л “Бүгдийг ул суурьтай сэтгэ. Хийхдээ ч ул суурьтай л хийж бай” хэмээн товчхон хариулжээ. Энэ бүхний эцэст Вуди Аллен “Хэрэгтэй газраа хэрэгтэй цагт нь байж чадвал амжилтын наян хувь таны халаасанд орлоо гэсэн үг” гэж өөрийн амжилтыг тодорхойлсон байхад Уиллард Мариотт “Долоо хоногт дөчхөн цаг ажиллаад хэр хол явах вэ дээ” хэмээн анхааруулсан байна.

Мөнгө тогтоох аргууд

-Нялх хүүхдийн дэрэн доогуур мөнгө хадгалбал ойрын үед хөрөнгөжих боломж олгодог.
-Нар мандсаны дараа төлөөс өгөх, сарын эхээр болон хаврын хөхөөн дуунаар алтан эдлэл худалдан авах, ширээний бүтээлэгний завсар мөнгө хадгалах, мөнгөнийхээ дээжийг доод тал нь гурав хоног хадгалах аваас олсон мөнгө хуруун завсраар урсахгүй.
-Хавирган сарны туяанд мөнгөө харуулж “Сар томрох тусмаа миний мөнгийг өсгөж өгөөч” хэмээн шивнэ. Шинэ сартай үдэш буюу хавирган сартай үед мөнгөө шаржигнуулахад л хангалттай. Мөн байнга хадгалдаг зоосоо харуулсан ч болно. Тэгээд тэр мөнгөө хадгал.

Цээрлэх ёсон

Ширээн дээр байгаа хогийг гараар хамах, ширээн дээр малгай, хоосон лонх, түлхүүр тавих, нар жаргасны дараа угаадас, хогоо гаргаж хаях, өр зээлээ эргүүлэн өгөх, олон төрлийн шүүр гал тогооны өрөөнд тавих, гэртээ задгай мөнгө хуримтлуулж, байн байн тоолох, хэтэвчин дэх салаа бүрээр мөнгөө хийх, даваа гаригт өр төлөхийг цээрлэ. Мөн хэтэвчин дотроо өрийн бичиг хадгалах хэрэггүй.

Эх сурвалж: www.xacnews.mn

Цааш нь...

“Хямрал бол сүйрэл биш ” сургалт

Маркетер, СЭЗДС-ийн багш Б.НАНДИН-ЭРДЭНЭ /MBA/

“Хямрал бол сүйрэл биш ”

Сэдэвт эдийн засгийн хямралын үед хэрхэн бизнесээ удирдах талаарх сургалт 2009 оны 6 сарын 20-ны Бямба гарагт 13.00-17.00 цагийн хооронд СЭЗДС-ийн 902 тоот өрөөнд болно.

Илтгэгч багшийн танилцуулга

Банзрагчийн Нандин-Эрдэнэ нь маркетер, СЭЗДС-ийн Бизнесийн удирдлагын тэнхмийн ахлах багш, Монголын маркетингийн холбооны гишүүн, Бизнесийн Удирдлагын Мастер. “Миний мэдэх Маркетингийн удирдлага, Судалгаа, Борлуулалт” цуврал мультимедиа сурах бичгийн зохиогч. “Өэлүн эх” сүү, Улаанбаатар дахь америк дунд сургууль, СЭЗДС-ийн өргөтгөлийн байрны хандив цуглуулах зэрэг 50 гаруй бизнес төсөл, маркетингийн судалгааг бие даан болон хамтран гүйцэтгэсэн. 2005 онд Интернэт маркетингийн чиглэлээр боловсруулсан судалгааны ажил нь МЗХ-ны “Эврика” ЭШБХуралд тэргүүн байрыг эзэлж байсан. 2007 онд Ази номхон далайн орнуудын маркетингийн бага хуралд доктор Д.Дагвадоржтой хамтран “Монголын маркетинг эрт, эдүгээ, ирээдүй” илтгэлийг хэлэлцүүлсэн.

Зохион байгуулагч: СЭЗДС-ийн Бизнесийн Удирдлагын Тэнхим
Дэмжигч байгууллага: “Залуу Маркетер Клуб”

Цааш нь...

Эдийн засгаар сурч төгссөн хүнийг ямар ажил хүлээж байдаг вэ?

Тулгат ахын бичлэгийг нэг уншаад үзээрэй гэж зөвлөх байна. Эдийн засаг, бизнесийн удирдлагаар төгсч байгаа хүүхдүүд ямар ажил хийдэг вэ? хийх вэ? гэх зэрэг асуултанд маш тодорхой хариулт өгсөн энэхүү нийтлэлийг та бүхэнд хүргэж байна.

Эдийн засагаар сурч төгссөн хүнийг ямар ажил хүлээж байдаг вэ?

Магадгүй чамд хамгийн түрүүнд макро, микро онол гэж ярьсан мэдэмхий эрдэмтэн судлаач хүн төсөөлөгдөх байх. Цаашлаад яамны мэргэжилтэн ч юмуу банкир, санхүүч, нягтлан бодох, татварын байцаагч, компанийн менежер гэх мэт янз бүрийн төсөөллүүд ургаж ирнэ байх. Эдийн засгийг мөнгө олох ухаан гэж ойлгодог хүнд бол хөлжиж баяжих ухаанд нүд тайлагдан лут бизнесмэн болох юм шиг санагдаж ч магадгүй. Угаасаа эдийн засаг өөрөө нэг үзүүртээ цэвэр математик онолоос нөгөө үзүүртээ түүх, философийг багтаадаг маш өргөн ухаан учир төгсөөд ямар хүн болох талаар цэгцтэй төсөөлөл бууж ирэхгүй байх нь аргагүй. Энд эхлээд “эдийн засгаар сурах”, “эдийн засагч болох” гэдгийн хооронд тэнгэр газар шиг ялгаа байдгийг анхааруулж хэлмээр байна. Зуун хүнээс арав хүрэхгүй нь л ирээдүйд эдийн засагч болно гэж ойлгох хэрэгтэй.

Анагаахаар сураад эмч болно, хуулиар сураад хуульч, өмгөөлөгч болно гэж ярьдаг бол эдийн засаг дээр тийм биш. Тэгвэл их сургуульд олж авах эдийн засгийн боловсролын нэлээд нь шууд ажил дээр гарч хэргийг нь гаргах боломжгүй байдаг. Макро эдийн засаг дээр гарах Филипсийн муруй гэдэг ч юмуу, тоглоомын онол дээр гарч ирэх Нашийн тэнцвэрийг ажил дээр яаж ашиглана гэх вэ? Жилд өчнөөнөөрөө “үйлдвэрлэгдэж” байгаа төгсөгчдийн дотор Парето оптималчилал, Филипс муруй энэ тэрийг ажил мэргэжлээ болгоод явах ганц нэг нөхөр байдаг л биз, хэдэн зуун хүнийг тэжээх Филипс муруйн хөдөлмөрийн зах зээл Монголд байхгүй. Төгсөгчдийн дотор сургуульдаа үлдэж мастер доктороор үргэлжлүүлэн суралцаж, улмаар эрдэмтэн судлаач болох цөөн хэдэн хүн гарна. За тэгээд хичээлдээ овоо гайгүй байсан хэдээс нь холбогдох яам тамгын газар, эсвэл төв банк ч юмуу, ямар нэг судалгааны хүрээлэнд эдийн засагч, шинжээчээр орж ажиллана. Онолдоо гаргууд, эмпирик судалгааны аргачлалд гаршсан хүмүүсийн хувьд тэр. Судалгаа, эрдэм ном хөөгчдийн дотроос өгүүлэл, нийтлэл бичдэг судлаач-сэтгүүлчид бас ганц нэг төрнө.Төгсөгчдийн зарим нь төрийн албан хаагч болох боловч эдийн засгаасаа тэс хөндлөн ажил хийнэ. Яг эдийн засгийн мэргэжлээр улсад ажиллана гэвэл статистикч, татварын байцаагч гэх мэт бас л хүрэлцээ муутай эд. Ингэхээр “эдийн засагч” гэж хэлэгдэх хүмүүс буюу дээр дурдсан багш, судлаач, сэтгүүлч, улсын байгууллагын мэргэжилтнүүд нийлээд нийт төгсөгчдийн 10%-д хүрэхтэй үгүйтэй л байх болов уу. Үлдсэн хүмүүс юу хийх вэ? Тэдний сонгох ажил мэргэжлийн замыг үндсэнд нь 1. Нарийн бөгөөд гүнзгий - 2. Өргөн бөгөөд гүехэн гэж хуваана.


Нарийн бөгөөд гүнзгийгийн хамгийн тод жишээ бол дээр дурьдсан эмч, хуульч гэх мэт мэргэжлийн салбарууд юм. Нэг насныхаа талхыг олж идье гэж шийдсэн чиглэлдээ гүнзгийрэн дагнаж, төгсөөд шууд ажил дээр гархад хэрэг болох мэдлэг, арга зүйг эзэмшдэг хэсэг. Мэргэжилтэн (specialist, professional) болно гэсэн үг. Банк санхүүгийнхэн ерөнхийдөө энэ ангилалд орно. Монголд үнэт цаас, хувьцаа, санхүүгийн арилжаа зэрэг нь яваандаа гүнзгий мэдлэг, тооцоолон бодох арга чадвар бүхий мэргэжилтнүүдийг шаарддаг салбар болж цаашдаа улам хөгжих бизээ. Нарийн-гүнзгий замыг сонгох нь төгсөөд ажлын байр олдох нь амар, цалин орлого сайн, тогтвортой гээд тун дажгүй. Чимхлүүр нямбай, нөр хичээнгүй чанарыг шаарддаг учир хүссэн хүн бүр чадаад байдаггүй. Хоёр дахь ангилал буюу өргөн бөгөөд гүехэн гэдэгт сургуульд байхдаа нэг юмаар дагнаж гүнзгийрээгүй байх бөгөөд макро эдийн засгийн хичээл ч үзсэн, менежмент дээр ч хоёр гурван кредит бөглөсөн, бас нэг дипломын ажил аятай юм бичсэн байна.

Тэдний хувьд сонголт өргөн боловч ирээдүй нь тодорхойгүй, нэг үгээр хэлбэл харьцангуй эрсдэлтэй. Цаашилбал тус тусын мэргэжлээр гүнзгийрсэн олон мэргэжилтнүүдийг холбож, тэдний хүчийг нэгтгэн ажил зохион байгуулах чадвартай хүмүүс нийгэмд хэрэгтэй. Лидерүүд, менежерүүд, өөрчлөгчид, үүсгэн байгуулагчид. Ийм хүмүүс яаж төрдөг вэ? Сургуулийн программ лидер болгоод өгөхгүй. Менежментийн ангид онц сайн сурлаа гээд онц менежер болчихгүй. Төрөлхийн авьяастай боловч хүн хард жаал гайхагдахаас өөр юу ч бүтээлгүй явсаар хорвоогийн хоногоо барах хүн олон. Мэдлэгтээ чадвартай боловч үхмэл царцанги хүн цөөнгүй. Үнэндээ лидер болоход сэтгэлийн чинзориг гэдэг юм хамгаас чухал билээ. Дарагдашгүй, булагдашгүй, оргилж гарсан халуун тэмүүлэлтэй, ирмүүн амбицтай байх эсэхээс бүх юм хамаарана. Нийгэмд ийм юм шинээр бий болгох юмсан, үүнийг ингэж өөрчлөх юмсан гэсэн амбиц, хүсэл эрмэлзэл, цанхаатай хүмүүсийн хувьд санаа зориг нь нэг хүнээр хэмжигдэж, нэг насаар дуусах эд биш. Зуун хүн бүтэхгүй гэж байсан ч, ганцаараа бүтээнэ гэж дайрах ийм хүмүүс л аварга компаниудыг байгуулж, улс орныг өөрчилж, урд тээглэсэн аварга том NO-ийг YES болгох хүмүүс.

Ийм эрч хүч хүсэл зориг гэдэг юм “за жаахан эрч хүчтэй байя” гэж бодохоор л аяндаа ундраад ирдэг юм бишээ. Энэ бол бага багаар бүрэлдэж, исч, дотроосоо халж ирдэг зүйл. Түүнийг хүн өөрөө дотроо асааж, өрдөж явах хэрэгтэй байдаг. Өнөөдөр эдийн засгаар сурч байгаа оюутнууд маань макро микро онолоо ч үзээд, татвартай ч танилцаад, маркетингийг ч магадлаад, санхүүгээс ч самардаад, ихэнх нь юу сураад яах гээд байгаагаа сайн ойлгохгүй л яваа болов уу. Ихэнх нь ойлгоогүй чигтээ нэг мэдэхэд сургуулиа төгсч байгаа бизээ. Нарийн-гүнзгийгээр явсан хүн ч байдаггүй, бүгдээрээ урсч байгаад нэг мэдэхэд өргөн-гүехэнгүүд болчихдог. Төгссөн хойноо хэд хэдэн ажлын хаалга тогших боловч энэ гээд хүнд гайхуулах юмгүй болохоор очсон газар болгондоо гологдоно. “Чи юу чадах вэ, үзүүл дээ?” гээд асуудаг, юу ч чадахгүй. Адмоны захирал Р.Энхбат “Манай компани дээр ажилд орох гээд олон залуус ирдэг. Менежментийн ангийг төгссөн гэдэг. Юу ч чаддаггүй, хаанаас нь ч авсан яг адилхан, чадвар муутай. Бүгдээрээ туйлбартай биш, аймхай. Хүн өөрийн гэсэн бодолтой, толгойтой, байх ёстой” гэж бодит байдлыг нүдэнд харагдтал ярьж билээ.

Оюутан байхдаа нийгмийн ч юмуу сайн дурын ажилд оролцож, хүнтэй хамтран ажиллаж үзсэн, дадлага хуримтлуулсан, ядаж нэг зөвлөгөөн хөтлөөд ч юмуу, протокол бичээд сурчихсан бол бас яахав. Тиймээс нарийн-гүнзгий, мэргэжлийн дагнасан чиглэлээр явах хүсэлтэй залуучууд их сургуульд байхдаа зөвхөн хичээлийн кредит бөглөх биш, тухайн сонгосон мэргэжлийнхээ талаар бие даан судалж, хэний ч дор орохгүй болохын тулд бүх хүчээ төвлөрүүлэх хэрэгтэй.

( Өөрийгөө ялж биеэ дайчлах нь )

Амжилтанд хүрсэн хүмүүсийн цор ганц нийтлэг чанар бол гагцхүү өөрийгөө ялах чадвар билээ. Авъяас билгээрээ алдрын оргилд хүрэх хүн байдаг л даа. Гэвч авъяастай төрсөн хирнээ зуурдын цэнгэл, архи дарсанд шунаж арчаагаа алдаад адаг сүүлд нь амьдралын ёроолд живсэн хүн бас олон. Авъяас 1 хувь, хөдөлмөр 99 хувь ч гэх ярьдаг. Хүн шиг амьдарч, хүссэнээ бүтээж чадах нь өөрийгөө хэдий чинээ ялахтай холбоотой бололтой. Өөрийгөө бүрэн ялна гэж байхгүй, харин ялахын төлөөх тэмцэл өөрөө утга учиртай амьдралыг авчирдаг. Ихэнх хүний залуугийн мөрөөдөл талаар болдог нь тэд “Уруу татах хүч”-нд ялагдсанаас болдог бөгөөд зугаа цэнгэл, биеийн амрыг харах сонирхол гэх мэтийн уруу татах хүчийг ялж чадах үед хүн амжилтанд хүрч чадна.

“Уруу татах хүч” энэ үнэхээр ер бусын хүчтэй эд аж. Хүн нэг сайхан ном уншаад, сайхан яриа сонсоод, эсвэл ямар нэг хүчтэй өдүүлэлт аваад нэг хэсэгтээ биеэ дайчлах нь бий. Эрч хүчээр жигүүрлээд уруу татах хүчрүү сүр жавхлантайгаар довтолдог. Гэвч хэсэг хугацаа өнгөрөхөд энэ бүхэн сарнин одох ба хүн нөгөө л бахь байдаг руугаа буцсан байдаг. Үнэндээ эрч хүч гэдэг юм байнга сэлбэж л байхгүй бол амархан унтарчихдаг богинохон амьтай эд аж. Иймд бид эрч хүчийг үргэлж ноцоож байхын тулд янз бүрээр оролдож үзэх хэрэгтэй. Жишээ нь ухаалаг сайхан хүнтэй ярихад маш их цэнэг, эрч хүч авдаг. Гэтэл тийм завшаан тэр бүр тохиогоод байхгүй. Харин маш үр дүнтэй нэг арга бол сэтгэл сэргээж хийж бүтээх хүсэл төрүүлэм ном унших юм.

Номыг мэдээж хүн бичнэ, иймд ном унших нь бичсэн тэр агуу хүний яриаг сонсч, хүч энергийг нь хүртэн авахтай ижил хэрэг болно. Цэнэг авсан үедээ бид жишээ нь өнөөдрөөс эхлээд өдөрт 2цаг англи хэл үзнэ гэх ч юмуу өөртөө амладаг. Гурав хоног, за сайндаа долоо хоног үргэлжилнэ. Яг тэгж байтал ар гэрийн ч юмуу, яаралтай чухал нэг ажил гарах ба нөгөө хуваарь маань саатахаас өөр аргагүйд хүрдэг. Хүний амьдралд юу ч тохиолдож болох учир иймэрхүү саатал гарцаагүй гарна, харин үүний дараа шууд горимондоо буцан орж үргэлжлүүлэх нь чухал. Гэтэл бид тэгдэггүй ба хоног өдрүүд хүүе хайя гэхий зуургүй урсан одож нэг л мэдэхэд нэг, хоёр сар өнгөрчихсөн байдаг. Бүтэн жилүүд, тэр ч бүү хэл бүтэн залуу нас тэрчигтээ өнгөрнө. Энэ бүхэн юуг хэлээд байна?

Зорилгоо тавьсан, хийх ажил тодорхой болсон бол өөрийнхөө өдөр бүр, цаг нэг бүрийг мэдэрч, хянаж, тольдож байх шаардлагатайг хэлээд байгаа юм. Өөрийгөө ялах тэмцэл өөрийгөө хянаж мэдрэхээс эхэлнэ. Япончууд шиг өдөр болгон усанд орж шүдээ угаахад эхний хэд хоног гайгүй хийгээд байлаа, гэтэл үүнийг бүтэн сар үргэлжлүүлээд ирэхэд залхаж яршигтай санагдаж ирдэг юм байна. Харин дахиад жаахан тэсээд байж байтал яваандаа нэг их төвөгтэй зүйл биш болж, ердийн нэг зуршил болж ирсэн юм. Ингээд бодоод үзэхэд өөрийгөө ялахад хамгийн чухал нь байнга үргэлжлүүлэх өөрөөр хэлбэл тэвчээр болж таарч байгаа юм. Бид нэг хэсэгтээ цэнэг аваад хичээдэг боловч тун удалгүй зогсдог, үргэлжлүүлж чаддаггүй. Байнга үргэлжлүүлнэ гэдэг хамгийн хүнд, гэхдээ хамгийн шийдвэрлэх хүчин зүйл билээ. Тэвчисний эцэст хүний бие шинэ дадалд дасдаг. Хэсэг хугацаанд амраад ирсэн хүн хичээлийн ширээний ард удаан сууж чаддаггүй оюутнууд анзаардаг байх. Ийм тохиолдолд дасах хүртэлээ өөрийгөө албадаж хүчлэхээс өөр аргагүй. Түүнээс гадна ямарваа нэг ажил үйлийг эхлүүлээд явж байхад заавал тохиолддог нэг саад бол сэтгэл санааны хэлбэлзэл юм.

Хүний сэтгэл санаа зогсолтгүй өгсөж, уруудаж байдаг. Дэврүүн хөгжүүн үедээ урам зоригтойгоор эхлүүлсэн ажил, сэтгэл гундах үед унтардаг. Эсвэл бусдад атаархаад үзүүлээд өгье гэж бодож эхэлсэн эрч хүч, сэтгэл тайтгарч, гуниг үргэсэн үед хамтдаа үгүй болох нь бий. Харин тэсвэр тэвчээрээр энэ сэтгэлийн хэлбэлзэлд автахгүй байж болно. Английн их зохиолч Самьюэл Жонсон:”Агуу үйлсүүд нь хүч чадлаар бус, цөхрөлтгүй оролдлогоор биелэлээ олдог” гэж хэлжээ. Уруу татах хүчийг бут цохих хүчтэй мөрөөдөл бидэнд бий. Ямар ч үед тэвчээр болж, ямар ч боломжгүй үед хүч чадлыг дууддаг зүйл бол мөрөөдөл билээ. Тэнэгүүд л хоосон мөрөөддөг гэж хэлэх хүн байдаг. Харин ихэнх хүн өөрийгөө ялж чаддаггүй учраас л хоосон мөрөөдөлтэй хоцордог аж. Уруу татах хүчинд дийлдчихээд эцэст нь бүх бурууг хувь заяанд тохдог байна. Тэгвэл хүн ямар байвал зохистой вэ?

Өргөн хүрээгээр сэтгэж, мөрөөдөх хэрэгтэй, харин урдаа байгаа жижиг зүйлээс хийж эхлэх шаардлагатай. Зорьсон үйлийнхээ төлөө элсний ширхэг зөөх мэт уйгагүй хөдөлмөрлөн, цаг мөч бүрд бүх боломжийг хайсан хүн заавал ид шидтэй учирна гэдэгт би итгэдэг. Наполеон Бонапартын “Боломжгүй гэдэг үг зөвхөн тэнэгүүдийн үгийн санд байдаг” гэсэн алдартай үгийг санацгаа. Агаарт хөвөх мэт биднийг тойрон байгаа мянга мянган боломжуудаас гагцхүү чихээ байнга сортойлгож, нүдээ байнга бүлтийлгэн өөрийгөө дайчилсан хүн л олж шүүрч чадна. Орчлон ертөнц агуу уудам болохоор тэр хэрээр хүний анхаарал сарниулах бэрхшээл их бий. Тэр болгоныг анхаараад шийдээд явна гэвэл бүтэхгүй бөгөөд хамгийн гол, хамгийн сайн хийж сурч чадах зүйлээ бусдаас илүү хийж чаддаг байх л хамгийн чухал баймаар.

Эрин Тулгат
2009.01.05

Эх сурвалж: www.cmox.org

Цааш нь...

Zara -гийн нууц

Компаний амжилт нь бизнесийнх нь хэсэг бүрийн нийт удирдлага болон тэдний өөрсдийнх нь дизайн, бүтээгдэхүүнүүд, болон хуваарилалтаас нь харагдаж байдаг.

Бүх зүйл нь Испаний La Coruna болон Sabon-Arteixo дахь үйлдвэрийн хөрөнгөөр болон түүний удирдах газраас зохицуулагдсан байдаг.
Удирдлага үйлдвэрээс дэлгүүрийн лангуу хүртэлх цэвэр үйл явцыг удирддаг боловч Zara нь өөрчлөгдөж байгаа загварын хандлага болон хэрэглэгчдийг дур сонирхол, Европт дэлгэрч байгаа шинэ зүйлийг харгалзаж үзэж хариу үйлдэл үзүүлж чаддаг. Тэд La Coruna-д хувцасаа хийж дуусгаад хоёр долоон хоногт бүх дэлгүүрүүд рүүгээ илгээдэг.

Inditex-ийн удирдах албан тушаалтан Jose Maria Castellano “ Хөрөнгө оруулагч банкнууд энэ загвар ажиллахгүй гэж хэлдэг байсан. Гэвч бид үйлдвэрлэл, борлуулалт болон нөөцийн удирдлага маань бидэнд илүү ихийг өгдөгийг харуулж чадсан.” гэж хэлж байсан.

Худалдан авагч нар Zаra брэндийг тэдний улсын дэлгүүрүүдэд ирээд тэд мэддэг болонгуутаа хар тамхинд ордог шиг л худалдан авдаг. Тэдний хувцасны орон зай нь үргэлж өссөөр байгаа. Мөн ганц хоёрхон нэрд гараагүй бүтээгдэхүүний төрөл нь тэдний ашигт харшилдаг бөгөөд худалдан авагч нар тэдний дэлгүүрүүдэд ирэх бүртээ шинэ бараа харахыг хүсдэг.

Zara дэлгүүрүүдийн менежерүүд нь өдөр бүр юу зарагдсан болон юу зарагдаагүйг La Coruna дахь загвар зохион бүтээгч нарт мэдээлдэг. Энэ мэдээлэлд тулгуурлан ямар бүтээгдэхүүн хийх, өнгөө хадгалж үлдэх үү эсвэл өөрчилөх үү болон шинэ бүтээгдэхүүн бүтээх үгүйгээ шийддэг.

Компани энэ системийн үр ашигаараа нөөцийн хомсдолыг зохицуулснаар зардлаа бууруулж чаддаг. Түүний загвар зохион бүтээгч нарын баг нь жилд ер бусын 11.000 ялгаатай загварыг гаргадаг. Хэрэглэгчид мөн адил загвар зохион бүтээгч нарт санал хүсэлтээ илгээж байдаг.

Castellano үүнийгээ “загварын ардчилал” гэж нэрлэсэн.

Цааш нь...

Надад хурд хэрэгтэй байна

“Баян аавын зөвлөгөө” номын цуврал “Яаж залуудаа баяжиж, ажил хэргийг орхих вэ” номоос . . .

Өнөөдөр “надад байгаа”, “надад байхгүй” гэдэг баян хоосны ялгааны тухай үгэнд асар их ялгаа байхгүй болжээ. Баян ба ядуу хүмүүсийн гол ялгаа нь тэдний амьдралын төлөвлөгөөнд оршдог болсон. Та аж үйлдвэрийн зууныхаа төлөвлөгөөг яаралгүй хэрэгжүүлж байх үедээ санхүүгийн хувьд өөрсдийн үе тэнгийнхэн ба сэтгэж чаддаг, зөв чиглэлийг хурдан олж чаддаг, шинэ санаануудыг хэрэгжүүлж чаддаг харьцангуй залуу хүмүүсээс санхүүгийн хувьд бүр хол хоцордог байна. Амьдралын хурд жилд 50 мянган долларын орлого олохоор чармайн ажиллаж багйаа 50 настай хүмүүсийн хажуугаар 25 настай саятнууд олноор төрж байгаагаар тайлбарлагдаж байна. Харамсалтай нь эдгээр 50 настангууд өөрсдийн дөнгөн данган ирсэн амьдралын яг тэр галт тэргэнд суух билетийг өөрсдийн хүүхдүүдэд авч өгдөг явдал юм.

Би өөрийн 3 дахь ном “Баян аавын хөрөнгө оруулалтын гарын авлага” номондоо “Хөрөнгө оруулалт-энэ бол төлөвлөгөө” гэж бичсэн байгаа. Олон хүмүүс намайг тэтгэвэрт гарах үед миний орлого буурна гэж ярьдаг. Тэд өөрсдийгөө ядуу байлгах төлөвлөгөөтэй байдаг. Өөрөөр хэлбэл тэд бүх л амьдралын турш өөрийн биеэр чармайн ажиллах төлөвлөгөөтэй байдаг юм. Баян аав “Хэрвээ чи баяжихыг хүсэх юм бол хурдан үйлчлэх төлөвлөгөөтэй байх хэрэгтэй бөгөөд түүний хүчээр чи бага хүч зарж, илүү баян болох ёстой” гэдэг байв.

Яаж хурдан үйлчлэх төлөвлөгөөг бий болгох вэ?
Хурдны галт тэрэг, энгийн галт тэрэг гэж байдаг шиг хурдан ба удаан санаа гэж байдаг. Ажил хэрэг, мөнгөтэй холбогдоод ирхээр ихэнх хүмүүс удаан галт тэргэнд суугаад, яаж хурдан галт тэрэг хажуугаар нь давхин түрүүлж байгааг цонхоор харж суудаг. “Хэрвээ чи хурдан баяжихыг хүсэх юм бол өндөр хурдтай санааг өөрийн төлөвлөгөөнд оруулах ёстой” гэж баян аав байнга хэлдэг.

Эхлээд та өөрийн тэтгэвэрт гарах стратегийг сонгох хэрэгтэй. Хүмүүс надаас ихэвчлэн “Би яаж хөрөнгө оруулалтыг хийж эхлэх вэ, Юунд хөрөнгө оруулах нь дээр вэ” гэж асуудаг. Би хариуд нь “Танд тэтгэвэрт гарах ямар стратеги байна вэ, Ямар насандаа та тэтгэвэрт гарахыг хүсэж байна вэ” гэж асуудаг.

Мэргэжлийн хөрөнгө оруулагчид хөрөнгө оруулж эхлэхээсээ өмнө яаж дараа нь эндээсээ гарах стратегийг эхэлж боловсруулдаг гэж баян аав дандаа хэлдэг. Тэрээр “Дандаа төгсгөлөөс нь эхэлж бай” гэж нэмж хэлсэн. Өөрөөр хэлбэл хөрөнгө оруулж эхлэхээсээ өмнө яаж, хаана, хэзээ, ямар мөнгөтэйгээр эндээс гарч болохоо тооцож байх хэрэгтэй юм. Жуишээ нь амралтаа төлөвлөхөд “Би эхний ээлжинд юу хийх хэрэгтэй вэ” гэж асуувал Та харин хаашаа явахыг хүсэж байна гэж асуух хэрэгтэй. Хэн нэгэн “Би юу сурах ёстой вэ” гэж асуувал Харин та төгссөнийхөө дараа хэн болохыг хүсэж байна вэ гэж асуух ёстой.
“Юунд хөрөнгө оруулахаа шийдэхийн өмнө хэзээ, хаана дүнг нь хэлэлцэхээ тодорхойлох хэрэгтэй. Дараа нь яаж гарах стратегийн мэдлэг бол хөрөнгө оруулалтын чухал дүрэм юм” гэж баян аав хэлдэг.

Хурдны галт тэрэгний билетийг авцгаа
Хэрвээ та амьдралаа юу ч үгүй тэгээс эхэлж, залуудаа баяжиж, ажил хэргээс эрт хөндийрөхгийг хүсэх юм бол тогтмол ажлаас татгалзаж, хурдны галт тэрэгний билет авч суугаарай. Үүний тулд нээлттэй оюун ухаан, уран санааг тэр дор нь хэрэгжүүлэх чадвар, хамгийн үр ашигтай бизнесийг сонгох чадвар, мөн түүнчлэн хөрөнгө оруулалтын салбар дахь боловсрол ба хурдан үйлчилгээтэй төлөвлөгөөнүүд танд хэрэгтэй юм. Тогтвортой ажил ба хөрөнгө оруулалтыг удаан хугацааны төлөвлөгөөгөөр чинээлэг амьдралд хүрэх гэсэн хүмүүс болзсон энэ газраа ирэхдээ ямар ч сэтгэлийн ханамжгүй, баян болох, асар баян болох ямар ч бэлтгэлгүй ирдэг. Магадгүй тэд мөнгөтэй ирдэг боловч энэ түвшинд хүрэх ямар ч үзэл бодолгүй байдаг. “Баян байна гэдэг бол зөвхөн их мөнгөтэй байх асуудал биш юм” гэж баян аав хэлдэг.

Эхнэр бид хоёр чинээлэг амьдралын түвшингээс дээшээ гарахаар шийдсэн. 1985 онд бид ийм зорилго тавьсан бөгөөд төгсгөлөөс нь эхэлж өөрсдийн чөлөөнд гарах стратегийг боловсруулж, хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөө боловсруулсан ба зөвхөн дараа нь л энэ бүхэн рүү орох стратегийг боловсруулсан юм. Энэ бүхнийг бэлэн болсны дараа бид юу хийх, юунаас эхлэхээ мэдэж байсан юм.

Хурдны галт тэрэгнийх шиг хатуу графикийн дагуу чармайн ажилласны дүнд эхнэр маань 37, намайг 47 настай байхад бид зорилгодоо хүрсэн. Төлөвлөгөөгөө зохиогоод хэрэгжүүлэх хүртэл бидэнд 9 жил шаардагдсан юм. 1985 онд бид төлөвлөгөөгөө боловсруулаад хэрэгжүүлж эхэлсэн бөгөөд 1994 онд ажил хэргээс хөндийрсөн. 1985 онд бидний сонгосон төлөвлөгөө биднийг чинээлэг хүмүүсийн түвшинд хүргэсэн бөгөөд бид маш их турш­лага, боловсрол эзэмшсэн ба баян ба хэт баян хүмүүсийн түвшинд хүрэхэд хан­галттайгаар нарийн мэргэшсэн байсан юм.

Хурдны галт тэрэгний дараагийн буудал маань хэт баян хүмүүсийн түвшин бөгөөд бидний төлөвлөснөөр бид үүнд 3 жилийг зарцуулах ёстой байлаа. Онолын хувьд энэ бүх түвшинг дамжсан бидний төлөвлөгөө энгийн. Энэ нь үйлдвэрүүдийг байгуулах ба үл хөдлөх хөрөнгөд хөрөнгө оруулах юм. Бид одоо ч гэсэн энэ ажлыг эрхэлж байна. Энэ төлөвлөгөө хуучин шигээ энгийн чигээрээ үлдсэн бөгөөд бидний туршлага,б оловсролын түвшин нэмэгдсээр байгаа учраас бид хурдаа улам нэмэгдүүлж байгаа ба үйлдвэрүүдийг үүсгэн байгуулж, үл хөдлөх хөрөнгө худалдаж авсаар байна. Өөрөөр хэлбэл бид нар алдаа гаргаж, түүнээ засч, түүнээсээ суралцсаар байна.

Гэтэл хүн амын 90 хувь нь тэтгэвэрт гарахдаа чинээлэг амьдралын түвшингээс доогуур байдаг нь тэд ийм төлөвлөгөөгүйгээр амьдардагт оршдог. Баян, чинээлэг хүмүү­сийн түвшинд хүрэхээр оролдож, мэрийдэг, тэмүүлдэг хүмүүс байдаг ч тэд өөрсдийн төлөвлөгөөг биелүүлж чаддаггүй. Өөрийн хувийн төлөвлөгөөг бий болгох нь чухал бөгөөд өөрийн итгэл ба хүсэл, хүчтэй ба сул талдаа анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй. Өөрийн төлөвлөгөөг зохиох үеийн хамгийн анхны алхмуудын нэг бол байгалийн авьяас ба ямар журмаар ажил хэргээ хөтлөн явуулбал амжилтанд хүрэх вэ гэдгийгээ тодорхойлох хэрэгтэй юм.

Ирээдүйг яаж харах вэ?
Лондонгоос Нью-Йоркруу онгоцоор нисэж явахдаа би ИБМ компанийн дээд удирдлагуудын нэгэнтэй зэрэгцээ суудалд таарсан юм. Танилцсаныхаа дараа би түүнээс “Ирээдүйдээ та яаж бэлтгэж байна даа” гэж асуулаа. Тэрээр “Томчуудын хийсэн алдааг л би ирээдүйгээс харж байна гэж” хэлсэн нь хүн бүр өөр өөрийнхөөрөө хардгийг харуулж байгаа юм. Яагаад хүмүүс өөрчлөлтийг олж харж чадахгүй байгаа нь энэ юм. 10 жилийн дараа дэлхий ертөнц ямар болохыг 15 настай одоогийн охид хөвгүүдийг ажигласнаар мэдэж болно. Тэдний нүдээр ертөнцийг харах хэрэгтэй. Тэгснээр та ирээдүйг харах болно. Хэрвээ та өөрийнхөө насны атгаг санаанаас салж, ертөнцийг залуу хүнийхээр харах юм бол огт өөр ертөнцийг олж харах болно. Асар их өөрчлөлт, боломжуудыг олж харах болно. Генри Фордын автомашин, Жон Рокфеллерын нээлт, Билл Гейтсийн компьютер зэргээс хамаагүй илүү баялгийг бүтээх шинэ шинэ бизнесүүд, хөрөнгө оруулалтын салбарууд, шинэ санаанууд төрөх асар их боломжууд бидний өмнө нээгдэхийг харах болно.

Яагаад өнгөрсөн цаг хугацаандаа царцаж болохгүй гэж
Хэрвээ та өнгөрсөндөө царцсан бол таны хөрөнгө оруулах, ажиллах чиг хандлага чинь бас л өнгөрсөндөө царцсан эдийн засгийн салбарлуу хандах болно. Ийм хөрөнгө оруулалт нь таныг баяжуулах битгий хэл улам доош нь чангаана. Цаг хугацаа нь өнгөрсөн үнэт цаас худалдаж авсан хүмүүсийн нэг шалтгаан нь энэ юм.

Юу болж өнгөрөх ёстой вэ?
Хэрвээ та залуудаа баяжиж ажил хэргээ эрт орхихыг хүсэх юм бол болж өнгөрсөн зүйлд биш, харин болох гэж байгаа зүйлд хөрөнгө оруулах хэрэгтэй. Хөрөнгө оруулалтын ертөнцөд эртэч шувуу илүү хоол иддэг гэсэн зарчим үйлчилдэг.

Баян аав намайг “Хэрвээ та нар баяжихыг хүсэх юм бол харааны чадвараа хөгжүүлэх ёстой. Цаг үетэйгээ хөл нийлүүлэн алхахаас гадна ирээдүйрүүгээ харж байх ёстой” гэж хэлдэг байв. Хэрвээ та хэтэрхий удаан хүлээх эсвэл бэлтгэлгүй байх юм бол аятай боломжийг алдах болно. Мөнгөний ертөнцөд зорилгодоо хүрэх аятайхан боломжийн цонх нь нарийхан байдаг. Хэрвээ та цаг хугацаанд царцаж, өнгөрсөнтэйгөө цавуудагдчихсан бөгөөд бизнес, хөрөнгө оруулалтын салбарт ажиллахад зайлшгүй шаардлагатай дадлагаар дутмаг байх юм бол энэ аятайхан боломжийг олж харж чадахгүй. Өнгөрсөнтэйгөө цавуудагдчихсан бол ирээдүйгээ бүрмөсөн алдана гэсэн үг.

Залуудаа баяжиж, ажил хэргээ эрт орхих хүсэлдээ нээлттэй хандаж байгаа бол та одоогоор байхгүй байгаа тэр ирээдүйгээ тооцсон төлөвлөгөө зохиох шаардлагатай. Яг л Жон Рокфеллер автомашины зах зээлийн ирээдүйд бэлтгэсэн шиг, Билл Гейтс, Майкл Делл нар компьютерийн эринд бэлтгэсэн шиг та өөрийн ирээдүйн аятайхан боломжийн төлөө бэлтгэх хэрэгтэй. Хэрвээ та үүнд бэлэн биш бол ямар ч ирээдүйгүй, өнгөрсөнд хөрөнгө оруулна гэсэн үг.

Олон хүнд хуучнаасаа салж, тодорхой биш ирээдүйрүү алхам хийхэд хүнд байдаг. Олон сая хүмүүст дассан хувцас, гэр бүлийнхнийх нь дадсан зуршил, өнгөрсөн үе, хуучин бүхэн нь аюулгүй, найдвартай мэт байдаг. Ийм л учраас хүн амын таваас илүү хувь нь тэтгэвэрт гарахдаа ядуу байдаг. Тэд мөлхөх мэт удаан явагч галт тэргэнд суугаад, өөрсдийн төлөвлөгөөний хамт, өөрсдийн амьдралын эцэс хүртэл яг тэр галт тэргэндээ явсаар ирдэг.

Таны ирээдүй өнөөдөр бүтээгдэж байдаг
Баян аав “Таны ирээдүй мар­гааш юу хий­хээс чинь бус, ха­рин өнөөдөр юу хийж байгаагаар чинь бүтээгдэж бай­даг” гэж хэлдэг. Та өөрөөсөө өнөөд­рийн миний хийж байгаа бүхэн, маргаашийн миний хүсэж байгаа санхүүгийн тэр зорилгод хүргэж чадах уу гэж асуух хэрэгтэй.

Баян аав хуудас цаасан дээр том гол, намайг эрэг дээр нь зогсож байгаагаар зураад “Төлөвлөгөө бол чиний мөрөөдөлд хүргэх гүүр юм. Чиний даалгавар бол энэ төлөвлөгөө бөгөөд гүүр чинь бодит байх ёстой. Хэрвээ чиний хийсэн бүхэн чамайг энэ эрэг дээр л байлгах юм бол чиний мөрөөдөл мөрөөдөл чигээрээ үлдэнэ гэсэн үг. Эхлээд өөрийн төлөвлөгөөг бодитоор хий. Тэгвэл чиний мөрөөдөл биелэх болно” гэсэн.

1985-1994 онуудад Ким бид хоёр төлөвлөгөөгөө бодитоор хийхийг хичээсэн. Бид дайны нисгэгч нар шиг боломж, азын цонх онгоймогц хаахаас нь өмнө амжиж буудах ёстой байв. Хэдийгээр мөнгө дутагдалтай байсан ч бид хоёр яагаад хөлсний ажил хийгээгүй вэ гэвэл бидний төлөвлөгөөнд хөлсөөр ажиллах тухай байгаагүй. Үүний оронд бид семинарт суух, яаж бизнес үүсгэх, яаж үл хөдлөх хөрөнгөнд хөрөнгө оруулах вэ зэрэгт суралцаж байсан. Бидэнд мөнгө байгаагүй ч бид өдөр бүр яаж үйлдвэр байгуулах, яаж үл хөдлөх хөрөнгөнд хөрөнгө оруулах гэдгээр дадлага хийгээд байсан. Ядуу аавын тэтгэвэртээ гарсны дараа нийгмийн хангамжийн албанаас авдагаа нэмэгдүүлэх гэж өөр ажил эрж байсан шиг тийм төлөвлөгөө надад алга. Тэр өөрийн амьдралын замыг ямар нэг ажил хайхад бэлтгэхээс эхэлж байсан бол амьдралаа дуусгахдаа бас л ажил хайж байсан юм. 2020 онд Америкийн сая сая миний үеийн хүмүүс чөлөөнд гараад ядуу аавын хийснийг л хийх болно. Тэд нийгмийн хангамжийн албанаас авдгийгаа нэмэгдүүлэхийн тулд ажил хайх болно. Өнөөдөр хийж байгаа бүхнээ маргааш бас хийх болно.

http://batmunkh.blogmn.net

Цааш нь...

Тамирчин уу? Сурталчилгааны хэрэгсэл үү?

Энэ аварга том эрийг үндсэндээ “мөнгөний машин” буюу маркетингийн хэрэгсэл гэж ойлгож болно. Мэдээж тамирчин мөн л дөө. Гэхдээ Шанхайд төрсөн, одоо Хьюстон Рокетс багийн төвийн тоглогч Яог мэргэжилтнүүд спортын ховорхон авьяастан гэхээсээ илүү 1.3 тэрбум хүн амтай, дэлхийн хамгийн том зах зээл болох Хятадыг эзэмдэх гэсэн америк брэндүүдийн сурталчилгааны хэрэгсэл гэх нь бий.
Үнэхээр ч тэр өөрөө “Яо” нэртэй брэнд болчихсон гэхэд болно. 2.3 метр өндөр, 140 кг жинтэй Яо 9-р сарын 24-нд төрсөн өдрөө тэмдэглэхээр Хайнан аралдаа ирэхэд зөвхөн түүнийг харах гэж ирсэн үй олон жуулчид Хайнанд ирсэн байв. Түүнийг өглөө дадсан ёсоороо гүйж, бэлтгэл хийхэд өнөөх жуулчид даган гүйж, хамт зургаа авахуулж, гарын үсгийг нь авч огт зүгээр байлгасангүй.
Яогийн цэвэрхэн, даруухан төрх, үл ялиг ичимтгий инээмсгэлэл нь АНУ-ын томоохон пүүсүүдэд хятадын зах зээлд амжилттай гарах цорын ганц ашигтай, зөв зам болжээ. Яо одоо Хьюстонтой 4 жилийн хугацаатай, 18 сая ам.долларын гэрээтэй байдгаас гадна Пепси, МакДональдс, Рибок, Гаторэйд зэрэг компаниудаас жилд 15 сая долларын рекламанд тоглосны урамшуулал авч байна. Гэхдээ энэ бол зөвхөн эхлэл бөгөөд Яо НБА-д тоглох эхний 10 жилдээ багтаан 300 сая долларын орлого олно гэсэн төлөвлөгөөтэй яваа юм.
Энэ тооцоог түүний ард нь ажилладаг маркетингийн баг хийжээ. Энэ баг бол хэрхэн Яог ашигтайгаар “худалдах вэ” гэдэг бодлого боловсруулдаг мэргэжлийн баг юм. Чикагогийн их сургуулийн MBA-д сурдаг хятад оюутнуудтай хамтран хийсэн энэ төлөвлөгөөгөөр Яо-маниа 2008 онд оргилдоо хүрэх аж. Одоо гэхэд 200 сая хүн орой бүр цэнхэр дэлгэцийнхээ өмнө Яогийн тоглолтыг хүлээн, хөдөлгөөн, үг бүрийг нь анхааралтай ажиглан суудаг. Энэ бол АНУ-ын нийт хүн амын 70%-тай тэнцэх тоо. Үүгээрээ Яо НБА-д Жорданы дараа төрсөн дэлхийн хамгийн олон үзэгчийг байлдан дагуулсан од болжээ.
Хэдийгээр тэр Жордангийн хаана ч хүрэхгүй ч НБА-д дөнгөж орж ирүүтээ бүх оддын тоглолтод шалгарчээ. Энэ нь ч түүнийг Хятадын ард түмний дунд “баатар” болоход нь нөлөөлсөн. Өнгөрсөн хоёрхон жилийн дотор “Яогийн он жил” нэртэй баримтат кино бүтээгдсэн. Мөн амьдралынх нь тухай бичсэн “Хоёр ертөнц дээрх амьдрал” нэртэй ном худалдаанд гарсан гээд бодоход Яо хэрхэн өндрөө авсан нь харагдана. Хийрхсэн хятадууд түүнийг “АНУ болон Хятадын хоёр талт харилцааны гүүр”, “Хятадын шинэ нүүр царай”, “Эх орныхоо донор” гэх мэтээр нэрлэж байна. Алдарт МакДо­нальдс хүртэл “Дэлхий дахины брэндийн элчин сайд” гээд магтаад авсан.

Үнэхээр ч Яо брэндийн “элчин сайд” болжээ. Пепси Яогаар рекламдуулдаг болсноор хятадад борлуулалтаа 30%-р нэмсэн байх юм. Мөн түүнийг Уолт Дисней маш ихээр со­нирхож байна. Тэд Хонк Конгод 2005-2006 оны хооронд нээх шинэ цогцолбортоо Яог хамгийн чухал үүрэг гүйцэтгэнэ гэж бодож байна гэж Ерөн­хий­лөгч Роберт А.Игэр хэлжээ. Цаашид видео тоглоомын сал­барт ч Яог ашиг­лаж магадгүй бө­гөөд Яо ч үүнд таа­тай байгаа. Учир нь аварга биет хүн өөрөө тоглоо­моор тоглох маш дуртай.
Яо зөвхөн гадаад брэндийг сурталчилдаггүй. Тэр Чайна Юником болон интернэт тоног төхөөрөмжийн Sohu компаниудыг АНУ-ын худалдааны картны салбарт ажилладаг Upper Deck компанитай холбож, 2 жилийн гэрээ байгуулахад нь тусалсан гавьяатай. Үүгээрээ тэр хятадын компаниудыг ч дэлхийн зах зээлд буюу АНУ-ын зах зээлд гарахад нь тусалж байна.
Яогийн баг United Airlines, Citibank, Haneywell зэрэг томоохон компаниудын маркетингийн төлөвлөгөөг боловсруулж байсан ч хувь хүний маркетингийн төлөвлөгөөг хэзээ ч боловсруулж байсангүй. Гэхдээ тэд энэ бүгдэд маш сайн суралцаж байгаа. Багийн гишүүн бүр Яогийн харилцдаг байгууллагуудыг хариуцан авч төсөл хэлбэрээр ажилладаг. Түүний NIKE-ыг хариуцсан төслийн менежер Аарон Абрахам “Бидний үйл ажиллагаа бол ямар нэгэн санхүүгийн зорилго агуулсан үйл ажиллагаа гэхээсээ илүү стратегийн үйл ажиллагаа бөгөөд бид Яог аль болох урт хугацаанд брэнд байлгахыг зорьж байна” гэжээ. Тэдний тооцоолсноор Яогийн энэ “давалгаа” нь 2008 оны Бээжингийн олимпоор төгсгөл хэсэгтээ орох бөгөөд дараагийн хүнд халаагаа өгөх аж.
Яогоос бизнесийнх нь талаар асуухад тун эвгүйцдэг. Тэр “Би өөрийн хэрэглэдэг нэг доллар бүрийнхээ төлөө хөлсөө урсгадаг. Бүх зүйл үнэ цэнэтэй. Хэрэв дараа жил миний Рокетстэй хийх гэрээний хөлс өссөн бол би Рокетст тэр хэмжээгээр илүү үнэ цэнэтэй болжээ л гэсэн үг. Тиймээс мөнгөтэй болж байгаадаа огт санаа зовдоггүй” гэж хариулдаг. Олны таамагладагаар Яо АНУ-д тоглохын тулд Хятадын Засгийн газраас зөвшөөрөл авч, санхүүгийн гэрээ хийсэн гэдэг. Түүний орлогоос чухам хэдий хэмжээний мөнгө нь Хятадын Засгийн газраар дамжин түүний хуучин баг болох Шанхайн Акулууд, Хятадын Сагсан бмөбөгийн холбоонд очдогийг өнөөг хүртэл хэн ч “илрүүлээгүй” байна. Зарим эх сурвалжийн мэдээлж буйгаар түүний орлогын 30 орчим хувь нь Бээжинд очдог гэдэг.
Одоо Яо Хьюстонд өөрийн тохилог байшиндаа тайван амьдардаг. Түүний эцэг эх байнга ирж хүүгээ халамжилдаг. Тэгээд ч Яо бол айлын ганц хүүхэд. 1980 оны 9-р сарын 12-нд Шанхайд төрсөн. 2.3 метр өндөртэй Яогийн ээж нь 191 см өндөртэй бөгөөд хятадын үндэсний шигшээ багийн ахлагч байсан. Харин аав нь 2 метр гаруй өндөр, мөн л Шанхайн сагсаг бөмбөгийн багийн тамирчин байсан хүн. Яогийн найз бүсгүй нь 1.9 метр гаруй өндөр, Шанхайн сагсан бөмбөгийн баг, хятадын үндэсний шигшээ багийн тамирчин, мөн Яо шиг 11 номертой тоглодог тоглогч бий.
Тэр Toyota маркийн тэвштэй жип машинаас гадна өөрөө захиалан хийлгэсэн ардаа суудалгүй BMW-745-г унадаг. Түүний англи хэл сайжирч байгаа ч өнөөг хүртэл орчуулагчтай явахыг илүүд үздэг. Хэрэв Яо ямар нэгэн зүйлийг ойлгохгүй бол үргэлж баруун талд нь явж байдаг 30 настай орчуулагч залууруугаа зөөлөн ёвроход л болно.

Яо одоо аварга гэсэн цолыг зүүхээр зүтгэж байна.
Хьюстон Рокетст Яо ирснээс хойш Рокетсийн ивээн тэтгэлгээс ордог орлого 300%-иар нэмэгдсэн. Зарим томоохон компаниуд ивээн тэтгэлгийнхээ хэмжээг бүр 40 орчим хувиар нэмэгдүүлсэн бөгөөд Рокетсийн түүхэнд анх удаа 18.500 ширхэг тоглолтын суудлын билет худалдаалагдсан.

Эх сурвалж: http://batmunkh.blogmn.net

Цааш нь...

"Женерал Моторс"-ын тухай таван сонирхолтой баримт

"Женерал моторс"/ЖМ/-ын тухай удахгүй үлгэр домог зохионо, энэ нь ч дэмий хэрэг биш, юу гэвэл автомашин үйлдвэрлэдэг гурван томоохон концернын хамгийн хүчирхэг нь юм. Дашрамд дурдахад, уг концерн байгуулагдаад өнгөрсөн оны есдүгээр сард 100 орчим жил болжээ. Компани оршин тогтнож ирсэн бүхий л хугацаандаа энэ жил хамгийн их хохирол хүлээсэн бөгөөд ийм аварга том үйлдвэрүүд ч мөнгөний тогтолцооны дампуурлын нөхцөлд тэсч чаддаггүй бололтой. "ЖМ"-ын хамт өөр хоёр аварга том концерн - "Форд", "Крайслер"-т бэрхшээл эхэлжээ.

Юу ч болж байсан гэсэн "ЖМ"-ын түүх бол өгсөлт, уруудалтын урт цуваа бөгөөд гэхдээ өгсөлт нь уруудалтаасаа хавьгүй их байсан нь үнэн. "ЖМ"-ын амжилттай үйл ажиллагаа олон хүчин зүйлтэй холбоотой нь мэдээж, эдгээрээс зарим нь одоо болтол тун бүрхэг байсан юм.

"ЖМ" авто-зээл гэдэг ойлголтыг анх нэвтрүүлжээ
Хүссэн машинаа худалдан авахад нь худалдан авагчдад, машинаа түргэн борлуулахад нь үйлдвэрүүдэд туслах үүднээс хүн амд зориулсан зээлийн шинэ систем нэвтрүүлэхээр бүр 1919 онд "ЖМ" компанийн удирдлага шийдвэрлэжээ. Энэ санаа нь шинэ шинэ боломж нээж, эрчимтэй хөгжих эхлэлийг компанид олгосон байна.

Удалгүй автомашин үйлдвэрлэгч олон компани буюу бараг бүгдээрээ "ЖМ"-ын жишээг дагажээ. Генри Форд болон түүний хүү Эдзель Форд нар зээлийн системийг худалдан авагчдад болон нийт эдийн засгийн хувьд хортой зүйл хэмээн үзэж байсан учир "Форд" компани энэ санааг удаан хугацаагаар эсэргүүцэж байсан байна.

"ЖМ" уурын тэргийг "алжээ"
"ЖМ" компанийн боловсронгуй болгосон дизель хөдөлгүүрийг барагцаалбал 1930 од нийтэд үзүүлсэн байна. Хөдөлгүүрийг нэг хуучин уурын тэргэнд суурилуулснаар, "Барлингтон Зепир" гэдэг зүтгүүр цагт 150 км хурдалж чадсан нь тэд үеийн хувьд үнэхээрийн ер бусын зүйл болжээ. Ийнхүү танилцуулсны дараа чимээ шуугиан, утаа тортогтой уурын тэргээр явахыг хүсэх хүн мэдээжээр байхгүй болж, дизель хөдөлгүүр маш хурдан түгэн тархжээ.

"ЖМ" компани анагаах ухааны хөгжилд тус дөхөм үзүүлсэн байна
"ЖМ" компани анагаах ухааны судалгааг дэмжиж байсан, дэмжсээр ч байгааг мэдэх хүн цөөн. Тухайлбал, тус компанийн ачаар одоо зүрхэнд мэс засал хийх нь ердийн хэрэг болсон билээ. Юу гэвэл, "ЖМ"-ын лабораторийн эрдэмтэд ердийн зүрхийг орлож чадах механик зүрх буюу зүрхэнд мэс засал хийх үед ажиллах "амьд" зүрх боловсруулж чаджээ. Энэ явдал бүр 1952 онд болсон бөгөөд түүнээс хойш олон мянган хүн гарцаагүй
үхлээс аврагдсан байна

"ЖМ" компани устөрөгчийн түлшээр ажилладаг анхны машин хийжээ
Олон хүний мэддэггүй маш олон сонирхолтой үйл явдал энэ компанийн түүхэнд байдаг. Тухайлбал, 1966 онд чухамхүү "ЖМ" компани устөрөгчөөр ажилладаг анхны автомашин хийсэн байна. Энэ машин "Электрован" гэдэг нэртэй байжээ. Анхны машин дамжлагаас гармагц л уг төслийг хаасан байна. Учир нь устөрөгчөөр ажилладаг машин ашиглахад нэлээд аюултай (наанадаж тэр үеийн машины хувьд) бөгөөд тэгэхэд машиныг устөрөгчөөр цэнэглэх хөгжингүй дэд бүтэц байгаагүй (одоо ч байхгүй), бас дээр нь овоохон гэж хэлж болох 3200 орчим кг жинтэй байжээ.

"ЖМ" компани Сар руу анх аялахад тус болжээ.
Үнэхээр чухамхүү "ЖМ" компани НАСА-гийн олон хөтөлбөрт оролцож байсан бөгөөд Сар руу хүн ниссэн нь тэр үеийн хамгийн сонирхолтой хөтөлбөр байсан байна. Сар руу нисэхийн тулд сансрын "Аполлон" хөлгийн системүүдийг улам боловсронгуй болгож, тэр үеийн зарим систем нь "Боинг" загварын нисэх онгоцнуудад хэрэглэгдэж байсан, одоо ч хэрэглэгдэж байгаа ажээ.

МОНЦАМЭ: Я.Сүхбаатар

Цааш нь...

Бизнесийн алтан дvрмvvд

1. Удирдагч хvн АЛДААГАА УУЧЛАХ ЭРХГVЙ ...

АНУ-ын "Женерал моторс"-ын зарчим

2. Hard work is Worth more than gold. Шаргуу хєдєлмєр алтнаас ч vнэтэй,
"Эрэл" компанийн уриа

3. Удирдана гэдэг: эцсийн эцэст хvмvvсийн идэвхийг єрнvvлэхэд л оршино.
Америкийн нэрт менежер Ли Якокка

4. Хvмvvс таслах, хазах зvйлийг дэмий л зажилах юм: жирийн нэг удирдагч ажиллахыг хvсээгvй хvмvvстэй зууралдахаа л эн тэргvvнд бодох юм.
Атерикийн нэрт менежер Ли Якокка

5. Ямар ч эрсдэлгvй зvйл гэж vгvй: "За яахав, цагийн дараа эхэлье" гэж хэлж чадах хvн л бодит нєхцєлд хэрэгтэй байна.
Америкийн нэрт менежер Ли Якокка

6. Чанар - эхний зорилт! Ашиг єєрєє ирдэг.
Японы менежментийн зарчим

7. Таны тvншид компаний чинь талаархи сэтгэгдэл ЭХНИЙ УТАС ЦОХИХ VЕД Л ТЄРНЄ.

8. ХVНИЙГ НЭГДVГЭЭРТ ТАВЬСАН VЕД та ямар ч цагт: бvр мєнгєє хуваахдаа ч алдахгvй.
"Маркс энд Спенсер"-г vндэслэгч Майкл Маркс

9. Бага ярьж, оновчтой зарцуулж ихийг бvтээ
"Женко" компаний уриа

10. Чи санамсаргvй алдвал.., чамайг уучилна. Хэрвээ КОМПАНИЙН ЁС ЗVЙГ ЭВДСЭН ЗЄРЧИЛ ГАРГАВАЛ ЧАМД ЄРШЄЄЛ VГVЙ.
Японы "Мацусита Дэнки" компанийн боловсон хvчин бэлтгэх vндсэн зарчим

11. Хэрэв хэн нэгэн бvтэлгvйтээд байвал тэр ажлаа арай л бага хийгээд байна... гэсэн vг
"SONY" фирмийн захиргааны албаны дарга Акино Морита

12. Хєдєл! Даруй хєдєл!
Атерикийн компаниудын уриа

13. Америкийн IBM (Ай Би Эм) корпорацийн ИТГЭЛИЙН ГУРВАН БАГАНА:
1. Хувь хvнийг хvндэтгэх
2. Тvншдээ анхаарал тавих
3. Ажлын єндєр чанар

14. УДИРДЛАГЫН МЄРДЄХ 10 НОМЛОЛ:
1. Vнэнч шударга байх
2. Ёс зvйг эрхэмлэх
3. Хувь хvнийг хvндлэх
4. Хамт олны ажилд чадварлаг байх
5. Судалгаанд сvслэдэг байх
6. Шинийг санаачлах
7. Ажлын чанарт анхаарах
8. Зохицох чадвартай байх
9. Иргэний мэдрэмжтэй байх
10. Vр ашигтай байх
АНУ-ын "УЭЛКОМБЕРРОУЗ" компаний удирдлагадаа мєрдєх зарчим

15. Хэрэв ажилчид бахархаж болохоор 10 машин vйлдвэрлэсэм бол чанаргvй 100 машин гаргаснаас ч илvv єєрсдийгєє хvндлэх болно.
АНУ-ын Фримонтийн автомашины vйлдвэрийн захирал Глувис

16. Vйлдвэр гэдэг: боловсон хvчин.
Японы автомашины "НИССАН" фирмийн уриа

17. АЖИЛЧДАА УДИРДАНА ГЭДЭГ НЬ: ЄЄРИЙГЄЄ УДИРДАНА ГЭСЭН VГ. Хvмvvсийн дунд алдаж болохгvй.
Японы албаны хYрээнийхний уриа

18. Хамгийн гол нь удирдах бус хєдєлмєрлєх нєхцєл л хvмvvсийг ажиллахаас єєр аргагvйд хvргэдэг байх ёстой.
Японы менежер Войти Хасимото

19. Захирагдах уу? Эсвэл халагдах уу?
Удирдлагын зарчим

20. Миний vг - Миний vvрэг
Лондонгийн Биржийн уриа

21. Хэцvv ажлыг биелvvлэхийн тулд хоёр хvнийг єдєєж єгєх хэрэгтэй. Энэ нь их мєнгє олох нэг зорилгын тєлєє хоёулаа гэдэгт бус: ердєє л єєрийнхєє давуу талыг харуулах боломж байгаад л гол нь байгаа юм.
Америкийн алдарт менежер Чарльз Швеб

22. Ажил гэдэг автомашин л гэсэн vг. Уулын уруу єєрєє л єнхєрчихнє.
Америкийн менежментийн зарчим

23. Хvн алдаж болно. Харин манай фирм алдах эрхгvй.
Америкийн менежментийн зарчим

24. Хэрэв та намайг зєвшєєрєхгvй байгаа бол миний vгийг сонсоогvй гэсэн vг.
Менежментийн зарчим

25. Та асуудлыг шийдэж буй эсэх нь бус, харин хариуцлагыг хэнд оногдуулж байна вэ? гэдэг нь чухал.
Менежментийн зарчим

26. Удирдана гэдэг бол: бусдыг ажиллуулж сургах урлаг.
Менежментийн зарчим

27. Хvмvvс бие биенээ сайн сонсдог байсан бол: тун бага ярьдаг байхсан.
Менежментийн зарчим

28. Итгэ... тэгээд шалга.
Менежтентийн зарчим

Эх сурвалж: Амьдралын алтан ном-1

Цааш нь...

Оргилд хүрэх стратеги (Шинэ үеийн удирдагчидад санамж)

Магадгүй та ямар нэгэн байгууллагын захирал болохыг хүсч байгаа бол, эсвэл энэ байр суурьруу амжилттай урагшилж байгаа бол танд зориулсан алт шиг үнэтэй стратегиуд байна. Энэ судалгаанд ирээдүйн лидер дарга нарын маш онцгой аргуудыг олж мэднэ.

1. Шинэ санаа дэвшүүлэх
Алдаа гаргахаас айлгүй шинэ санаа дэвшүүлэх хэрэгтэй. Тиймээс Роже Оечийн “Дүрэм журмыг ардаа орхин шинийг санаачлагч бай” гэсэн үгийг санаж явахад илүүдэхгүй.

2. Зөвлөгөө хайх
Зөвлөгөө авах гэдэг дээд удирдлагад байгаа хүний ажлын нэг хэсэг юм. Зөвлөгөө гэдэг нь юуг хэрхэн яаж хийх талаар мэргэжилтнүүдийн хэлэх үг юм. Хэзээ, хэрхэн, хаанаас зөвлөгөө авч, түүнийгээ хэрхэн ажил хэрэг болгох зэргийг мэдсэнээр зөвлөгөө авах туршлагатай болно. Зөвлөгөө авах нь ерөнхий захирлын хувьд онцгой чухал чадваруудын нэг юм. Ямар үед, хэнээс авч тухайн хүнтэй яаж зөв харилцахыг сурах хэрэгтэй.

3. Компанийхаа бодлоготой уялдуулан шийдвэр гаргах
Тодорхойгүй нөхцөлд шийдвэр гаргах нь зарим нэгэн удирдлагын хувьд төвөгтэй сорилт болдог. Шүүмжлэл, бодол санаа, итгэл үнэмшил тань бүх нөхцөлийг дүгнэхэд нөлөөлдөг. Өөрийн бодлоо дагах гэж бүү оролд. Тодорхой бус байдлаас гарахад өөр зүйл ч хэрэгтэй болдог. Та удирдлагын хувьд, итгэлтэйгээр шийдвэр гаргахын тулд хэрэгтэй мэдээлэл байхгүй үед ч дарамтанд орохгүй байж сурах хэрэгтэй. Дарга хүний хувьд эхэлсэн ажилаа амжилттай дуусгахын тулд чадах бүхнээ хий. Ялагдаж болох талтайг ч хүлээн зөвшөөр. Энэ нь гайхалтай амжилтанд хүрэх арга юм.

4. Зохион байгуулалт
Нэг хүн таваас найман хүн удирдахаас хэтрэхгүй байх хэрэгтэй. Зохион байгуулалт нь бүрэн болсон, туршлагатай дарга 12 хүнтэй багийг удирдах хэрэгтэй. Хэрэв тайлан гаргадаг хүмүүс нь шинэ, туршлагагүй бол 5-8 хүнтэй байна. Кеннет Лоуден ингэж хэлжээ: “Ерөнхий захирал хүн юу хийхээ шийдэх хүртлээ доорх хүмүүстээ юу хийхийг хэлдэггүй”

5. Байгууллагадаа шинэчлэл хийх
Ер нь шинэ байгууллага гэдэг өөрөө өөрчлөгддөг явц юм. Эхлээд өөрчлөлт хэрэгтэйг хүлээн зөвшөөрдөг. Дараа нь өөрчлөх шалтгаанаа жагсаана. Энэ бүхнийг хийсний дараа шинэчлэлээ хянах хэрэгтэй. Хийх шинэчлэлтийн нөхцөлийн дагуу зохион байгуулалт ч зохицох ёстой. Ерөнхий захирал шинэчлэлтийг хариуцна.

Шинэчлэлтийн аргууд:

1. Ямар үед хийхээ мэддэг байх
2. Хэр зэрэг өөрчлөхөө тодорхойлох
3. Энд гарч ирэх сэтгэл санаа болон оюун ухааны өөрчлөлтийг мэдэх
4. Үймээн бага гаргуулах чадвартай байх.
Байгуулагадаа шинэчлэл хийхэд эдгээр зүйлсийг анхаарахаас гадна хүмүүсийн санал бодлыг мөн анхаарах хэрэгтэй. Хүмүүс шүүмжлэлтэй ханддаг учир эсэргүүцдэг. Ажлаа буруу хийж байна гэж үзэн цаад учрыг мэдэхгүй тул айдаст автан эсэргүүцэл үзүүлдэг. Шинэчлэлтийн дараа ажил нь хэвийн болно гэдэгт итгэдэггүй учир илүү муу зүйл болно гэж үздэг. Шинэчлэл дадсан зүйлийг нь өөрчилдөг тул хүмүүсээ илүү урамшуулах хэрэгтэй. Ер нь хүмүүс өөрт нь өөрчлөлтийг шууд тулгахад дургүй. Шинэчлэлтийн үед хүмүүсийн хоорондын харилцааг дэмжих нь эсэргүүцлийг багасган, хүлээн авахад нь ч хялбар болгодог.

6. Хурал бол захирлын ажлын нэг хэсэг нь юм.
Хурлаас өмнө хэлэлцэх зүйлээ гарган тараах шаардлагатай. Ингэснээр оролцох хүмүүс бэлтгэлтэй ирэх юм. Хурлын зорилго нь мэдээлэл өгөх, тайлбарлах байдаг бол хамгийн тохиромжтой арга нь эхлээд яриа хийгээд дараа нь санал асуулга хэлэлцүүлэх юм. Хурлыг удирдаж байгаа хүн болсон бүхнийг товч дүгнэх шаардлагатай. Судлаачид хурал 60-90 мин үргэлжлэх хэрэгтэй гэжээ. Учир нь 90 минутын дараа анхаарал сарнидаг байна. Хэрэв хурал илүү урт үргэлжлэхээр бол хоёр өдөр хийсэн нь дээр бөгөөд тус бүрийнх нь зорилгыг тодосгох хэрэгтэй.

7. Стратегийн төлөвлөгөө зохиох
Стратегийн төлөвлөгөө нь тактикаас огт өөр байдаг. Тактик гэдэг нь компанид тэр өдөр хийсэн зүйлс юм. Харин стратеги нь тухайн компанийн ирээдүйн төлөвлөгөө байдаг. Тактик нь өдөр тутмын шийдвэр байдаг бол стратеги нь илүү өргөн утгатай.
Төлөвлөнө гэдэг нь ямар нэг зүйлийг хийхийн өмнө ямар алхам хийхээ шийднэ гэсэн үг. Тиймээс ч төлөвлөгөөндөө ирээдүйг харах хэрэгтэй. Ерөнхий захирал болох та ч бас ирээдүйгээ төсөөлөн 2-3 жилийн цаадахыг харах хэрэгтэй юм.

Ирээдүйгээ төсөөлөх арга:
1. Өмнөх 5 жилийн ажлын судалгаа
2. Ажилтайгаа холбоотой өдөр тутмын асуудлаа нягтал
3. Судлаачдын таамаглалыг ч бас бодож үзэх.
Стратегийн төлөвлөх ажил компаний ирээдүйг тодорхойлоход чухал үүрэгтэй. Энэ байгуулага ирээдүйн нөхцөлд амжилтанд хүрч, хөл дээрээ зогсож чадах эсэхийг баттай болгох юм. Роберт Вүүд хэлэхдээ:”Ажил зарим талаараа дайн шиг бөгөөд стратеги нь зөв бол тактикийн алдаа гаргасан ч амжилтанд хүрнэ.”
8. Сайн илтгэгч байх
Ерөнхий захирлын хувиар хийсэн яриа тань лидер хүний хувьд хэр нөлөөтэйг хэмждэг. Сайн төлөвлөөгүй яриа хүмүүст хүрч, нөлөөлж, удирдаж чадахгүй. Эхлээд ярих зүйлээ цаасан дээр буулгаснаар эхэлнэ. Тойм бэлтгэх нь өөр нэг шат юм. Бичсэн зүйлээ уншаад найруулан бич. Тойм нь ярианы эх загвар болно. Хүн бүхэн анхаарал тавин сонсоосой гэж хүсч байгаа бол сонирхол татахуйц оршил бэлтгэ. Хүний анхаарал татах өөр нэг арга бол гайхал төрүүлэхүйц юм хэлэх юм. Нотолгоо баталгаагүй нэгэнд хүн итгэхгүй.
Чухал сэдэвт байгаа мэдээллийг гоёж чимэх нь сонсоход хялбаршуулан, хүлээн авахад бэлэн болгодог. Хөнгөн хошигнол ч хэрэг болж мэднэ. Яриагаа хүнд нөлөөлхүйц хүчтэйгээр дуусгаарай. Хэлэх үгээ бичиж бэлдсэн бол унших дасгал сайн хийгээрэй. Үүний тулд толины өмнө зогсож өөртэйгээ яриарай. Ингэснээр айдсаасаа салж чадна.
Илтгэлийн үед цааснаас харж уншиж байснаас, санаа авах тэмдэглэгээ, дүрс болон сануулах үг бэлтгэ. Энэ нь нөхцөл байдалд зохицуулан өөрчлөлт хийхэд тусална. Ярианы хэсгээ зөв, цэгцтэй бэлтгэхгүй бол хэчнээн сайн бичээд уншсан ч нөлөө үзүүлэхгүй.

9. Онцгой чадвартай удирдагчийг сонгох
Зөв хүмүүсийг чухал байранд сонгох нь дээд удирдлагын гол үүргүүдийн нэг юм. Магадгүй компанийхаа хэд хэдэн хэсэгт хурдан шийдвэр гаргаж байсан байх. Харин хувийн сонголт хийнэ гэдэг хэцүү. Өөр асуудалд алдаа гаргахад дараа нь засаж болно. Харин удирдлага сонгохдоо алдаа гаргавал гамшиг болж болно.

Ер нь дээд шатны удирдлагыг сонгоход 3 шалгуур байдаг:
1. Ажлын чадвар
2. Хувийн зан чанар
3. Удирдах туршлага.
Үүнийг ашиглан удирдлагаа сонгоно. Хурдан дэвшсэн, онцгой ухаантай, хэцүү нөхцөлд тэнцвэр алддаггүй, ажиллах дуртай, ажлын амжилтаар дүүрэн, төлөвлөгөөтэй, асуудал шийдвэрлэх чадвартай хүнийг удирдагчаар сонгох ёстой.

10. Онцгой чадвартай удирдагчийг бэлтгэх
Ерөнхий захирлууд төрөл бүрийн чадвартай хүнийг бэлтгэх үүрэгтэй. Онцгой удирдагч бэлтгэхийн тулд чухал үүрэг өгч, ажлаа хувиарлан, туршлага хуримтлуулахад нь тусал. Багшилж, сургалтанд хамруулж болно. Хамгийн чухал нь боловсролын үзүүлэлт юм.

11. Хэсгүүдийн хоорондох зөрчлийг шийдвэрлэх
Ямар нэг байгууллагад зөрчил байдаг. Үүнийг шийдэхийн тулд хөнөөлтэй зөрчлийг багасган, бүтээлч байдлыг гаргах хэрэгтэй. Шийдвэр гаргахын өмнө доод хүмүүсийнхээ саналыг асуун, нэгтгэх нь чухал. Зөрчилтэй холбоотой хүмүүс уур хилэнгээ ил гаргахыг нь зөвшөөрч, хоёр талыг хүлээн зөвшөөрөх арга замыг олж шийдвэрлэнэ. Ингэснээр аз жаргалтай, бүтээлч хамт олон болно.

12. Хамгийн боломжтой, сайн тохиролцоонд хүрэх
Ерөнхий захирал хүн ярианы чадвартай, хоорондоо уялдаа холбоотой мэдээллийг хэрэглэдэг туршлагатай байх ёстой. Нөгөө талын уналтын хэрээр ашиг олох боломж байвал үүнийгээ та орхих ёстой. Асуудлыг ашиглах, эрч хүч, ухаан санаагаа цагийг нь олж хэрэглэх сэтгэлийн хөдөлгөөнөө барих нь энэ чадварын хэсэг юм.
13. Харилцаа холбоо бий болгох
Имиж чухал бөгөөд байгуулагын хүмүүсийн таныг үнэлэх үнэлгээ болдог. Хүнд үлдээсэн төрх тань тэдний үүрэг, хариуцлагийг тодосгож өгдөг. Ерөнхий захирлын имиж нь сэтгэл булаам, хүчирхэг төрхтэй байна. Ер нь имиж бол таны хэлсэн, хийсэн бүхний үр дүн юм. Компаний тайлан бол компаний зорилго, ажлаа гүйцэтгэх илэрхийлэлийг харуулдаг. Энэ зорилгоо компаний елементүүдийн уриа болговол сэтгэл булаам чанарыг олж авна.
14. Дээд шатныхаа хүмүүсийн ажиллах урамыг нь бадраах
Ажиллах хүслийг нь бадраах гол хүмүүс нь хамгийн ойр ажилладаг захирлын туслах, хэсгийн дарга, зөвлөх болон удирдлагын зөвлөл юм. Энэ хүмүүсийн ажиллах урмыг нь бадраах нь бусад хүмүүсийнхтэй ижил. Ажлаа хийлгэхийг бодож байгаа бол танд ажиллаж байгаа хүмүүсийн хэрэгцээг анхаар. Эндээс бүтээлч байх хэрэгцээ гарч болно. Мөн тэдний асуудал, уйтгар гуниг, ганцаар ажиллах гэсэн хүсэл гээд бүхнийг ойлгох хэрэгтэй.

15. Мэдээллийн сүлжээг гаргаж ирэх
Чухал асуулт асуун, сайн сонсогч байж, хэзээ хэнээс асуух, юуг лавлахаа мэддэг байх нь хэрэгтэй.

Эх сурвалж: “Шинэ ертөнц” сэтгүүл

Цааш нь...

Японы брэндүүд дэлхийн зах зээлд хамгийн чанартайд тооцогддог

Японы дижитал камер, гэр ахуйн цахилгаан хэрэгсэл, хавтгай дэлгэц бүхий зурагт зэрэг нь дэлхийн зах зээлд хамгийн өндөр чанартай бүтээгдэхүүнд тооцогддог байна. Дэлхийн II дайны үнс нурмын дараа Японы компаниуд чанар чансаа дээр нь найдвартай, баталгаатай гэх нэр хүндийг олж авч чадсан. Автомашины үйлдвэрлэлээс эхлээд цахилгаан бараа хүртэлх Японы брэндүүд өнөөгийн зах зээлийн байдалд үргэлж хүчтэй өрсөлдөгч байсаар ирсэн байна. Техник, технологи өндөр төвшинд хөгжсөн өнөөдрийн нийгэмд Японы бараа бүтээгдэхүүн өрсөлдөөнтэй зах зээлд томоохон байр суурь эзлэх болсон бөгөөд харин өрсөлдөгчдийн хувьд Японы брэндээс чанараар давуу байх эсэх нь гол үзүүлэлт болжээ.

Японд төвтэй зар сурталчилгааны агентлаг өнгөрсөн онд гурван сарын турш судалгаа хийж, үр дүнг нь олон нийтэд танилцуулсан байна. Судалгаанд Хятад, Вьетнам, Энэтхэг болон ОХУ-ын 14 хотын оршин суугчид хамрагджээ. Өрхийн орлого нь хоорондоо харилцан адилгүй, 15-54 насны эрэгтэй, эмэгтэй 500-800 хүн судалгаанд хамрагдаж, өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүн, хоол хүнсний зүйл, үйлчилгээ болон гэр ахуйн бараа, автомашины хэрэглээтэй холбоотой мэдээлэл өгсөн байна. Нийт зургаан ангиллаар бараа бүтээгдэхүүний үнэлэмжийг судалж үзэхэд Европ, АНУ, Өмнөд Солонгос, Хятад болон Японы бүтээгдэхүүн таван ангилалд тус бүрт нь хамгийн дээд үнэлгээг авчээ. Харин бараа бүтээгдэхүүний чанарын ангилалд Японы брэндүүд тасархай оноогоор тэргүүлсэн бол сэтгэл ханамжийн тухайд 35.5 хувийн үнэлгээ авч, хоёрдугаарт бичигдсэн байна. Энэ ангилалд Өмнөд Солонгосын бараа бүтээгдэхүүнүүд хамгийн шилдгээр нэрлэгджээ.

Эх сурвалж: News.mn

Цааш нь...

FM РАДИО ХЭЗЭЭ ХАМГИЙН ОЛОН СОНСОГЧТОЙ БАЙДАГ ВЭ?

РАДИО ХЭЗЭЭ ХАМГИЙН ОЛОН СОНСОГЧТОЙ БАЙДАГ ВЭ?

Хэвлэлийн Хүрээлэнгийн “Хэвлэл мэдээлэл хэрэглэгчдийн судалгаа”-ны 2009 оны нэгдүгээр сарын тайлан хэрэглэгч байгууллагууддаа хүрч байна. Энэ сарын судалгаагаар радио сонсогчдын зан үйлийн мэдээллийг түлхүү судалж, радио долгионы зах зээлийг тодорхойлжээ.

Их Британийн радио долгионы судалгааны RAJAR байгууллага Англид өглөө 6-8 цагт, өдөр 12-14 цагт, орой 16-17 цагт радио сонсогчид хамгийн олон байдгааг тогтоосон бол Монголын Хэвлэлийн Хүрээлэнгийн “Хэвлэл Мэдээлэл Хэрэглэгчдийн Судалгаа”-гаар Улаанбаатар хотын өдөр 14-15 цагийн хооронд хамгийн олон хүн радио сонсож байгаа юм байна. Мэдээлэл авдаг түгээмэл эх сурвалжуудын нэг бол радио. Хамгийн сүүлд “Лавайн эгшиг 97,5”, “P-3 100,9” зэрэг радио бий болсноор нийслэлд богино долгионы 23 радио өрсөлдөж байна.

Судалгаагаар дээрх 23 радиогийн хүртээмж, сонсогчдын зан үйл болон FM радиогийн оргил цагын хүрээ гэх мэт урьд нь судлаагүй олон хэрэгцээтэй асуудлын судалжээ.

Даваа, Ням ер нь амралт, ажлын өдөр харгалзахгүй телевизийг олон хүн үздэг байхад радио сонсогчдын хувьд амралтын өдрүүдэд, ялангуяа 14 цагийн үед хамгийн их цаг заваа зарцуулдаг байна. “Life 104.0” болон “Hi Fi 98.9” радиог залуус илүү сонсож байгаа бол МҮОНР, “Гэр бүлийн радио 104.5”-ийг 40 -өөс дээш насныхан сонирхдог. Улаанбаатар хотын 12-аас дээш насны нийт хүн амын 87 хувь нь радиог ямар нэгэн байдлаар сонсдог ба өдөрт 35 орчим хувьд нь радио нэвтрүүлэг, дуу хөгжим хүрдэг байна. Эдгээр мэдээллийг Хэвлэлийн Хүрээлэнгийн “Хэвлэл мэдээлэл хэрэглэгчдийн судалгаа”-ны 2009 оны нэгдүгээр сарын тайлангаас дэлгэрүүлж мэдэх боломжтой юм байна.

Монголын Хэвлэлийн Хүрээлэн
Мэдээлэл Судалгааны Алба:
Харилцах утас: 7011-3475

Цааш нь...

Амжилттай худалдааны зарчим ба Дэлгүүрийн дизайн

Амжилттай худалдааны зарчимууд

Жижиглэн худалдаа мянга гаруй жилийн түүхтэй. Энэ бүх хугацаанд яаж худалдан авагчдыг татах вэ? Гэсэн асуулт л худалдагчдын санааг зовоодог байсан. Өнөөдөр дэлгүүрүүд болон бусад жигжиглэнгийн худалдаа эрхэлж байгаа байгууллагуудын хувьд худалан авагчдыг татах, бараа бүтээгдэхүүнээ хэрэглэгчдэд хүргэх тал дээр илүү анхаарах болжээ.

Дэлгүүрийн дизайн

Дэлгүүрийн дизайн нь имидж бүрдүүлэх гол хүчин зүйл юм. Limited дэлгүүрийн сүлжээ залуучуудад хаяглагдсан байдаг бол Lerner’s - зах зээлийн арай ахимаг насны сегментед зориулан имидж бүрдүүлдэг. Энэ хоёр дэлгүүрийн сүлжээ нэг хүн эзэмшдэг ч чиглэсэн зах зээл нь өөр өөр байдаг байна. Худалдааг бүрэн утгаар нь явуулахын тулд жижглэнгийн худалдаачин өөрийн дэлгүүрийн дизайны философийг бүрэн ухамсарлаж дэлгүүрийн имиджээ бүрдүүлэх ёстой. Харин имидж нь зорилтот сегментийн нийгмийн хэрэгцээг хангах ёстой. Нийгмийн хэрэгцээг хайрын хэрэгцээ, хүндэтгэлийн хэрэгцээ, харилцааны хэрэгцээ, имижийн хэрэгцээ, амьдралын тодорхой хэв маягийн гэх зэргээр ойлгодог. Үнэ, стиль, нас зэрэг нь нэмэлт шаардлагууд юм. Мөн хүйс, сэтгэл хөдлөлийн онцлог зэргийг тооцоолох хэрэгтэй.

Их дэлгүүрүүдэд эрчүүдийн хувцасны 80 хувийг хүүхнүүд эрчүүдэд зориулан авдаг байна. Гэхдээ худалдааны төвүүдэд байрласан, залуучуудад чиглэсэн дэлгүүрүүд хувцасныхаа 80 хувийг шууд эрчүүдэд худалддаг.

Залуу хүмүүс хувцсаа өөрсдөө худалдаж авахыг илүүд үздэг байна. Тэд стилээ өөрсдөө сонгохыг хүсдэг бөгөөд размераа зөв сонгоход их санаа тавидаг. Худалдааны төвүүдэд байрласан дэлгүүрүүдийн хүртээмжтэй байдал нь залуучуудыг татдаг аж. Тийм учраас залуу хүмүүсийн сэтгэл хөөрлийн онцлогуудыг тооцоолж дэлгүүрийн имижийг бүрдүүлэхээс гадна имиджээ тод өнгө, хурц гэрэл зэргийг тусгаж өгөх ёстой. Гэхдээ цаг хугацааны дараа залуу хүмүүсийн зах зээл өөрчлөгдөнө. Тийм учраас имидж ч гэсэн өөрчлөгдөх ёстой гэдгийг санах хэрэгтэй.

Хэрэв Wall-Mart дэлгүүрийн сүлжээ Bloomingdale’s шиг байсан бол худалдан авагчдыг татахад хэцүү байх байсан. Wall Mart -аар үйлчлүүлэгчдийн толгойг эргүүлж болохгүй. Дэлгүүрийн гадаад болон дотоод имиджийг бүрдүүлж, дэлгүүрийн “хэрэгтэй дүр төрхийг” бүтээхийн тулд олон жил шаардагддаг. Имиджийг бүрдүүлэх ажлыг худалдааны ажилтнууд болон дэлгүүрийн зөвлөхүүд төлөвлөн хийдэг. Зарим тохиолдолд удирдлагын шинэ баг “гэрийн даалгавар”-аа биелүүлэхийн оронд өөрсдөө дур мэдэн шийдвэр гаргаж дэлгүүрийн имиджийг өөрчилдөг. Тэд алдаа гаргаж, нэг хоёр жилийн дотор бизнесээ сүйтгэж ч болох юм.

Иймд та өөрийн дэлгүүрийн имидж илүү их анхаарах хэрэгтэй юм байна.

Эх сурвалж: Роберт Колборны “Марчандайзинг – Амжилттай худалдааны зарчимууд” номноос

Цааш нь...

Доктор Д.Хардел -ийн сургалт болно

Доктор Д.Хардел -ийн лекц 11-р сарын 27, 28 -ны өдрүүдэд болно. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг татаж авах

Цааш нь...

Хvнд таалагдах реклам,борлуулалт хийх реклам хоёрын ялгааг та мэдэх vv?

Яг одоо бизнес эрхлэгч таны реклам сурталчилгаа ямар ч vр дvнгvй болж борлуулалт тань унасаар байна! Таны ирээдvй vvнээс шууд хамааралтай.
Таны гэр бvлийн ирээдvй ч vvнээс шалтгаална.
Таны бvтээгдэхvvний реклам хvмvvсийн vзэх дуртай рекламуудын нэг. Гэсэн хэдий ч бvтээгдэхvvнийг борлуулах тал дээр vр дvн муутай байгаа нь хачирхалтай. Таны бvтээгдэхvvний реклам нэг л биш болоод байгааг та мэдэрнэ. Гэхдээ яаж борлуулалтаа єсгєх вэ гэж толгойгоо гашилгана.
Та дахин дахин рекамныхаа хэв маягийг єєрчилсєн ч байдал дордсон хэвээр. Мухардалд орлоо.
Гэвч бизнесмэн таны зєв юм. Энэ бvхний гарцыг олохын тулд танд маш олон тєрлийн реклам хийж, судалгаа явуулж, дvн шинжилгээ хийж vр дvнг нь бодитоор мэдрэх шаардлага vvсдэг. Vнэн хэрэгтээ та хvнд таалагдах реклам хийхийг зориод байна.
Хvнд таалагдах реклам, борлуулалт хийх реклам хоёр хоорондоо ихээхэн ялгаатай. Хvнд таалагдах реклам бvтээхийн тулд та хэн нэг алдар хvндтэй одыг тоглуулж болно. Эсвэл бvтээгдэхvvн vйлчилгээндээ зориулж ямар нэг хошигнол ч юм уу, онигоо зохиож болно. Харин "Хvмvvс алиа салбадайгаас бvтээгдэхvvн худалдаж авдаггvй" гэж Рекламны суу билэгтэн Клауд Хопкин нэгэнтээ хэлсэн байдаг. Ихэнх хошигносон сурталчилгааг хvмvvс vзэж сонсоод зугаацаж баясаад, харин бvтээгдэхvvнийг нь хэрэгсэхгvй орхих нь их. Хошигнолыг ашиглах гэж оролдох нь муурын сахлаар тоглож байгаа хулганатай адил юм. Хошигнолыг гайхамшигтаи ашиглаж vзэгчдийн сэтгэлийг гvн гvнзгий хєндєж "хэрэглэгчийн брэндийн сонголт"-ыг єєрчилж, бvтээгдэхvvнийхээ ашиг тусыг мэдрvvлж чадсан сурталчилгаа тун ховор. Тэдгээр ховорхон гайхамшигтай рекламны нэгэнд Британийн Collet Dickenson Pearse агентлагийн бvтээл болох "Hovis" талхны рекламыг дурьдаж болно. Эцэст нь анхааруулахад "хошигнол" нь сонирхогчдын тоглох тоглоом огтхон ч биш.

Харин нэр алдартай одуудын хувьд тэднийг vзэгчид сайн санаад бvтээгдэхvvнийг мартах нь их байдгийг судалгаагаар тогтоожээ. Яагаад гэвэл алдартай одуудад мєнгє тєлж л тоглуулаа биз гээд хэрэглэгчид бодчихдогоос гадна хvмvvст танигдах гэж чадан ядан хичээж буй бvтээгдэхvvнтэй харьцуулахад тэд дэндvv нэр алдартай. Ийм реклам vзэгчдийн ой тогтоолтын чадварыг илvvтэй шалгадаг. Тэгвэл рекламны борлуулалт хийх чадавхийг єсгєх ямар аргууд байна вэ? Дэлхийн шилдэг рекламны агентлаг худалдан авах хvсэл сонирхолыг єдєєх олон аргуудыг олж тогтоосноос Францын нэгэн агентлаг Танил бус євєрмєц содон дvр"-ийг ашиглах аргыг сонгожээ. Тэд хэн нэгэн одыг бус хэн нэгэн хєєрхєн хvvхэнийг бус ердєє угаагчийн ажилтай 80 настай, нил vрчлээ болсон, торх шиг бvдvvн эмгэнийг угаалгын машины рекламанд тоглуулсан нь 4 хvн тутмын нэгийнх нь ой тойнд vлдсэнээс тус бvтээгдэхvvн борлуулалтаараа 4-рт бус 2-рт зогсох болсон. Энэ удаад хэрэглэгчид ядарч доройтсон, хєл гар муутай бас тун содон тєрхтэй эмгэнд угаалгын машин нь хэрхэн vнэнч туслагч нь болж байгааг сэтгэл догдлон vзжээ.

Рєкламны загалмайлсан эцэг гэж алдаршсан Дэвид Огилвийг маш олон гайхамшигтаи санаа сэдсэн хvн гэж зvй ёсоор vздэг хэдий ч тэрбээр "Рекламны талбарт єнгєрvvлсэн миний амьдралд надаас гарсан гайхамшигтай санаа 20-иос илvv гараагvй л юм даа" гэж ярьж байна. Гайхамшигтай санаа агуулсан хэвлэлийн ганц сурталчилгаа дэлхийд алдартай брэндийн амжилтын галыг асаадаг. Тухайлбал тvvний "Цагт 60 милийн хурдтай яваа vед электрон цагны дуу л хамгаас тод дуулдана" гэсэн гарчигтай 670 vгсээс бvтсэн сурталчилгаа нь Америкт машин vйлдвэрлэлийн халуурал болж байсан чухам тэр vед Роллс-Ройсыг бусад єрсєлдєгчдєє хол хаяж єнєєдєр дэлхийд алдартай тансаг зэрэглэлийн хvлэг болгоход гол vvрэг гvйцэтгэжээ.

Телевизийн реклам нь эхний гурван секунтад л vзэгчдийг татах, цочроох vзэгдэл гаргаж чадаагvй бол vзэгч аль хэдийн шvршvvрт орохоор явчихдаг бол хэвлэлийн сурталчилгаанд зурган чимэглэл нь "зохиомжлон татах арга"-ыг хэрэглэж зургийн тайлбар, гарчиг эх мэдээлэл, амлалт гэсэн дарааллаар уншигчдыг татах техник байдаг бєгєєд гарчиг урт эсвэл богино байх ёстой юу, эх мэдээллийн хэмжээ урт байх нь ашигтай эсэхийг судалгаагаар тогтоожээ. Гол нь ашиг амласан байх ёстой атал ямар ч амлалтгvй сурталчилгаа байдаг нь хачирхалтай. Амлалт бас дахин амлалт энэ бол таны барих vндсэн чиглэл Тэрчлэн гайхамшигтай санааг агуулсан байх нь юу юунаас чухал, Гэвч гайхамшигтай санааг олох гэдэг рекламны мэргэжилтнvvдийн толгойг гашилгадаг бол гайхамшигтай санааг таних явдал нь тvvнээс ярвигтай. Судалгаа ч vvнд тус болдоггvй гэдгийг Дэвид Огилви тодорхойлжээ. Ер нь vр дvнтэй, vнэн бодит судалгаа гэдэг бол сурталчилгааны ажлын амжилтын салшгvй нэг хэсэг. Судалгаа явуулах vед зайлшгvй анхаарах зvйлс гэж байдаг байна. Эс бєгєєс та зохиомол, vнэн байдлаас хол хєндий судалгааны vр дvнтэй зууралдаж хоцроно.

Жирийн нэгэн Zippo асаагуурыг дэлхийд алдартай Zippo болоход нь "Барьсан цурхай загасныхаа гэдэснээс хуучин асаагуур олоод асаахад огтхон ч саадгvй ассан хачирхалтай тvvх" гарчигтай 237 vгээс бvтсэн сонин содон зурагтай, гайхамшигтай эх бvхий сурталчилгаа их нєлєєлжээ. Тэрхvv рєклам тєгсгєлдєє "Хэрвээ, хэзээ нэгэн цагт ажиллагаагvй болвол бид vvнийг vнэгvй засаж єгнє" гэж амласан нь єдєр бvр зуун зуун хуучин эвдэрсэн Zippoнууд шуудангаар ирэх болж тэднийг єдєрт нь ямар нэг тєлбєргvйгээр маш сайн засаад эзэнд нь буцааж байв. Ийнхvv алдарт Zippo мэндэлж жинхэнэ эрсийн нэр хvндийн илэрхийлэл болж чаджээ.
Реклам бол реклам шиг л байх ёстой гэсэн хууль хаана ч байдаггvй. Та рекламаа реклам шиг биш харин редакторын дvрслэл мэт харагдахаар хийвэл илvv олон хvнийг татаж чадна.

Реклам сурталчилгаа маш єртєг єндєртэй байдаг. Зах зээл єндєр хєгжсєн нийгэмд энэ нь хєгжлийнхєє дээд тvвшинд яригдана. Реклам чанаргvй муу болох нь мєнгєє салхинд сайн дураараа хийсгэсэнтэй адип. Procter&Gamble л гэхэд жилийн нийт борлуулалт 12.000.000,000$-ынхаа 700.000,000$-ыг зар сурталчилгаандаа огтхон ч эргэлзэхгvйгээр хаяж дэлхий дахин дахь єєрийн ноёрхолыг тогтоон барьдаг. Procter&Gamble болон бусад акулууд хамгийн єндєр хєлсєєр далайлгаж хамгийн шилдэг агентлагуудыг хєлсєлж байна. Рекламны агентлагуудынх нь ур чадвар тэдний тэмцлийн фронт болдог юм.
Реклам сурталчилгааг чухам мэргэжлийн тvвшинд хvргэж хийхийн тулд зєн совиндоо найдах бус зєв мэдлэг хэрэгтэй юм. Зvйрлэвэл анатомын ном уншаагvй, хvний цєс хаанаа байдгийг мэддэггvй мэс засалч нэр зvvсэн зєн совиндоо найдагчаар цєсєє авахуулахыг оролдох нь тийм сайн vр дагавар авч ирдэггvй ажээ.
Мэдээллийн эх сурвалжийг Дэвид Огилвийн шилдэг бvтээл РЕКЛАМНЫ СЭТГЭЛ ЗVЙномоос ашиглав.
Манай гарагийн хамгийн том рекламны агентлагийг байгуулж рекламны загалмайлсан эцэг гэж алдаршсан Дэвид Огилви хэрэглэж ирсэн vнэ цэнэтэй арга техникvvдийнхээ нууцыг задласанд энэ номын ид шид оршдог. РЕКЛАМНЫ СЭТГЭЛ ЗVЙ анх удаа монгол хэлээр хэвлэгдэн гарчээ. Таны бvтээгдэхvv¬ний реклам чанаржиж ашиг орлого тань арвижих болтугай!

Эх сурвалж: Зууны мэдээ сонин

Цааш нь...

Нэгдмэл санаа бодол ба багын амжилт

Монгол хэлний ятгах гэдэг үгийг тайлбар тольд: 1.Бусдад юмны учир начир, хор холбогдлыг ухуулан өгөх 2. Хүнийг буруу мууд удирдан дагуулахыг хэлнэ хэмээн тайлбарлажээ. Гэвч энэ үгийн утга учрыг өнөө үед илүү өргөн дэлгэр сайн сайхнаар тайлбарлах, хэрэглэх боллоо. Ятгаж сэнхрүүлэх нь өөрийн санаа бодлоо бусдад тулган зөвшөөрүүлэх биш, харин өөр бусадтай санаа бодлоо нэгтгэх нэгдмэл шийдвэрт хүрэх гэсэн үйл юм.

Өнөө үед мэдээ мэдээллийн өргөн боломж бий болсон нь хүмүүс санаа бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх болж шатлан захирах ёс суларч байна. Энэ нь ажиллагсад юуг хийхээ бус яагаад хийхээ асууна гэсэн үг. Энэ яагаад гэдэг асуултанд хариу өгч чадаж байвал ятгаж чадаж байна гэсэн үг юм.

Гэтэл зарим хүн үүнийг буруу ойлгодог. Ятгах нь боложтой мөртлөө нэгдэж чадахгүй байгаа олон санаа бодлыг нэгтгэнэ гэсэн үг. Гэхдээ гуйж юмуу хуурч биш, хүчээр ч биш. Маш сайн боловсруулсан яриа, ухуулга үнэнийг илэрхийлэх баримт баталгаа, зураг схем сэлтийг түшиглэн үнэн зөв оновчтой, яруу, тухайн цаг нөхцөл, хүмүүсийн сэтгэл санааны байдлыг харгалзан ярих хэрэгтэй. Сэнхрүүлэн ярихдаа ерөнхий 3 үе шатаар ярьж болно. Ингэснээр ятгах нь нэгэн сургалтын үйл явц болно.

1. Санаа сэдвээ олох, нээх
2. Ятгах бэлтгэл хийх
3. Харилцан ярилцах

Юуны түрүүнд ятгах гэж буй хүн өөрийг нь сонсох хүмүүс болон ятгах сэдвийнхээ талаар нэлээд өргөн судалгаа төлөвлөгөө хийсэн байх хэрэгтэй. Хүмүүст ятган тайлбарлахынхаа өмнө сэдвээ өөрийн болгох ёстой.

Харилцан ярианы үеэр хүмүүсийн санаа бодол, болгоомжлол, төлөвлөгөөг нь мэдэж авч болно. Хамгийн чухал нь, тухайн зүйлийн сайн талуудыг нь ярилцаж, маргаж, дараа нь нэгдмэл нэг арга замд (шийдвэрт) хүргэх юмуу эсвэл янз бүрийн хувилбар, арга замыг олоход нь чиглүүлж чадах явдал юм. Үүний үр дүнд хүмүүс нэгдмэл нэг арга замд хүрч чадна. Энэ байдал нь бусад хүмүүсийг нэг зүгт харуулна.

Ятгах үйл явцын хэлбэрүүд Амжилттай ятгахад дараах нөхцөл хэлбэрүүд хэрэгтэй.

1. Итгэл олох
2. Бага боловч санаа нийлэх
3. Бодит жишээ харуулах
4. Хүмүүсийн сэтгэл зүйд нэвтрэх.

1. Итгэл олох
Итгэл олох нь ятгах урлагийн гол тулгуур юм. Итгэл төрүүлээгүй цагт танийг хэзээ ч хэн ч тоохгүй. Судалгаагаар зарим дарга захирал нар өөртөө нэлээд итгэлтэй, үүнийгээ хэтрүүлдэг зуршилтай болох нь харагджээ.

Итгэл төрүүлэх 2 үндэс байна:

1. Мэргэшсэн байдал
2. Харилцаа

Мэргэшсэн байдал: Баттай шийдвэр болон найдвартай саналын эх үндэс нь мэргэшсэн байдлын үр дүн юм. Өөрөөр хэлбэл та зөв санааг арван хуруу шигээ мэдэж байх хэрэгтэй.

Харилцаа: Итгэл хүлээсэн хүн нь бусдын эрх ашгийн төлөө санаа зовниж, тэдэнд эрх ашгаа хамгаалахад нь найдаж болохоор хүн мөн гэдгээ харуулах хэрэгтэй. Үнэнч шударга, тууштай итгэлтэй хүмүүс нь ятгах сэнхрүүлэхэд дээр нэлээд амжилт гаргана.

Гэхдээ мэргэшсэн байдал болон харилцаа нь хэр түвшинд байгаа нь их нөлөөтэй. Мэргэшихийг хүссэн хүн доорх 2 асуултыг өөрөөсөө асуух хэрэгтэй:

* Санал болгож буй энэхүү стратеги, бараа, санал ба өөрчлөлтийн талаар хуримтлуулсан мэдлэг мэдээллийг маань хүмүүс хэрхэн хүлээж авах бол?
* Энэ талаар надад, хүмүүсийн мэддэг, тэдэнд танил болсон амжилт байгаа билүү?

Дараа нь хүмүүст хэр их итгэл төрүүлдгээ мэдэхийн тулд өөрөөсөө доорх асуултыг асуугаарай:

* Ятгах гэж байгаа хүмүүс намайг үнэхээр өөрсдөд нь ашигтай зүйл хийхээр, тэднийг дэмжихээр итгэлтэй хүн гэж боддог уу?
* Энэ сэдвээр намайг өөрсөдтэй нь сэтгэл болон үзэл санааны хувьд тохирно гэж үзэж байна уу?

Эдгээр асуултууд таныг сул талаа олоход тусална. Гэхдээ эдгээр асуултанд зөвхөн өөрөө биш дотно байдаг хамтран ажилладаг найзаараа ч хариулуулж болно.

Мэргэшсэн байдлыг сайн эзэмшиж чадаагүй хүмүүс доорх зүйлсийг хийх хэрэгтэй.

* Өөрийн итгэж буй тэр сэдвийнхээ талаар мэргэжлийн хүмүүстэй нь уулзаж судлах хэрэгтэй.
* Өөрийн дадлага туршлагатай бол.
* Мэргэжлийн зөвлөхөөс зөвлөгөө авах хэрэгтэй. Мөн компанийхаа мэргэжилтнүүдээс ч зөвлөгөө авч болно.
* Гадаадын хэвлэл мэдээлэл болон харилцаа холбоог ашиглаж болно. Шинэ зүйл бодож олоод түүнийгээ туршиж үзэх хэрэгтэй. Харин харилцааны талаар дулимаг байгаа хүмүүс эдгээрийг хийх хэрэгтэй:
* Ятгах гэж байгаа бүх хүмүүстэйгээ ганцаарчлан уулзах нь маш чухал юм. Таны ятгах гэж байгаа хүмүүстэй сайн харилцаатай, тантай адил боддог, таныг дэмждэг ажлын газрын найзыгаа ч гэсэн энэ ажилдаа хамруулах хэрэгтэй.

2. Бага боловч санаа нийлэх зүйл олох
Та хүмүүст хэчнээн итгэл төрүүлсэн байлаа ч гэсэн тэдэнд бусад талаараа нөлөөлөхүйц байдалтай байх нь чухал. Энд хамгийн гол зүйл нь тантай юун дээр санаа нийлэх вэ гэдгийг олох.

Заримдаа үүнийг олох нь хялбар биш. Ийм үед ятгах чадвар сайтай хүмүүс өөр арга сонгодог. Яагаад гэвэл хамгийн чухал нь санаа нийлэх зүйл олох юм. Тиймээс эдгээр хүмүүсийг сайн таньж мэдэх хэрэгтэй.

Ятгах чадвар сайтай хүмүүс нь эсрэг талын хүний бүхий л юмыг нь ёстой л нэг ба бээгүй судалсан байдаг. Тиймээс ч ятгах гэж байгаа хүмүүстээ тохирсон таатай орчинг бэлдэж өгнө.

3. Бодит жишээ харуулах
Судалгаанаас харахад сайн ятгагч нарын хамгийн гол чадвар нь ярих аливаа хэлний яруу хэрэглүүрийг жишээ татах, адилтгах, харьцуулах, жиших гээд л олон талаар ашигладаг. Мөн судалгаанаас харахад ямар нэг тоон дүн, баримт их нөлөөлдөг байна.

4. Хүмүүсийн сэтгэл зүйд нэвтрэх
Хүмүүс ажил хэргийн холбогдолтой шийдвэр гаргахдаа ухаанаараа тунгаан бодож шийдвэр гаргадаг байх гэж бид боддог. Гэвч энэ шийдвэрээ гаргахдаа сэтгэл хөдлөлөө ч тусгасан байдаг. Сайн ятгадаг хүмүүс ч үүнийг мэддэг. Ятгаж байхдаа: сэтгэлийн хөдөлгөөнөө ил гарган, ямар ч сэдэв байсан хамаагүйгээр сонсогчдийн хүлээж авах чадвар болон нөхцөл байдалд зохицуулж тохируулна.

Ямар ч ятгалт сэтгэлийн хөдөлгөөнгүйгээр амжилттай болохгүй. Харин сэтгэлийн хөдөлгөөнийг дэндүү ихээр ил гаргах нь ажлын тань үр дүнг багасгаж магадгүй.

Ятгах нь итгүүлж зөвшөөрүүлэх биш, сурах ярилцах юм гэдгийг ойлгох нь хамгийн чухал нь юм. Судалгаанаас харахад ихэнх удирдагчид ятгахдаа маруухан байдаг. Тэдний алдааг тодорхойлбол:

1. Янз бүрийн үзэл санааг хүчээр зөвшөөрүүлэх гэж оролдох.
2. Заавал тохиролцоонд хүрэх гэж мэрийх
3. Ятгахыг үнэнийг ил гарган хэлэх мэтээр ойлгоно.
4. Ятгахыг нэг л удаагийн оролдлого мэтээр ойлгоно.

Дүгнэлт:
Ятгах нь өөрийн санаа бодлоо бусдад зөвшөөрүүлэх биш, харин өөр бусдаас сурах, нэгдмэл санаа бодлоор шийдвэрт хүрэх үйл явц юм. Ятгах урлагийг буруу хэрэглэсэн тохиолдолд хүмүүст хуурамч амжилт ялалт авчрах бөгөөд зөв хэрэглэвэл хүмүүсийн хооронд сайн харилцаа тогтоон, илүү амжилт гаргах үндэс болно.

Бичгээр болон яриагаар ятгах тактикууд
Хүн ярьж байхдаа хүмүүст өөрийн бодол саналаа 3/1- г нь үгээр, 3/2- г нь бусад үйл хөдлөлөөр ойлгуулдаг байна.

* Гаднах төрх байдал, хувцаслалт болон биеэ авч яваа байдал нь хүмүүст маш их нөлөөлнө. Хүмүүсийн өмнө гарахаас ичих, санаа зовох нь сонсож буй хүмүүст тааруу сэтгэгдэл төрүүлнэ.
* Дуу хоолойны өнгө, үгийн баялаг, хүнийг татах байдал нь маш чухал. Та ярьж буй сэдвээ дэс дараа, эмх замбараа, төлөвлөгөөтэй ярих нь чухал. Сэдэв нь шалтгаан, үр дүн, түүх, давуу тал, сул тал, асуудлыг шийдэх арга барил, ерөнхий сэдэвтэй байвал зүгээр. Таны ойлгуулах гэсэн санаа чинь тодорхой байх ёстой. Гэхдээ олон сэдэв биш байвал сайн.
* Та ухаж ойлгуулж, хамгаалах гэж буй сэдвээ өөрийн болгосон байх ёстой. Сэдвийнхээ талаар хамгийн сүүлийн үеийн мэдээлэл болон түүхэн үйл явцыг нь ч судлах хэрэгтэй.
* Та яагаад энэ сэдвийг сонгох болсноо, яагаад таны анхаарлыг татсаныг сайн ойлгуулах хэрэгтэй. Тэгээд тодорхой үе шатны дагуу сайн ойлгогдохоор тайлбарлах хэрэгтэй.
* Өөрийн ярьж буй сэдвийнхээ хүрээнд жишээ татаж, сэдвийн талаарх бусад хүмүүсийн санаа бодол, дүгнэлт, судалгаа статистик зэргийг ашиглах хэрэгтэй.
* Таныг сонсож буй хүмүүсийн бодол санааг сайн судалж, дургүйцлийг нь төрүүлэхгүй байх хэрэгтэй. Түүний оронд тантай санаа нийлэх хэсгээс нь эхлэх хэрэгтэй.
* Сонсогч санаа бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх ёстой. Байнгын харилцан ярьж байвал таны ойлгуулж байгаа зүйлээс шалтгаалан тэдний бодол санаанд нь хэр өөрчлөлт гарч байгаа нь мэдэгдэнэ.
* Та өөрийн ярьж байгаа сэдэвтээ итгэл төгс, мөн нээлттэй байх нь хүмүүсийн эргэлзээг хурдан арилахад нөлөөлнө.
* Ярианы төгсгөлд ерөнхий утга агуулгыг бататгасан дүгнэлт юмуу товчлол хийх хэрэгтэй.

Цааш нь...