Монгол улсын нийгэм эдийн засгийн үзүүлэлт 2010 оны эхний 2 сарын байдлаар...

I.Нийгмийн үзүүлэлт

-Ажил эрхлэлтийн байдал-
Үндэсний статистикийн газраас ажиллах хүчний судалгааг явуулсан байна. Судалгаанд нийт 3204 өрхийг хамруулсан байна.

Судалгааны дүнгээр 15 ба түүнээс дээш насны эдийн засгийн идэвхтэй хүн амын тоо 1120.3 мянга байгаагийн 53.2 хувь нь эрэгтэй, 46.8 хувь нь эмэгтэйчүүд байна.

Эдийн засгийн идэвхтэй хүн амын 977.4 мянга нь ажиллагчид, 142.9 мянга нь ажилгүй иргэд байна. Ажилгүйдлийн түвшин 2009 оны 4-р улиралд улсын хэмжээнд 12.8 хувь, хотод 16.5 хувь, хөдөөд 7.9 хувьтай байна. Аймаг, нийслэлийн хөдөлмөр, халамжийн үйлчилгээний хэлтэст бүртгэлтэй ажилгүй иргэдийн тоо 11.6 хувиар нэмэгдсэн байна.

Улсын хэмжээгээр 19.5 мянган эмэгтэй ажилгүй гэж бүртгүүлсэн нь нийт бүртгэлтэй ажилгүйчүүдийн 54.3 хувийг эзэлж байгаа юм.

Бүртгэлтэй ажилгүй иргэдээс 2010 оны эхний 2 сарын байдлаар 3000 хүн ажилд орсон байна. Үүний 18.1 хувь нь төрийн өмчит үйлдвэрийн газар, төсөвт байгууллагад, 81.9 хувь нь компани, хоршоо, бусад байгууллагад ажилд оржээ.

Нэг өрхийн сарын дундаж мөнгөн орлого 349.1 мянган төгрөг байгаа нь өмнөх оны мөн үеийнхээс 1.6 хувиар өссөн үзүүлэлт байна. Харин нэг өрхийн сарын дундаж мөнгөн зарлага 368.3 мянган төгрөг байгаа нь өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 0.9 хувиар нэмэгдсэн үзүүлэлт аж.

Нийгмийн даатгалд 2010 оны эхний 2 сард 353.3 мян.хүн хамрагдаж, шимтгэл төлж байгаагийн 59 хувь нь аж ахуйн нэгж, байгууллагын, 41 хувь нь төсөвт байгууллагын даатгуулагчид байна. Нийгмийн даатгалын сангаас 2010 оны эхний 2 сард нийт 55.4 тэрбум төгрөгийн тэтгэвэр олгожээ. Нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмж, тусламжийг 2010 оны эхний 2 сард 172.7 мянган хүнд олгож, 7.9 тэрбум төгрөг зарцуулжээ.

-Улсын хэмжээнд 2010 оны эхний 2 сард 3000 хүн нас баржээ-
Улсын хэмжээнд төрсөн хүүхдийн тоо (амьд төрөлтөөр) 2010 оны эхний 2 сард 11253 болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 983 хүүхдээр, амаржсан эх 11219 болж, 991 эхээр хувиар нэмэгдсэн байна. Улсын хэмжээгээр нэг хүртэлх насандаа эндсэн хүүхдийн тоо 243 болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 25 хүүхдээр,1-5 хүртэлх насандаа эндсэн хүүхдийн тоо 64 болж, 33 хүүхдээр нэмэгдэж, харин эхийн эндэгдэл 7 болж, 4 эхээр буурсан байна.

Халдварт өвчнөөр 2010 оны эхний 2 сард 4.9 мянган хүн өвчилжээ. Салхин цэцэг, вируст хепатит, тэмбүүг, цусан суулга, трихомониаз зэрэг халдварт өвчний тохиолдол буурсан байна. ХДХВ/ДОХ-ын тохиолдол 2010 оны эхний 2 сард хоёр бүртгэгдэж, 65 тохиолдол болжээ.

Улсын хэмжээнд 2010 оны эхний 2 сард 3000 хүн нас барсан нь өмнөх оны мөн үеийнхээс 576 хүн буюу 23.9 хувиар өссөн байна. Эмнэлэгт нийт 111.5 мянган хүн хэвтэж эмчлүүлсэн нь өмнөх оны мөн үеийнхээс 5.9 мянган хүн буюу 5.6 хувиар нэмэгдэв.

-Гэмт хэрэг-
Улсын хэмжээнд 2010 оны эхний 2 сард 3175 гэмт хэрэг бүртгэгдсэн нь өмнөх оны мөн үеийнхээс 191 хэргээр буюу 5.7 хувиар буурчээ. Зарим төрлийн гэмт хэрэг өссөн ч өмчлөх эрхийн эсрэг гэмт хэрэг, байгаль хамгаалах журмын эсрэг гэмт хэрэг, шүүн таслах ажиллагааны эсрэг гэмт хэрэг, хүүхэд, гэр бүл, нийгмийн ёс суртахууны эсрэг гэмт хэрэг, аж ахуйн эсрэг гэмт хэрэг 4.9-53.3 хувиар буурсан нь нийт гэмт хэргийн тоо буурахад нөлөөлжээ. Гэмт хэрэг үйлдэгдсэн газраар нь авч үзвэл 38.9 хувь нь гэр, орон сууцанд, 18.0 хувь нь гудамж талбайд, 14.2 хувь нь олон нийтийн газарт, 1.3 хувь нь нийтийн тээвэрт, 2.7 хувь нь төрийн байгууллагад, 2.1 хувь нь төрийн бус байгууллагад, 4.4 хувь нь аж ахуйн нэгжид, 4.5 хувь нь авто зам дээр, 13.9 хувь нь бусад газарт үйлдэгджээ.

II.Макро эдийн засгийн үзүүлэлт
Хэрэглээний үнийн улсын индекс 2010 оны 2 дугаар сард өмнөх сартай харьцуулахад 3.0 хувь, өмнөх оны жилийн эцсийнхээс 5.4 хувь, өмнөх оны мөн үеийнхээс 8.3 хувиар тус тус өссөн байна. Ерөнхий индекс өмнөх сартай харьцуулахад 3.0 хувиар өсөхөд хүнсний бараа, ундаа, усны бүлгийн үнэ 6.2 хувиар нэмэгдсэн нь голлон нөлөөлсөн байна. Түүнчлэн согтууруулах ундаа, тамхины бүлгийн үнэ дүнгээрээ 0.3 хувь, хувцас, бөс бараа, гутлынх 1.5 хувь, гэр ахуйн тавилга, барааных 1.1 хувь, эм, тариа, эмнэлгийн үйлчилгээнийх 0.1 хувь, холбооны хэрэгсэл, шуудангийн үйлчилгээнийх 8.4 хувь, амралт, чөлөөт цаг, соёлын бараа, үйлчилгээнийх 0.6 хувь, зочид буудал, нийтийн хоол, дотуур байрны үйлчилгээнийх 2.9 хувь, бусад бараа, үйлчилгээнийх 1.0 хувиар тус тус өсчээ.
Харин орон сууц, ус, цахилгаан, түлшний бүлгийн үнэ дүнгээрээ 0.1 хувь, тээврийн бүлгийнх 0.9 хувиар буурч, боловсролын үйлчилгээний бүлгийн үнэ тогтвортой байв. Хэрэглээний бараа, үйлчилгээний үнэ 2010 оны 2 дугаар сард өмнөх сартай харьцуулахад Өмнөговь аймагт 0.2 хувиар буурсан бөгөөд бусад 20 аймаг, Улаанбаатар хотод 0.3-7.7 хувиар өссөн байна.

-Банкуудын чанаргүй зээл 442,5 тэрбум төгрөгт хүрчээ-
Mонголбанкны мэдээгээр мөнгөний нийлүүлэлт 2010 оны 2 дугаар сарын эцэст 2960.0 тэрбум төгрөгт хүрч, өмнөх сарынхаас 89.0 тэрбум төг буюу 3.1 хувь, өмнөх оны мөн үеийнхээс 645.2 тэрбум төг буюу 27.9 хувиар өсчээ. Гүйлгээнд байгаа бэлэн мөнгө 2010 оны 2 дугаар сарын эцэст 352.3 тэрбум төгрөгт хүрч, өмнөх сарынхаас 1.5 тэрбум төг буюу 0.4 хувиар өсч, өмнөх оны мөн үеийнхээс 45.0 тэрбум төг буюу 11.3 хувиар буурчээ. Аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэдэд олгосон нийт зээлийн өрийн үлдэгдэл 2010 оны 2 дугаар сарын эцэст 2682.0 тэрбум төгрөгт хүрч, өмнөх сарынхаас 7.6 тэрбум төг буюу 0.3 хувиар өсч, өмнөх оны мөн үеийнхээс 3.3 тэрбум төг буюу 0.1 хувиар буурчээ.

Хугацаа хэтэрсэн зээлийн өрийн үлдэгдэл 2010 оны 2 дугаар сарын эцэст 142.8 тэрбум төгрөгт хүрч, нийт зээлийн өрийн үлдэгдлийн 5.3 хувийг эзэлж байгаа бөгөөд өмнөх сарынхаас 20.3 тэрбум төг буюу 16.6 хувь, өмнөх оны мөн үеийнхээс 0.2 тэрбум төг буюу 0.1 хувиар тус тус өсчээ. Банкны системийн хэмжээгээр чанаргүй зээл 2010 оны 2 дугаар сарын эцэст 442.5 тэрбум төг болж, нийт зээлийн өрийн үлдэгдлийн 16.5 хувийг эзэлж байгаа нь өмнөх сарынхаас 15.7 тэрбум төг буюу 3.4 хувиар буурч, өмнөх оны мөн үеийнхээс 243.9 тэрбум төг буюу 2.2 дахин нэмэгдсэн байна.

-Төсвийн алдагдал 36,6 тэрбум байна-
Үнэт цаасны арилжаа 2010 оны 2 дугаар сард 18 удаа явагдаж, 1.9 тэрбум төгрөгийн гүйлгээ хийж, 3.8 сая ш үнэт цаас арилжигдсан байна. Арилжигдсан үнэт цаасны тоо өмнөх сарынхаас 2.8 сая ш буюу 3.7 дахин өсч, өмнөх оны мөн үеийнхээс 8.5 сая ш буюу 3.2 дахин буурчээ. Гүйлгээний хэмжээ өмнөх сарынхаас 1.3 тэрбум төг буюу 3.0 дахин, өмнөх оны мөн үеийнхээс 0.5 тэрбум төг буюу 39.0 хувиар өсчээ. Улсын нэгдсэн төсвийн орлого, тусламжийн нийт хэмжээ 2010 оны эхний 2 сард 326.7 тэрбум төг, нийт зарлага, эргэж төлөгдөх цэвэр зээлийн хэмжээ 378.1 тэрбум төг болж, нийт тэнцэл 51.4 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай гарлаа. Төсвийн алдагдал өмнөх оны мөн үеийнхээс 60.8 тэрбум төгрөгөөр буурахад төсвийн орлогын өсөлт зарлагынхаас 53.8 пунктээр их байгаа нь нөлөөлжээ. Төсвийн урсгал орлого 311.8 тэрбум төг, урсгал зардал 348.4 тэрбум төг болж,урсгал тэнцэл 36.6 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай гарчээ. Татварын нийт орлого өмнөх оны мөн үеийнхээс 119.9 тэрбум төг буюу 74.8 хувиар өсөхөд зарим бүтээгдэхүүний үнийн өсөлтийн албан татварын орлого 37.0 тэрбум төг буюу 227.4 дахин, аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварынх 33.5 тэрбум төг буюу 2.2 дахин, нэмэгдсэн өртгийн албан татварынх 14.4 тэрбум төг буюу 34.6 хувиар өссөн нь голлон нөлөөлжээ.

-Манай улсад оруулсан шууд хөрөнгө оруулалт 184,5 сая ам.доллар байна-
Хөрөнгө ба санхүүгийн данс 2009 оны IV улиралд 363.3 сая ам.долларын ашигтай гарч, 2008 оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 55.0 сая ам.доллар буюу 17.8 хувиар өссөн байна. 2009 оны IV улиралд 284.1 сая ам.долларын гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт хийгдсэн ба өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 157.5 сая ам.доллар буюу 2.2 дахин өсчээ. Үүнд манай улсад оруулсан шууд хөрөнгө оруулалт 184.5 сая ам.доллар болж, өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 57.2 сая ам.доллар буюу 1.4 дахин өссөн нь голлон нөлөөлсөн байна.

Манай улс 2010 оны эхний 2 сард дэлхийн 86 оронтой худалдаа хийж, гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 607.6 сая ам.доллар, үүнээс экспорт 311.7 сая ам.доллар, импорт 295.8 сая ам.долларт хүрчээ. Нийт бараа эргэлтийн хэмжээ өмнөх оны мөн үеийнхээс 169.4 сая ам.доллар буюу 38.7 хувь, үүний дотор экспортын хэмжээ 79.3 сая ам.доллар буюу 34.1 хувь, импортын хэмжээ 90.0 сая ам.доллар буюу 43.7 хувиар өсчээ. Гадаад худалдааны тэнцэл 2010 оны эхний 2 сард 15.9 сая ам.долларын ашигтай гарсан ч, өмнөх оны мөн үеийнхээс 10.6 сая ам.доллар буюу 40.0 хувиар багасав.

Хэдийгээр боловсруулаагүй буюу хагас боловсруулсан алтны экспортын биет хэмжээ 85.1 хувь, үнийн дүн нь 83.5 хувиар буурсан боловч нийт экспортын хэмжээ өмнөх оны мөн үеийнхээс өсөхөд зэсийн баяжмалын биет хэмжээ 2.1 хувь, үнийн дүн нь 2.2 дахин, цайрын баяжмалын биет хэмжээ 3.8 дахин, үнийн дүн 8.0 дахин, төмрийн хүдрийн биет хэмжээ 2.3 дахин, үнийн дүн нь 3.0 дахин өссөн нь голлон нөлөөлжээ.

III.Эдийн засгийн салбарын үзүүлэлт

-Улсын хэмжээнд 3 сая 397,4 мянган мал хорогджээ-
Улсын хэмжээгээр 2010 оны эхний 2 сарын байдлаар 2.1 мянган тэмээ, 110.7 мянган адуу, 186.4 мянган үхэр, 1196.2 мянган хонь, 1901.9 мянган ямаа буюу оны эхэнд тоологдсон нийт малын 7.7 хувьтай тэнцэх 3397.4 мянган том мал зүй бусаар хорогдсон байна. Нийт хорогдсон малын дийлэнх буюу 56.0 хувийг ямаа эзэлж байна. Том малын хорогдол 2010 оны эхний 2 сард 2002 оноос хойшхи онуудын бүтэн жилийн хорогдлоос давсан байгаа бөгөөд дээрх хугацааны жилийн дундаж хорогдолтой харьцуулахад 3.7 дахин их байна.

Аж үйлдвэрийн салбарын нийт үйлдвэрлэлт 2010 оны эхний 2 сард (2005 оны зэрэгцүүлэх үнээр) 266.2 тэрбум төгрөгт хүрч, өмнөх оны мөн үеийнхээс 38.7 тэрбум төг буюу 17.0 хувиар өслөө. Аж үйлдвэрийн салбарын нийт үйлдвэрлэлт өмнөх оны мөн үеийнхээс 17.0 хувиар өсөхөд 35 хувийн агуулгад шилжүүлснээр зэсийн баяжмал, 47 хувийн агуулгад шилжүүлснээр молибдений баяжмал болон цайр, хайлуур жоншны баяжмал, нүүрс, газрын тос, бүх төрлийн малын мах, гурил, архи, дарс, пиво, катодын зэс, металл цувимал, ган төмөр хийц зэрэг аж үйлдвэрийн салбарын голлох нэр төрлийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл өссөн нь нөлөөлсөн байна. Аж үйлдвэрийн салбарын дүнгээр 2010 оны эхний 2 сард 507.3 тэрбум төгрөгийн (оны үнээр) бүтээгдэхүүнийг дотоод, гадаадын зах зээлд борлуулав.

-Төмөр зам болон агаарын тээврийн салбарын орлого 51,1 тэрбум болжээ-
Улсын хэмжээнд 2010 оны эхний 2 сард нийт 3.9 тэрбум төгрөгийн барилга угсралт, их засварын ажил гүйцэтгэсний 2.6 тэрбум төгрөг буюу 66.3 хувь нь дотоодын, 1.3 тэрбум төгрөг буюу 33.7 хувь ньгадаадын барилгын байгууллагуудад ногдож байна.

Төмөр замын тээврээр 2010 оны эхний 2 сард давхардсан тоогоор 549.4 мянган зорчигч зорчиж, 2425.5 мян.т ачаа тээвэрлэсэн нь өмнөх оны мөн үеийнхээс зорчигчдын тоо 36.3 мян.хүн буюу 7.1 хувь, тээсэн ачаа 424.4 мян.т буюу 21.2 хувиар өсчээ.

Агаарын тээврээр 2010 оны эхний 2 сард давхардсан тоогоор 43.9 мянган зорчигч зорчиж, 237.0 тонн ачаа тээвэрлэсэн нь өмнөх оны мөн үеийнхээс зорчигчдын тоо 9.9 мян.хүн буюу 29.0 хувь, тээсэн ачаа 53.8 тонн буюу 29.4 хувиар өсчээ.

Төмөр зам болон агаарын тээврийн салбарын нийт орлого 2010 оны эхний 2 сард 51.1 тэрбум төгрөгт хүрч, өмнөх оны мөн үеийнхээс 9.3 тэрбум төгрөг буюу 22.2 хувиар өсчээ.

Аюулт үзэгдэл, осол 2010 оны эхний 2 сард 563 удаа гарсны улмаас 53 хүн амь насаа алдаж, 2.9 сая мал хорогджээ. Аюулт үзэгдэл, ослыг төрлөөр нь авч үзвэл объектын түймэр 522 удаа, хүчтэй цасан болон шороон шуурга 8 удаа, газар хөдлөлт 2 удаа бүртгэгджээ. Аюулт үзэгдэл, ослын улмаас 157.4 тэрбум төгрөгийн хохирол учирсан байна.

Монгол Улсын Үндэсний Статистикийн хороо

Цааш нь...

Facebook-ийн хэрэглэгчдийн тоо 300 саяд хүрлээ

“Facebook” найзын сүлжээний нийт хэрэглэгчдийн тоо 300 сая хүрсэн байна. Энэ нь АНУ-ын нийт хүн амаас ердөө долоон саяар бага юм. Тус компанийн ерөнхий захирал Марк Цукерберг хэрэглэгчиддээ талархал илэрхийлэхийн сацуу дэлхийн бүх хүнийг холбох зорилт нь дөнгөж эхэлж байгаа тухай ярьсан байна. Тус компани долдугаар сард 250 сая хэрэглэгчтэй болсон тухай зарлаж байсан бол ердөө хоёрхон сарын дотор энэ тоо 50 саяар өссөн байна. Үүнээс харахад тус дэлхийн өнцөг булан бүрт буй найзуудыг холбоход тусладаг вэб сайтын бүртгэлтэй гишүүдийн тоо өдөрт 800 мянгаар өсч байгаа гэсэн үг юм. Судалгаанаас харахад “Facebook”-ийн нийт хэрэглэгчдийн 70 хувь нь АНУ-аас өөр оронд байдаг аж.

Хэрэглэгчид хаана байна Маркетерууд тэнд байна гэдэгчлэн Манай томоохон компаниуд ч мөн мэдээлэл технологийн сүүлийн үеийн шинэ дэвшилийг ашиглан хэрэглэгчидтэйгээ харилцах харилцаагаа олон нийтийн сайтуудыг ашиглан өөрийн сүлжээг бий болгосоор байна. Дэлхий даяар web 2.0 ийн давуу талыг ашиглан маш олон зүйл шинэ шатанд гарч байна. жишээ болгон Улуснэт ХХК-ийн Facebook -ийн найзын сүлжээг танилцуулж байна. Энд дарж сонирхоно уу?

Цааш нь...

Сонин шуурхай – сэтгүүл универсал

2009 он гарсаар Улаанбаатар хотод долоо хоног тутам 1-2 сэтгүүл шинээр мэндэлж байгаа ба ихэнхдээ барууны сэтгүүлүүдийн жишгийг дууриаж дизайн, өнгө, цаас зэрэг нь чанарын өндөр түвшинд хэвлэгдэж байна. Үүнийгээ дагаад тухайн сэтгүүлийг уншдаг, сонирхдог, цуглуулдаг хүмүүсийн хүрээ, зах зээл бий болсон гэж хэлж болно. Сүүлийн хоёр жилд сэтгүүлийн тоо болон борлуулалт эрс нэмэгдэх хандлагатай байна. Монголд жилд дунджаар нэг сая сэтгүүл борлогдож байгаа бөгөөд 45 хувийг сар тутмын сэтгүүл борлуулжээ .

Сонин бол манайд төлөвшлөө олсон зах зээл юм. Харин сэтгүүлийн зах зээлийг одоо л хөл дээрээ зогсохоор оролдож байгаа шинэ салбар гэж хэлж болно. Сонины хамгийн гол чанар нь шуурхай байдал бол сэтгүүлийн гол чанар нь универсал байдал. Долоо хоногийн дараа аваад үзсэн ч тодорхой хэмжээгээр хүнд мэдлэг өгч байдаг мэдээллийн хэрэгсэл юм. Масс бол ерөнхийдөө үнэ хямдтай, шар сонингуудыг ихээр уншдаг бол тодорхой зорилтот хэсгийн хэрэглээ бол сэтгүүл юм.
Сэтгүүлийн захиалгын дундаж үнэ 4600-5800 төгрөг бол үүргийн худалдааны үнэ 2800-4800төгрөг байдаг. Сэтгүүл өндөр өртөг зардлаар хэвлэгдэж бүтдэг, түүнийгээ дагаад борлуулах үнэ нь ч өндөр. Дундаж амьдралтай хүмүүсийн худалдан авах чадвар, боловсрол, оюуны хэрэгцээ шаардлага ямар байна гэдгээс сэтгүүлийн борлуулалт хамаатай байдаг.
Захиалагчдын тоог хэвлэл захиалгын компаниуд гаргадаг бол уншигчдын тоог Хэвлэлийн Хүрээлэнгийн “Хэвлэл Мэдээлэл Хэрэглэгчдийн Судалгаа”-нд үндэслэн гаргаж байгаа юм. Монгол улсын хэмжээнд нийт 96 сэтгүүл хэвлэгдэн гарч байгаагаас хамгийн их уншигчтай 30 сэтгүүлийн уншигчдын хувийг гаргалаа. Улаанбаатар хотын 12 ба түүнээс дээш настай нийт хүн амын 7.6 хувь нь, сэтгүүл уншигчдын 21.6 хувь нь Гялбаа сэтгүүлийн уншиж байгаа бол “Цаг төр” сэтгүүлийг 3.5 хувь нь уншиж байна.
Сонинг цаг үеийн мэдээлэл авах зорилгоор ашигладаг бол сэтгүүлийг амралт чөлөөт цагаа өнгөрөөх, зөвлөгөө унших, реклам сурталчилгаа харах зорилгоор ашигладаг байна. “Сэтгүүлийн хүртээмжтэй байдал”, “сэтгүүлээс авдаг мэдээ мэдээллийн төрөл”, “сэтгүүл уншихад зарцуулдаг хугацаа”, “хамгийн их уншигчтай сэтгүүл” гэх мэт дэлгэрэнгүй мэдээллийг “Хэвлэл Мэдээлэл Хэрэглэгчдийн Судалгаа”-наас авах боломжтой.

Монголын Хэвлэлийн Хүрээлэн
Мэдээлэл Судалгааны Алба:
Харилцах утас: 7011-3475 96649649

Цааш нь...

Монгол улсын нийгэм, эдийн засгийн байдал (2009 оны эхний 5 сарын байдлаар)

I.Нийгмийн үзүүлэлт
Улсын хэмжээгээр төрсөн хүүхдийн тоо (амьд төрөлтөөр) 2009 оны эхний 5 сарын байдлаар 27 808 болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 2723 хүүхдээр, амаржсан эх 27 727 болж, 2733 эхээр буюу 10.9 хувиар тус тус нэмэгдсэн байна.

Нэг хүртэлх насандаа эндсэн хүүхдийн тоо 595 болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 56 хүүхдээр, эхийн эндэгдэл 23 болж, 15 эхээр тус тус нэмэгдэж, харин 1-5 хүртэлх насандаа эндсэн хүүхдийн тоо 80 болж, 27 хүүхдээр буурчээ.

Өрхийн нийгэм, эдийн засгийн судалгааны дүнгээр нэг өрхийн сарын дундаж мөнгөн орлого 2009 оны 1 дүгээр улирлын байдлаар 344.7 мян.төг болж өмнөх оны мөн үеийнхээс 60.7 мян.төг буюу 21.4 хувиар нэмэгдлээ. Нэг өрхийн сарын дундаж мөнгөн зарлага 2009 оны 1дүгээр улирлын байдлаар 355.7 мян.төгрөгт хүрч өмнөх оны мөн үеийнхээс 30.7 мян.төг буюу 9.5 хувиар өссөн байна.

Аймаг, нийслэлийн хөдөлмөр, халамжийн үйлчилгээний хэлтэс (ХХҮХ)-т бүртгүүлсэн ажил идэвхитэй хайж байгаа ажилгүйчүүдийн тоо 2009 оны 5 дугаар сарын эцсийн байдлаар 38.8 мянга болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 6571 хүн буюу 20.4 хувиар нэмэгдсэн байна. Үүнд Баян-Өлгий, Говь-Алтай, Сэлэнгэ аймгийн бүртгэлтэй ажилгүйчүүдийн тоо өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс 3.1-32.6 хувиар буурсан бол Увс, Хэнтий, Төв Булган аймаг болон Улаанбаатар хотод 30.9-85.5 хувь, Өмнөговь аймагт 2 дахин өссөн нь голлон нөлөөлсөн байна...

Халдварт өвчнөөр өвчлөгчдийн тоо 16.1 мянга болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 1252 хүн буюу 7.2 хувиар буурахад цусан суулгаар өвчлөгчдийн тоо 62.7 хувь, тэмбүүгээр өвчлөгчдийн тоо 34.8 хувь, гоноккокт халдвараар өвчлөгчдийн тоо 23.1 хувиар тус тус өссөн хэдий ч вируст гепатитаар өвчлөгчдийн тоо 47.8 хувь, салхин цэцгээр өвчлөгчдийн тоо 15.5 хувиар тус тус буурсан нь нөлөөллөө.

Улсын хэмжээнд 2009 эхний 5 сарын байдлаар бүртгэгдсэн гэмт хэргийн тоо 9 077 болж өмнөх оны мөн үеийнхээс 417 хэргээр буюу 4.8 хувиар өсчээ. Бүртгэгдсэн гэмт хэргийн тоо өмнөх оны мөн үеийнхээс өсөхөд бусдын эд хөрөнгийг завших, үрэгдүүлэх, залилан дээрэмдэх, байгаль хамгаалах журмын эсрэг гэмт хэрэг, бусдын бие махбодид гэмтэл учруулах, бусдыг амиа хорлоход хүргэх зэрэг хэргүүд 4.0-37.4 хувиар тус тус нэмэгдсэн нь голлон нөлөөлжээ.

II.Макро эдийн засгийн үзүүлэлт
Хэрэглээний үнийн улсын индекс (ХҮУИ) 2009 оны 5 дугаар сард өмнөх сарынхтай харьцуулахад 0.1 хувь, өмнөх оны жилийн эцсийнхээс 5.7 хувь, өмнөх оны мөн үеийнхээс 8.0 хувиар өссөн байна.

Тээврийн бүлгийн дүн 3.7 хувиар буурч, согтууруулах ундаа, тамхины бүлгийн дүн 2.1 хувь, эм тариа, эмнэлгийн үйлчилгээний бүлгийн дүн 3.3 хувь, бусад бараа үйлчилгээний бүлгийн дүн 1.8 хувиар өмнөх сарынхаас өссөн нь хэрэглээний үнийн улсын индекс 2009 оны 5дугаар сард өмнөх сарынхтай харьцуулахад 0.1 хувиар өсөхөд голлон нөлөөлөв.

Mонгол банкны мэдээгээр мөнгөний нийлүүлэлт (M2) 2009 оны 5 дугаар сарын эцэст 2461.4 тэрбум төгрөг болж өмнөх сарынхаас 60.8 тэрбум төгрөг буюу 2.5 хувиар өсч, өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 55.2 тэрбум төгрөг буюу 2.2 хувиар буурав. Мөнгөний нийлүүлэлт оны эхнээс 142.5 тэрбум төгрөг буюу 6.1 хувиар нэмэгдэхэд бараг мөнгөний өсөлт голлон нөлөөлжээ.

Гүйлгээнд байгаа бэлэн мөнгө 2009 оны 5 дугаар сарын эцэст 384.6 тэрбум төгрөгт хүрсэн нь өмнөх сарынхаас 29.0 тэрбум төгрөг буюу 8.1 хувиар, өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 11.0 тэрбум төгрөг буюу 2.9 хувиар тус тус нэмэгдлээ.

Аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэдэд олгосон нийт зээлийн өрийн үлдэгдэл 2009 оны 5 дугаар сарын эцэст 2548.3 тэрбум төгрөгт хүрч, өмнөх сарынхаас 32.0 тэрбум төгрөг буюу 1.2 хувиар буурч, өмнөх оны мөн үеийнхээс 60.7 тэрбум төгрөг буюу 2.4 хувиар өслөө.

Үнэт цаасны арилжаа 2009 оны 5 дугаар сард 21 удаа явагдаж, 6.8 сая ширхэг үнэт цаас арилжигдаж, 2.2 тэрбум төгрөгийн гүйлгээ хийжээ. Арилжаалсан үнэт цаасны тоог өмнөх сарынхтай харьцуулбал 8.8 cая ширхэг буюу 56.3 хувь, гүйлгээний хэмжээ нь 5.6 сая төгрөг буюу 0.3 хувиар буурсан ба өмнөх оны мөн үеийнхээс арилжаалсан үнэт цаасны тоо 48.8 сая ширхэг буюу 87.7 хувиар, гүйлгээний хэмжээ 23.6 тэрбум төгрөг буюу 91.6 хувиар буурчээ. Улсын нэгдсэн төсвийн нийт орлого, тусламжийн дүн 2009 оны эхний 5 сард 633.1 тэрбум төгрөг, нийт зарлага, эргэж төлөгдөх цэвэр зээлийн дүн 824.9 тэрбум төгрөг болж, нийт тэнцэл 191.8 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай гарлаа. Төсвийн алдагдал өмнөх оны мөн үеийнхээс 199.4 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдэхэд төсвийн зарлагын өсөлт, орлогынхоос 24.3 пунктээр өндөр байгаа нь нөлөөлөв.

Төсвийн урсгал орлого 632.2 тэрбум төгрөг, урсгал зардал 702.4 тэрбум төгрөг болж, урсгал тэнцэл 70.2 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай гарлаа. Татварын нийт орлого өмнөх оны мөн үеийнхээс 212.4 тэрбум төгрөг буюу 29.8 хувиар буурахад зарим бүтээгдэхүүний үнийн өсөлтийн албан татвар 124.3 тэрбум төгрөг буюу 86.9 хувь, аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар 54.7 тэрбум төгрөг буюу 45.5 хувь, нэмэгдсэн өртгийн албан татвар 9.0 тэрбум төгрөг буюу 7.4 хувиар тус тус буурсан нь голлон нөлөөлжээ.

Өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад хувьцааны ногдол ашгийн орлого 41.4 тэрбум төг, навигацийн орлого 9.3 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдсэн боловч газрын тосны орлого 11.2 тэрбум төг, төсөвт газрын өөрийн орлого 7.9 тэрбум төг, бусад нэр заагдаагүй орлого 5.5 тэрбум төгрөгөөр буурснаас шалтгаалж татварын бус орлого 27.8 тэрбум төгрөгөөр өслөө.

Улсын нэгдсэн төсвийн нийт зарлага, эргэж төлөгдөх цэвэр зээлийн хэмжээ 2009 оны эхний 5 сард 824.9 тэрбум төгрөг болж өмнөх оны мөн үеийнхээс 11.9 тэрбум төг буюу 1.5 хувиар өсчээ. Үүнд цалин, хөлсний зардал 17.4 тэрбум төгрөг буюу 8.2 хувиар өссөн нь голлон нөлөөлжээ. Хөрөнгийн зардалд 2009 оны эхний 5 сард 77.2 тэрбум төгрөгийг зарцуулсан нь өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 4.6 тэрбум төгрөг буюу 5.7 хувиар буурсан байна. Хөрөнгийн зардал буурсан нь дотоодын эх үүсвэрээс хийгдсэн хөрөнгө оруулалт 13.3 тэрбум төгрөг буюу 16.5 хувиар багассанаас шалтгаалжээ. Манай улс 2009 оны эхний 5 сард дэлхийн 90 оронтой худалдаа хийж, гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 1287.0 сая ам.доллар, үүнээс экспорт 592.9 сая ам.доллар, импорт 694.1 сая ам.доллар боллоо.

Нийт бараа эргэлтийн хэмжээ өмнөх оны мөн үеийнхээс 858.8 сая ам.доллар буюу 40.0 хувь, үүний дотор экспортын хэмжээ 403.3 сая ам.доллар буюу 40.5 хувь, импортын хэмжээ 455.5 сая ам.доллар буюу 39.6 хувиар тус тус буурчээ.

Гадаад худалдааны тэнцэл 2009 оны эхний 5 сард 101.2 сая ам.долларын алдагдалтай гарч, алдагдлын хэмжээ өмнөх оны мөн үеийнхээс 52.2 сая ам.доллараар буурсан байна.

Нийт экспортын хэмжээ өмнөх оны мөн үеийнхээс 403.3 сая ам.доллар буюу 40.5 хувиар буурсны 334.6 сая ам.доллар буюу 83.0 хувь нь үнийн бууралтаас, 68.7 сая ам.доллар буюу 17.0 хувь нь биет хэмжээний бууралтаас шалтгаалсан байна.

Нийт экспортын хэмжээ буурахад зэсийн баяжмалын биет хэмжээ 1.3 хувь, үнийн дүн 58.7 хувь, цайрын баяжмалын биет хэмжээ 38.3 хувь, үнийн дүн 68.7 хувь, боловсруулаагүй алтны биет хэмжээ 27.0 хувь, үнийн дүн нь 29.9 хувиар тус тус буурсан нь голлон нөлөөлөв.

Нийт импортын хэмжээ өмнөх оны мөн үеийнхээс 455.5 сая ам.доллар буюу 39.6 хувиар буурсны 52.7 сая ам.доллар буюу 11.6 хувь нь үнийн бууралтаас, 402.8 сая ам.доллар буюу 88.4 хувь нь биет хэмжээний бууралтаас шалтгаалсан байна.

III.Эдийн засгийн салбарын үзүүлэлт
Улсын хэмжээнд 2009 онд нийт 18.5 сая эх мал төллөнө. 2009 оны эхний 5 сарын байдлаар 13.4 сая эх мал буюу төллөх эх малын 72.2 хувь нь төллөсөн байна. Улсын хэмжээгээр энэ оны эхний 5 сарын байдлаар 1033.1 мянган том мал зүй бусаар хорогдcон нь өмнөх оны мөн үеийнхээс 124.1 мянгаар буюу 10.7 хувиар буурчээ.

Улсын хэмжээнд энэ оны 6 дугаар сарын 1-ний байдлаар 243.3 мян.га талбайд тариалалт хийснээс үр тариа 227.5 мян.га-д, төмс 10.8 мян.га-д, хүнсний ногоо 3.6 мян.га-д, тэжээлийн ургамал 1.1 мян.га-д, техникийн ургамал 0.3 мян.га-д тус тус тариалаад байна.

Аж үйлдвэрийн нийт бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлт 2009 оны эхний 5 сарын байдлаар 2005 оны зэрэгцүүлэх үнээр 615.4 тэрбум төгрөгт хүрч, өмнөх оны мөн үеийнхээс 47.9 тэрбум төгрөгөөр буюу 7.2 хувиар буурлаа. Үүнд: уул уурхай, олборлох аж үйлдвэрийн салбарын үйлдвэрлэлт 5.3 тэрбум төгрөгөөр буюу 1.5 хувь, боловсруулах аж үйлдвэрийн салбар 44.9 тэрбум төгрөгөөр буюу 21.8 хувиар буурсан нь нөлөөлөв. Уул уурхай, олборлох аж үйлдвэрийн салбарын үйлдвэрлэлт өмнөх оны мөн үеийнхээс 1.5 хувиар буурахад 35 хувийн агуулгад шилжүүлснээр зэсийн баяжмал, цайрын баяжмал, хайлуур жоншны баяжмал, алт, гянтболдын баяжмал зэрэг уул уурхайн гол нэр төрлийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл 1.6-42.8 хувиар буурсан нь нөлөөлжээ.

Харин боловсруулах аж үйлдвэрийн салбарын үйлдвэрлэлийн 21.8 хувийн бууралтад пиво, бетон дэр, катодын зэс, шохой, тамхи, самнасан ноолуур, дээд гурил, дарс, металл бэлдэц, цувимал, спирт, хивс, цул бетон, бетон зуурмаг, төмөр бетон эдлэл, молибдений исэл зэрэг бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл 11.1-83.6 хувиар буурсан нь голлон нөлөөлсөн байна.

Улсын хэмжээнд 2009 оны эхний 5 сард нийт 35.9 тэрбум төгрөгийн барилга угсралт, их засварын ажил гүйцэтгэснээс 33.3 тэрбум төгрөг буюу 92.7 хувийг дотоодын барилгын байгууллагууд, 2.6 тэрбум төгрөг буюу 7.3 хувийг гадаадын барилгын байгууллагууд гүйцэтгэсэн байна.

Төмөр замын тээврээр 2009 оны эхний 5 сард 5467.2 мян.т ачаа, давхардсан тоогоор 1266.6 мянган зорчигч зорчсон нь өмнөх оны мөн үеийнхээс тээсэн ачаа 653.7 мян.т буюу 10.7 хувь, зорчигчдын тоо 514.9 мян.хүн буюу 28.9 хувиар буурчээ.

Агаарын тээврээр 2009 оны эхний 5 сард 410.2 тонн ачаа, давхардсан тоогоор 87.9 мянган зорчигч зорчсон нь өмнөх оны мөн үеийнхээс тээсэн ачаа 375.8 тонн буюу 47.8 хувь, зорчигчдын тоо 41.4 мян.хүн буюу 32.0 хувиар тус тус буурчээ.

Цааш нь...

Монгол улсын нийгэм, эдийн засгийн байдал өнгөрөгч дөрөвдүгээр сард

1.Нийгмийн үзүүлэлт
Улсын хэмжээгээр төрсөн хүүхдийн тоо 22070 болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 1886 хүүхдээр, амаржсан эх 21990 болж, 1868 эхээр буюу 9.3 хувиар тус тус нэмэгдсэн байна.

Нэг хүртэлх насандаа эндсэн хүүхдийн тоо 480 болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 40 хүүхдээр, эхийн эндэгдэл 17 болж, 10 эхээр тус тус нэмэгдэж, харин 1-5 хүртэлх насандаа эндсэн хүүхдийн тоо 62 болж, 22 хүүхдээр буурчээ.

Аймаг, нийслэлийн хөдөлмөр, халамжийн үйлчилгээний хэлтэст бүртгүүлсэн, ажил идэвхитэй хайж байгаа ажилгүйчүүдийн тоо 36,7 мянга болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 4769 хүн буюу 14,9 хувиар өсчээ. Үүнд Увс, Төв, Хэнтий, Булган, Хөвсгөл, Архангай аймаг болон Улаанбаатар хотод бүртгэлтэй ажилгүйчүүдийн тоо өмнөх оны мөн үеийнхээс 18,6-80,8 хувь, Өмнөговь аймагт 2,0 дахин өссөн нь голлон нөлөөлсөн байна.

Халдварт өвчнөөр өвчлөгчдийн тоо 12,7 мянга болж өмнөх оны мөн үеийнхээс 99 хүн буюу 0.8 хувиар буурахад вируст гепатитаар өвчлөгчдийн тоо 50.1 хувь, салхин цэцгээр өвчлөгчдийн тоо 10.8 хувь тус тус буурсан нь нөлөөллөө.

Улсын хэмжээнд дөрөвдүгээр сарын байдлаар бүртгэгдсэн гэмт хэргийн тоо 7246 болж өмнөх оны мөн үеийнхээс 428 хэрэг буюу 6,3 хувиар өсчээ. Бүртгэгдсэн гэмт хэргийн тоо өмнөх оны мөн үеийнхээс өсөхөд бусдын бие махбодид гэмтэл учруулах, хулгай, дээрэм, залилан, завших, үрэгдүүлэх, байгаль хамгаалах журмын эсрэг гэмт хэрэг 2,2-71,4 хувиар нэмэгдсэн нь нөлөөлжээ.

2.Макро эдийн засгийн үзүүлэлт

Хэрэглээний үнийн улсын индекс дөрөвдүгээр сард өмнөх сарынхаас 2,2 хувь, өмнөх оны жилийн эцсийнхээс 5,5 хувь, өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 12,5 хувиар тус тус өссөн байна.

Хүнсний бараа, ундаа, усны бүлгийн дүн 4,4 хувь, согтууруулах ундаа, тамхины бүлгийн дүн өмнөх сарынхаас 2,0 хувь өссөн нь хэрэглээний үнийн улсын индекс өмнөх сартай харьцуулахад 2,2 хувиар өсөхөд голлон нөлөөлөв.

Монгол банкны мэдээгээр мөнгөний нийлүүлэлт дөрөвдүгээр сарын эцэст 2400,6 тэрбум төгрөгт болж өмнөх сарынхаас 12,7 тэрбум төгрөг буюу 0,5 хувиар, өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 66,1 тэрбум төгрөг буюу 2,7 хувиар тус тус буурав. Мөнгөний нийлүүлэлт оны эхнээс 81,7 тэрбум төгрөг буюу 3,5 хувиар нэмэгдэхэд бараг мөнгөний өсөлт голлон нөлөөлжээ.

Гүйлгээнд байгаа бэлэн мөнгө 355,6 тэрбум төгрөгт хүрсэн нь өмнөх сарынхаас 17,3 тэрбум төгрөг буюу 5,1 хувиар, өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 11,5 тэрбум төгрөг буюу 3,3 хувиар тус тус нэмэгдлээ.

Аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэдэд олгосон нийт зээлийн өрийн үлдэгдэл 2580,2 тэрбум төгрөгт хүрч, өмнөх сарынхаас 91,5 тэрбум төгрөг буюу 3,4 хувиар буурч, өмнөх оны мөн үеийнхээс 143,7 тэрбум төгрөг буюу 5,9 хувиар өслөө.

Үнэт цаасны арилжаа дөрөвдүгээр сард 22 удаа явагдаж, 15,6 сая ширхэг үнэт цаас арилжигдаж, 2,2 тэрбум төгрөгийн гүйлгээ хийжээ.

Арилжигдсан үнэт цаасны тоог өмнөх сарынхтай харьцуулбал 22 дахин өсч, гүйлгээний хэмжээ нь 8,3 хувиар нэмэгдсэн ба өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад арилжигдсан үнэт цаасны тоо 12,2 сая ширхэг буюу 4,5 дахин өсч, гүйлгээний хэмжээ 1,5 тэрбум төгрөг буюу 40,8 хувиар буурчээ.

Улсын нэгдсэн төсвийн нийт орлого, тусламжийн дүн 469,5 тэрбум төгрөг, нийт зарлага, эргэж төлөгдөх цэвэр зээлийн дүн 613 тэрбум төгрөг болж, нийт тэнцэл 143,5 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай гарлаа. Төсвийн алдагдал өмнөх оны мөн үеийнхээс 192,3 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдэхэд төсвийн зарлагын өсөлт, орлогынхоосоо 27,8 пунктээр өндөр байгаа нь нөлөөлөв.

Төсвийн урсгал орлого 468,8 тэрбум төгрөг, урсгал зардал 543,6 тэрбум төгрөг болж, урсгал тэнцэл 74,8 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай гарсан байна.

Татварын нийт орлого өмнөх оны мөн үеийнхээс 207,8 тэрбум төгрөг буюу 35 хувиар буурахад зарим бүтээгдэхүүний үнийн өсөлтийн албан татвар 109,4 тэрбум төгрөг буюу 91,8 хувь, аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар 46,4 тэрбум төгрөг буюу 45,6 хувь, нэмэгдсэн өртгийн албан татвар 18,9 тэрбум төгрөг буюу 18,5 хувиар тус тус буурсан нь голлон нөлөөллөө.

Татварын бус орлого өмнөх оны мөн үеийнхээс 3,9 тэрбум төгрөг буюу 4,4 хувиар буурсан нь төсөвт газрын өөрийн орлого 8,3 тэрбум төгрөг буюу 24,6 хувиар буурснаас голлон шалтгаалсан байна.

Улсын нэгдсэн төсвийн нийт зарлага, эргэж төлөгдөх цэвэр зээлийн хэмжээ 2009 оны эхний дөрвөн сард 613 тэрбум төгрөг болж өмнөх оны мөн үеийнхээс 22,8 тэрбум төгрөг буюу 3,6 хувиар буурчээ. Үүнд татаас ба шилжүүлгийн зардал 12,1 тэрбум төгрөг, эргэж төлөгдөх цэвэр зээл 21,1 тэрбум төгрөгөөр багассан нь нөлөөлжээ.

Хөрөнгийн зардалд 53,3 тэрбум төгрөг зарцуулсан нь өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 3,8 тэрбум төгрөгөөр буурсан байна. Хөрөнгийн зардал буурсан нь дотоод хөрөнгө оруулалт 9,8 тэрбум төгрөгөөр багассанаас шалтгаалжээ.

ДНБ 2005 оны зэрэгцүүлэх үнээр 2009 оны эхний улиралд 617,1 тэрбум төгрөгт хүрч, өмнөх оны мөн үеийнхээс 27,4 тэрбум төгрөгөөр буюу 4,2 хувиар буурлаа. Үүнд аж үйлдвэр, барилгын салбарын үйлдвэрлэл болон бүтээгдэхүүний цэвэр татвар буурсан нь голлон нөлөөлж байна.

Манай улс 2009 оны эхний 4 сард дэлхийн 87 оронтой худалдаа хийж, гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 981.9 сая ам.доллар, үүнээс экспорт 444,3 сая ам.доллар, импорт 537,6 сая ам.доллар боллоо.

Нийт бараа эргэлтийн хэмжээ өмнөх оны мөн үеийнхээс 653,8 сая ам.доллар буюу 40 хувь, өмнөх cap үүний дотор экспортын хэмжээ 326,8 сая ам.доллар буюу 42,4 хувь, импортын хэмжээ 327 сая ам.доллар буюу 37,8 хувиар тус тус буурчээ.

Гадаад худалдааны тэнцэл 93,3 сая ам.долларын алдагдалтай гарч, алдагдлын хэмжээ өмнөх оны мөн үеийнхээс 0,2 сая ам.доллараар буурсан байна.

Нийт экспортын хэмжээ өмнөх оны мөн үеийнхээс 326,8 сая ам.доллар буюу 42,4 хувиар буурсны 224,7 сая ам.доллар буюу 68,8 хувь нь үнийн бууралтаас, 102,1 сая ам.доллар буюу 31,2 хувь нь биет хэмжээний бууралтаас шалтгаалсан байна.

Нийт экспортын хэмжээ буурахад зэсийн баяжмалын биет хэмжээ 2,5 хувь, үнийн дүн 59,4 хувь, цайрын баяжмалын биет хэмжээ 57,1 хувь, үнийн дүн 80,1 хувь, боловсруулаагүй алтны биет хэмжээ 32,8 хувь, үнийн дүн 35,8 хувиар тус тус буурсан нь голлон нөлөөлөв.

Нийт импортын хэмжээ өмнөх оны мөн үеийнхээс 327 сая ам.доллар буюу 37,8 хувиар буурсны 21,3 сая ам.доллар буюу 6,5 хувь нь үнийн бууралтаас, 305,7 сая ам.доллар буюу 93,5 хувь нь биет хэмжээний бууралтаас шалтгаалсан байна.

3.Эдийн засгийн салбарын үзүүлэлт
Улсын хэмжээгээр 2009 онд нийт 18.5 сая эх мал төллөнө. 2009 оны эхний 4 сарын байдлаар 11.2 сая мал буюу оны эхний эх малын 60.6 хувь төллөсөн байна.

Улсын хэмжээнд 2009 оны эхний 4 сарын байдлаар 885.4 мянган мал хорогдсон нь өмнөх оны мөн үеийнхээс 207 мянгаар нэмэгдсэн байна.

ХХААХҮЯ-ны мэдээгээр хөрс боловсруулалт, тариалалтад ажиллах техникийн бэлэн байдал 2009 оны тавдугаар сарын 1-ний байдлаар улсын хэмжээнд 57,1-91,6 хувьтай байна.

Аж үйлдвэрийн нийт бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлт 2005 оны зэрэгцүүлэх үнээр 472,4 тэрбум төгрөгт хүрч, өмнөх оны мөн үеийнхээс 38,6 тэрбум төгрөгөөр буюу 7,6 хувиар буурлаа. Үүнд уул уурхай, олборлох аж үйлдвэрийн салбарын үйлдвэрлэлт 8,1 тэрбум төгрөгөөр буюу 2,9 хувь, боловсруулах аж үйлдвэрийн салбар 33,1 тэрбум төгрөгөөр буюу 21,5 хувиар буурсан нь нөлөөлөв.

Уул уурхай, олборлох аж үйлдвэрийн салбарын үйлдвэрлэлт өмнөх оны мөн үеийнхээс 2,9 хувиар буурахад газрын тос, зэсийн баяжмал, алт, хайлуур жоншны баяжмал, цайрын баяжмал зэрэг гол нэр төрлийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл 0,2-25,0 хувиар буурснаас шалтгаалжээ.

Харин боловсруулах аж үйлдвэрийн салбарын үйлдвэрлэлийн 21,5 хувийн бууралтад самнасан ноолуур, хивс, дээд гурил, пиво, дарс амтат ус ундаа, тамхи, төмөр замын дэр мод, цемент, төмөр бетон эдлэл, бетон дэр, шохой, молибдений исэл, катодын зэс, металл бэлдэц, цувимал зэрэг бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл 14,2-86,5 хувиар буурсан нь нөлөөлсөн байна.

Улсын хэмжээнд 2009 оны эхний дөрөвдүгээр сард нийт 25,3 тэрбум төгрөгийн барилга угсралт, их засварын ажил гүйцэтгэснээс 23 тэрбум төгрөг буюу 90,9 хувийг дотоодын барилгын байгууллага, 2,3 тэрбум төгрөг буюу 9,1 хувийг гадаадын барилгын байгууллага гүйцэтгэсэн байна.

Төмөр замын тээврээр 4229 мянган тонн ачаа, давхардсан тоогоор 992,7 мянган зорчигч зорчсон нь өмнөх оны мөн үеийнхээс тээсэн ачаа 770,8 мянган тонн буюу 15,4 хувь, зорчигчдын тоо 420,2 мянган хүн буюу 29,7 хувиар буурчээ.

Агаарын тээврээр 315,3 тонн ачаа тээвэрлэж, давхардсан тоогоор 67,9 мянган зорчигч зорчсон нь өмнөх оны мөн үеийнхээс тээсэн ачаа 281,5 тонноор буюу 47,2 хувь, зорчигчдын тоо 31,6 мянган хүнээр буюу 31,8 хувиар тус тус буурчээ.

Үндэсний статистикийн хороо

Цааш нь...

Хүн амын амьжиргааны 2009 оны доод түвшин

Үндэсний статистикийн хорооны даргын 2009 оны 3-р сарын 25-ны өдрийн 01/35 тоот тушаалаар "Хүн амын амьжиргааны 2009 оны доод түвшин"-ий хэмжээг шинэчлэн батлав...

Хүн амын амьжиргааны доод түвшин, бүс нутгаар

Бүс нутаг	Хамрагдах аймаг	Амьжиргааны доод түвшин, төг
1. Баруун бүс	1. Баян-Өлгий 2. Говь-Алтай 3. Завхан 4. Увс 5. Ховд	96100
2. Хангайн бүс	1. Архангай 2. Баянхонгор 3. Булган 4. Өвөрхангай 5. Хөвсгөл 6. Орхон	90600
3. Төвийн бүс	1. Говьсүмбэр 2. Дорноговь 3. Дундговь 4. Өмнөговь 5. Сэлэнгэ 6. Төв 7. Дархан-Уул	91200
4. Зүүн бүс	1. Дорнод 2. Сүхбаатар 3. Хэнтий	86300
5. Улаанбаатар	1. Улаанбаатар	101100

Цааш нь...

Интернет хэрэглэгчдийн 60 орчим хувь нь интернет кафед суудаг

Монголын Хэвлэлийн Хүрээлэнгийн 2009 оны гуравдугаар сарын “Хэвлэл мэдээлэл хэрэглэгчдийн судалгаа”-гаар нийслэлийн интернет хэрэглэгчдийг түлхүү судалж, кибер зах зээлийн бодит өөрчлөлтийг тандлаа.

Улаанбаатар хотод иргэдийн 73.2 хувь нь интернетийг ямар нэгэн байдлаар хэрэглэх болсон бөгөөд ноднингийн өдийд энэ хувь 55.6 байжээ. Нас ахих тусам интернетийн хэрэглэх нь багасаж харин гучаас доош насныхан хамгийн идэвхитэй хэрэглэж байна.

Интернет хэрэглэгчдийн 20 орчим хувь буюу 147 мянга орчим хүн www.gogo.mn – ийг ямар нэгэн хэлбэрээр ашиглаж байна. Энэ удаагийн манай судалгааны нэг онцлог нь мэдээллийн хоёр томоохон сайт www.olloo.mn www.gogo.mn –ний хэрэглэгчдийн хувь нэлээд ойрхон гарсан явдал юм. Энэ нь www.olloo.mn онлайнаар англи хэлийг сурах боломжийг, www.gogo.m сайт уран зохиол, дуу хөгжмийн шинэ үйлчилгээг нэвтрүүлсэнтэй холбоотой.

12 болон түүнээс дээш насны интернет хэрэглэгчдийн 58.4 хувь нь интернет кафед суудаг ажээ. Өнгөрсөн жилтэй харьцуулахад энэ тоо 20 орчим хувиар дээшилсэн нь интернетийн хэрэглээ огцом өссөн үзүүлэлт юм. Нийслэлд интернет кафе олширч, үйлчилгээний үнэ хямдарсан, интернетийн үйлчилгээ түгээгч байгууллагын тоо өссөнтэй дээрх өөрчлөлт холбоотой.

Мэдээллийн эрин зуунд олон нийтийн мэдээлэл авах хамгийн том эх сурвалжийн нэг нь интернет юм. Тэнд хэн хамгийн их зочилдог, аль веб сайт илүү их хүртээмжтэй, ямар төрлийн мэдээ, мэдээлэл авдаг гэх мэт цахим ертөнцийн зах зээлийн бодит, дэлгэрэнгүй мэдээллийг манай судалгаанаас авах боломжтой.

Монголын Хэвлэлийн Хүрээлэн
Мэдээлэл Судалгааны Алба:
Харилцах утас: 7011-3475

Цааш нь...

Билл Гейтс тэргүүн баян цолоо эргүүлж авав

Америкийн тэрбумтан Билл Гейтс 40 тэрбум ам.долларын хөрөнгөөр “Форбс” сэтгүүлийн дэлхийн толгой баячуудын жагсаалтыг тэргүүлжээ. Энэ нь Биллийн хөрөнгө өнгөрсөн жилийнхээс 18 тэрбумаар багассан үзүүлэлт юм. Удаахь байрт өнгөрсөн жил жагсаалтыг 62 тэрбум ам.доллараар манлайлж Билл Гейтсийн өмнө бичигдэж байсан Уоррен Баффет бичигджээ. Түүний хөрөнгө 25 тэрбумаар багасч 37 тэрбум ам.долларын хөрөнгөөр Билл Гейтсийн дараа орсон байна. Тэргүүн баячуудын эхний гуравт Мексикийн хөрөнгөтөн Карлос Смит 35 тэрбумаар бичигджээ. Сэтгүүлийн сайтад бичсэнээр 2003 оноос хойш анх удаа тэрбумтнуудын рейтингид орсон хүний тоо цөөрсөн байна. Энэ жил дэлхийн 793 тэрбумтанг бүртгэсэн бол өнгөрсөн жил энэ тоо 1125 байсан юм. Мөн баячуудын хөрөнгө 4.4 триллионоос 2.4 триллион ам.доллар болон буурчээ. Рейтингийг 373 хүн “орхисноос” 355 нь “ядуурсан” бол үлдсэн нь хорвоогийн мөнх бусыг үзсэн гэнэ. Харин жагсаалтад 38 хүн шинээр нэмэгджээ.

“Форбс”-ын жагсаалтад Нью-Йоркийн 55 хүн бичигдсэн нь хамгийн олон тэрбумтантай хотоор шалгарах бас нэгэн үзүүлэлт болсон байна. Харин 2008 онд манай хойд хөршийн нийслэл Москвад 74 тэрбумтан амьдарч байсан юм.

“Форбс”-ын нэр хүндтэй рейтингид “Oracle” компанийн эзэн Лоренс Эллисон 22.5 тэрбумаар дөрөвдүгээрт, тавдугаарт Шведийн “Ikea” компанийг үндэслэн байгуулагч Ингвар Кампрад 22 тэрбумын хөрөнгөөр бичигджээ. Тэрбээр одоо 83 настай.

Рейтингийн долдугаарт Германы толгой баян Карл Альбрехт оржээ. Тэрбээр 89 насыг энэ жил зооглож байна. Түүний хөрөнгийг Америкийн сэтгүүл 21.5 тэрбум ам.доллараар үнэлжээ. Долдугаарт Энэтхэгийн Мукеш Амбани 19.5 тэрбум ам.долларын хөрөнгөөр бичигдлээ. Түүний дараа нутаг нэгт, металлын магнат Лакшми Миттал, есдүгээрт Карл Альбрехт Тео орсон байна. Тэрбээр 87 настай, 18.8 тэрбумын хөрөнгөтэй. “Форбс”-ын баячуудын эхний арвыг Испанийн тэрбумтан Амансио Ортега хаажээ. Түүний хөрөнгө 18.3 тэрбум ам.доллар.

“Форбсд бичигдсэн манай хойд хөршийн тэргүүн баянаар Михаил Прохоров шалгарчээ. Тэрбээр 40 дүгээр байрт 9.5 тэрбум ам.долларын хөрөнгөөр бичигдсэн байна. Харин Британид амьдардаг, Оросын иргэншлээ солих дургүй Роман Абрамович 51 дүгээр байрт 8.5 тэрбум ам.долларын хөрөнгөөр оржээ.

“Forbes” 1982 оноос эл жагсаалтыг анх гаргаж эхэлсэн юм. Жагсаалтад орохын тулд саятан байх нь үнэхээр хангалтгүй. Дэлхийн эдийн засгийн өсөлтийг энэхүү рейтингээс тодорхой харагддаг бол энэ удаа хямрал, бууралтыг ч мөн тэрбумтнуудын алдсан хөрөнгөөс харж болно. Энэ оны дүнгээс харахад хүн ам нь тэрбум давсан Энэтхэг, дотоодын нийт бүтээгдэхүүн нь мэдэгдэхүйц өсч байгаа манай хойд хөршийн бизнесмэнүүд хүч түрэн орж иржээ. Анхны рейтингид ердөө л 13 тэрбумтан байсан юм. Рейтингийг Билл Гейтс, Уоррен Баффет тэргүүтэй америкчууд 14 жил тэргүүлж байна.

Д.Баясгалан

Цааш нь...

Японы брэндүүд дэлхийн зах зээлд хамгийн чанартайд тооцогддог

Японы дижитал камер, гэр ахуйн цахилгаан хэрэгсэл, хавтгай дэлгэц бүхий зурагт зэрэг нь дэлхийн зах зээлд хамгийн өндөр чанартай бүтээгдэхүүнд тооцогддог байна. Дэлхийн II дайны үнс нурмын дараа Японы компаниуд чанар чансаа дээр нь найдвартай, баталгаатай гэх нэр хүндийг олж авч чадсан. Автомашины үйлдвэрлэлээс эхлээд цахилгаан бараа хүртэлх Японы брэндүүд өнөөгийн зах зээлийн байдалд үргэлж хүчтэй өрсөлдөгч байсаар ирсэн байна. Техник, технологи өндөр төвшинд хөгжсөн өнөөдрийн нийгэмд Японы бараа бүтээгдэхүүн өрсөлдөөнтэй зах зээлд томоохон байр суурь эзлэх болсон бөгөөд харин өрсөлдөгчдийн хувьд Японы брэндээс чанараар давуу байх эсэх нь гол үзүүлэлт болжээ.

Японд төвтэй зар сурталчилгааны агентлаг өнгөрсөн онд гурван сарын турш судалгаа хийж, үр дүнг нь олон нийтэд танилцуулсан байна. Судалгаанд Хятад, Вьетнам, Энэтхэг болон ОХУ-ын 14 хотын оршин суугчид хамрагджээ. Өрхийн орлого нь хоорондоо харилцан адилгүй, 15-54 насны эрэгтэй, эмэгтэй 500-800 хүн судалгаанд хамрагдаж, өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүн, хоол хүнсний зүйл, үйлчилгээ болон гэр ахуйн бараа, автомашины хэрэглээтэй холбоотой мэдээлэл өгсөн байна. Нийт зургаан ангиллаар бараа бүтээгдэхүүний үнэлэмжийг судалж үзэхэд Европ, АНУ, Өмнөд Солонгос, Хятад болон Японы бүтээгдэхүүн таван ангилалд тус бүрт нь хамгийн дээд үнэлгээг авчээ. Харин бараа бүтээгдэхүүний чанарын ангилалд Японы брэндүүд тасархай оноогоор тэргүүлсэн бол сэтгэл ханамжийн тухайд 35.5 хувийн үнэлгээ авч, хоёрдугаарт бичигдсэн байна. Энэ ангилалд Өмнөд Солонгосын бараа бүтээгдэхүүнүүд хамгийн шилдгээр нэрлэгджээ.

Эх сурвалж: News.mn

Цааш нь...

Хятад улс дэлхийн Авто Машины хамгийн том зах зээл болох цаг ойртсоор

Хятадын төрийн хэвлэлийн мэдээлснээр өнгөрсөн сарын судалгаан дээр үндэслэн БНХАУ дэлхий дээрх хамгийн том авто зах зээлтэй улс болжээ. Өнгөрсөн нэгдүгээр сарын турш Хятадад 735 мянган автомашин борлогдсон байна. Харин дэлхийн зах зээлд тэргүүлэгч Америкт мөн хугацаанд 656976 ширхэг автомашин борлогджээ. Шинжээчдийн үзэж буйгаар нэгдүгээр сард Хятадад үндэсний томоохон баяр болох Цагаан сар тохиосон нь автомашины худалдааг сайжруулсан хэмээн тайлбарлаж байна. АНУ-ын хувьд ч ялгаагүй Зул сарын баярын үеэр автомашины худалдаа эрс сайжирдаг ажээ. Гэхдээ нэг сарын дүнгээр Хятад тэргүүлсэн ч жилийн ерөнхий дүнгээр АНУ дэлхийд тэргүүлэгч, дэлхийн хамгийн томд тооцогдох авто зах зээлтэй улс орон хэвээр байна гэдэгт шинжээчид итгэлтэй байна.

Цааш нь...

Дэлхийн эдийн засгийн хямралаас хэзээ гарах вэ?

Энэ сарын эхээр Наран улсад дэлхийн санхүүгийн хямралын талаар өргөн хүрээний санал асуулга явагджээ. Тус улсын 100 томоохон компаниудын дунд телевизийн NHK компаниас явуулсан энэ санал асуулгын дүнгээр 2010 он гэхэд л хямралаас гарна гэсэн хариултыг дийлэнх нь өгсөн байна.

Харин гурван компанийн захирлууд хямралаас энэ оны эхний хагас жилд гарна гэж үзжээ. Тэгвэл 15 компани сүүлийн хагаст гарна гэж тооцоолсон бол ирэх жилийн эхний хагаст 24 компани, харин 33 нь 2010 онд хямралыг давах болно гэж хариулсан байна. Үлдсэн 11 компани 2011 онд гэжээ. Түүнээс гадна 44 компани энэ онд байдал улам ширүүснэ, 23 нь арай нааштай эргэнэ гэж үзсэн байна.

Цааш нь...

Монгол улсын нийгэм эдийн засгийн байдал 2008 оны арванхоёрдугаар сарын байдлаар

Монгол улсын нийгэм эдийн засгийн байдал 2008 оны арванхоёрдугаар сарын байдлаарУлсын нэгдсэн төсөв

Улсын нэгдсэн төсвийн нийт орлого, тусламжийн дүн 2008 оны урьдчилсан гүйцэтгэлээр 2156.4 тэрбум төгрөг, нийт зарлага ба эргэж төлөгдөх цэвэр зээл 2462.0 тэрбум төгрөг болж, нэгдсэн төсвийн алдагдал 305.7 тэрбум төгрөг болсон байна...

Улсын нэгдсэн төсвийн нийт орлого, тусламжийн дүн 2008 оны урьдчилсан гүйцэтгэлээр ДНБ-ий 35.2 хувь, нийт зарлага, эргэж төлөгдөх цэвэр зээл 40.2 хувь, нэгдсэн төсвийн алдагдал 5.0 хувийг тус тус эзэлж байна.

Төсвийн урсгал орлого 2136.1 тэрбум төгрөг, урсгал зардал 1749.5 тэрбум төгрөг болж, урсгал тэнцэл 386.6 тэрбум төгрөгийн ашигтай гарлаа. ДНБ-д төсвийн урсгал ашгийн хэмжээ 2008 оны урьдчилсан гүйцэтгэлээр 6.3 хувь болж 2007 оныхоос 4.3 пунктээр буурчээ.

Татварын нийт орлого 2007 оныхоос 386.6 тэрбум төгрөг буюу 25.7 хувь, үүнээс гадаад худалдааны татварын орлого 48.4 тэрбум төгрөг буюу 47.2 хувь, онцгой албан татварынх 44.7 тэрбум төгрөг буюу 33.4 хувь, нэмэгдсэн өртгийн албан татварынх 90.0 тэрбум төгрөг буюу 33.9 хувиар тус тус нэмэгдэв.

Улсын нэгдсэн төсвийн нийт зарлага, эргэж төлөгдөх цэвэр зээлийн дүнд урсгал зардал 71.1 хувь, хөрөнгийн зардал 25.4 хувь, эргэж төлөгдөх цэвэр зээл 3.6 хувийг эзэлж байгаа нь 2007 оныхоос урсгал зардлын эзлэх хувийн жин 7.2 пункт, эргэж төлөгдөх цэвэр зээл 1.0 пунктээр тус тус буурч, хөрөнгийн зардлын эзлэх хувийн жин 8.2 хувиар өссөн байна.

ДНБ-д хөрөнгийн зардлын эзлэх хувь 2008 оны урьдчилсан гүйцэтгэлээр 10.2 хувь болж 2007 оныхоос 3.7 пунктээр нэмэгдсэн байна.

Мөнгө, зээл, үнэт цаасны зах зээл
Mонголбанкны мэдээгээр мөнгөний нийлүүлэлт (M2) 2008 оны 12 дугаар сарын эцэст 2341.4 тэрбум төгрөгт хүрсэн нь өмнөх сарынхаас 99.6 тэрбум төгрөгөөр буюу 4.4 хувиар өссөн боловч 2007 оныхтой харьцуулахад 59.9 тэрбум төгрөгөөр буюу 2.5 хувиар буурсан байна.

Гүйлгээнд байгаа бэлэн мөнгө 2008 оны 12 дугаар сарын эцэст 407.2 тэрбум төгрөгт хүрсэн нь өмнөх сарынхаас 76.3 тэрбум төгрөгөөр буюу 23.0 хувь өсч, 2007 оныхтой харьцуулахад 43.1 тэрбум төгрөгөөр буюу 11.8 хувиар нэмэгдлээ. Иргэд, байгууллагын төгрөгийн хадгаламж өмнөх сарынхаас 67.9 тэрбум төгрөгөөр буюу 6.7 хувиар, 2007 оныхоос 169.6 тэрбум төгрөгөөр буюу 15.2 хувиар тус тус буурч 944.1 тэрбум төгрөгт хүрэв. Гадаад валютын хадгаламж 452.8 тэрбум төгрөгт хүрсэн нь өмнөх сарынхаас 50.4 тэрбум төгрөгөөр буюу 12.5 хувь өсч, 2007 оныхтой харьцуулахад 76.8 тэрбум төгрөгөөр буюу 20.4 хувиар илүү байна. 2008 оны 12 дугаар сарын эцэст аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэдэд олгосон нийт зээлийн өрийн үлдэгдэл 2007 оныхоос 28.2 хувиар өсч, 2635.6 тэрбум төгрөгт хүрсэн байна. Иргэдэд олгосон зээлийн өрийн үлдэгдэл 2007 оныхоос 20.9 хувиар, хувийн байгууллагынх 34.7 хувиар, улсын байгууллагынх 27.3 хувиар, санхүүгийн бусад байгууллагынх 20.6 хувиар тус тус өссөн бол бусад байгууллагынх 36.8 хувиар буурчээ.

Харин хугацаа хэтэрсэн зээлийн өрийн үлдэгдэл 53.0 тэрбум төгрөгөөр буюу 2.3 дахин, чанаргүй зээлийн өрийн үлдэгдэл 120.6 тэрбум төгрөгөөр буюу 2.8 дахин өсөв. Банкны системийн хэмжээгээр чанаргүй зээл 188.7 тэрбум төгрөгт хүрч, нийт зээлийн өрийн үлдэгдлийн 7.2 хувийг эзэлж байгаа бөгөөд 2007 оныхоос 3.85 пунктээр нэмэгдсэн байна.

Гадаад валютын цэвэр албан нөөц 2007 оны 11 дүгээр сарын эцсийн байдлаар 606.3 сая ам.долларт хүрсэн нь манай улсын импортын 8.7 долоо хоног буюу 2.2 сарын хэрэгцээг хангахуйц түвшинд хүрсэн байна. 2007 оныхтой харьцуулахад гадаад валютын цэвэр албан нөөц 400.9 сая ам.доллар буюу 39.8 хувиар буурсан байна.

Төгрөгийн ам. доллартай харьцах нэрлэсэн ханш 2008 оны 12 дугаар сарын эцэст 1267.51 төгрөгт хүрч 2007 оны 12 дугаар сарынхтай харьцуулахад 8.3 хувь, 2008 оны 11 дүгээр сарынхаас 8.3 хувь тус тус суларчээ. Төгрөгийн евротой харьцах нэрлэсэн ханш 1786.75 төгрөгт хүрч 2007 оны 12 дугаар сарынхаас 4.1 хувь, 2008 оны 11 дүгээр сарынхаас 18.3 хувь тус тус сулрав. Төгрөгийн юаньтай харьцах нэрлэсэн ханш 185.25 төгрөг болж 2007 оны 12 дугаар сарынхаас 15.7 хувь, 2008 оны 11 дүгээр сарынхаас 8.1 хувь тус тус суларсан байна.

Хөрөнгийн биржид үнэт цаасны арилжаа 2008 оны 12 дугаар сард 23 удаа явагдаж, 2.4 сая ширхэг үнэт цаас арилжигдаж, 740.4 сая төгрөгийн гүйлгээ хийгдэв. Арилжигдсан үнэт цаасны тоог 2008 оны 11 дүгээр сарынхтай харьцуулбал 61.6 хувиар, гүйлгээний хэмжээ нь 37.5 хувиар тус тус буурсан байна. 2007 оны 12 дугаар сарынхтай харьцуулахад арилжигдсан үнэт цаасны тоо 8.5 дахин, гүйлгээний хэмжээ 22.2 дахин буурсан байна.

ТОП-20 дундаж индекс 2008 оны 12 дугаар сард 5777.7 болж, өмнөх сарынхаас 623.7 нэгжээр буурчээ. Хөрөнгийн зах зээл дээр үйл ажиллагаа явуулж байгаа хувьцаат компаний нийт үнэт цаасны зах зээлийн үнэлгээ 2008 оны 12 дугаар сард 515.9 тэрбум төгрөгт хүрч, өмнөх сарынхаас 46.5 тэрбум төгрөгөөр буюу 8.3 хувиар буурсан байна.

Хэрэглээний үнийн индекс
Хэрэглээний бараа, үйлчилгээний үнэ улсын дүнгээр 2008 оны жилийн эцэст өмнөх сарынхтай харьцуулахад 0.04 хувь, 2007 оны жилийн эцсийнхээс 22.1 хувиар өслөө.

Хэрэглээний үнийн өсөлт нь Монгол Улсын эдийн засаг, нийгмийг 2008 онд хөгжүүлэх үндсэн чиглэлд дэвшүүлсэн хэрэглээний үнийн индексийг 6.0 хувьд байлгахаар тавьсан зорилтоос 3.7 дахин өндөр байна.

Түүнчлэн хэрэглээний үнийн индексийн жилийн дундаж түвшин 2008 онд 28.0 хувь байгаа нь сүүлийн 10 жилд гараагүй өндөр үзүүлэлт юм. Хэрэглээний үнийн улсын индекс 2008 онд 22.1 хувь өссөний дотор боловсролын үйлчилгээний бүлгийн үнэ дүнгээрээ 39.9 хувь, зочид буудал, нийтийн хоол, дотуур байрны үйлчилгээнийх 31.4 хувь, эм, тариа, эмнэлгийн үйлчилгээнийх 27.0 хувь, тээврийнх 25.8 хувь, хүнсний барааных 24.0 хувь, орон сууц, ус, цахилгаан, түлшнийх 22.6 хувь, хувцас, гутал, бөс барааныx 16.5 хувь, гэр ахуйн бараа, тавилгынх 15.4 хувь, бусад бараа, үйлчилгээнийх 14.6 хувь, согтууруулах ундаа, тамхины бүлгийнх 12.4 хувь, амралт, чөлөөт цаг, соёлын бараа, үйлчилгээнийх 9.7 хувиар өсч, харин холбооны үйлчилгээнийх 3.0 хувиар буурчээ.

Хэрэглээний үнийн улсын индексийн 2008 оны 22.1 хувийн өсөлтийн 10.2 нэгж нь хүнсний барааны бүлгийн үнийн өсөлтөөс; 2.4 нэгж нь орон сууц, ус цахилгаан, түлшний бүлгийн; 2.4 нэгж нь тээврийн бүлгийн, 2.3 нэгж нь хувцас, гутал, бөс барааны бүлгийн, 2.2 нэгж нь боловсролын бүлгийн үнийн өсөлтөөс голлон шалтгаалсан байна. Аймгуудад хэрэглээний бараа, үйлчилгээний үнэ 2008 оны жилийн эцэст 2007 оныхтой харьцуулахад 11.9-29.4 хувь өссөний дотор Булган аймагт хэрэглээний үнэ 29.4 хувь нэмэгдсэн нь хамгийн өндөр өсөлттэй байв.

Гадаад худалдаа
Гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 2008 оны урьдчилсан гүйцэтгэлээр 6155.1 сая ам.доллар, үүнээс экспорт 2539.3 сая, импорт 3615.8 сая ам.доллар болж, гадаад худалдааны тэнцэл 1076.5 сая ам.долларын алдагдалтай гарлаа.

Гадаад худалдааны алдагдлын хэмжээ 2007 оныхоос 855.6 сая ам.доллараар нэмэгдсэн байна. Үүнд импортын бэлэн бүтээгдэхүүн болон шатах тослох материалын үнийн өсөлтөөс шалтгаалж импортын өсөлт экспортынхоос 36.3 пунктээр илүү байгаа нь нөлөөлөв. Нийт бараа эргэлт 2007 оныхоос 49.4 хувь, экспорт 30.3 хувь, импорт 66.6 хувиар тус тус өслөө.

Монгол Улсын эдийн засаг, нийгмийг 2008 онд хөгжүүлэх үндсэн чиглэлд гадаад худалдааны тэнцлийг сайжруулж, гадаад валютын цэвэр албан нөөцийг өсгөх зорилт тавьсан боловч гадаад худалдааны нийт тэнцэл 2008 оны урьдчилсан гүйцэтгэлээр 1076.5 сая ам.долларын алдагдалтай гарч, 2007 оныхоос алдагдлын хэмжээ 855.6 сая ам.доллараар буюу 4.9 дахин өссөн дүн гарч байна. 2007 оныхтой харьцуулахад экспортын дүнд өндөр хувийн жин эзэлдэг эрдэс бүтээгдэхүүн 224.1 сая ам.доллараар, үнэт ба хагас үнэт чулуу, металл, гоёлын зүйлс 365.3 сая ам.доллараар, хими, химийн үйлдвэрийн бүтээгдэхүүн 31.7 сая ам.доллараар, мал, амьтад, тэдгээрээс гаралтай бүтээгдэхүүн 4.7 сая ам.доллараар тус тус нэмэгдэж, харин нэхмэл болон нэхмэл бүтээгдэхүүн 37.1 сая ам.доллараар, үндсэн төмөрлөг болон түүгээр хийсэн бүтээгдэхүүн 3.3 сая ам.доллараар, түүхий болон боловсруулсан арьс, шир, ангийн үс, эдгээрээр хийсэн эдлэл 1.6 сая ам.доллараар буурсан байна.

Нийт экспортын хэмжээ 2007 оныхоос 590.1 сая ам.доллараар буюу 30.3 хувиар өссөний 207.5 сая ам.доллар буюу 35.2 хувь нь үнийн өсөлт, 382.6 сая ам.доллар буюу 64.8 хувь нь биет хэмжээний өсөлт байжээ. Зэсийн баяжмалын экспортын биет хэмжээ 2007 оныхоос 4.1 хувиар буурч, үнийн дүн нь 3.0 хувиар өссөн байна. 2007 онд нэг тонн зэсийн баяжмалын үнэ дунджаар 1335.2 ам.доллар байсан бол 2008 оны урьдчилсан гүйцэтгэлээр 1433.6 ам.доллар болж, 7.4 хувиар өсчээ.

Боловсруулаагүй алтны экспортын биет хэмжээ 2007 оныхоос 91.2 хувиар, үнийн дүн нь 2.5 дахин өссөн байна. 2007 онд нэг кг боловсруулаагүй алтны үнэ дунджаар 20.3 мянган ам.доллар байсан бол 2008 оны урьдчилсан гүйцэтгэлээр 27.1 мянган ам.доллар болж, 33.6 хувиар нэмэгдэв.

2007 оныхтой харьцуулахад импортын дүнд өндөр хувийн жин эзэлдэг эрдэс бүтээгдэхүүний импорт 362.7 сая ам.доллараар, авто, агаар, усан замын тээврийн хэрэгсэл, тэдгээрийн эд ангийн импорт 235.5 сая ам.доллараар, машин, механик төхөөрөмж, цахилгаан хэрэгсэл, дуу хураагч, зурагт, тэдгээрийн сэлбэг, эд ангийн импорт 183.1 сая ам.доллараар, үндсэн төмөрлөг түүгээр хийсэн бүтээгдэхүүн 102.7 сая ам.доллараар, хүнсний бэлэн бүтээгдэхүүн 71.1 сая ам.доллараар, ургамлын гаралтай бүтээгдэхүүний импорт 81.2 сая ам.доллараар, хими, химийн үйлдвэрийн бүтээгдэхүүн 42.6 сая ам.доллараар тус тус өсч, харин нэхмэл болон нэхмэл бүтээгдэхүүний импорт 10.2 сая ам.доллараар буюу 21.0 хувиар буурсан байна.

Импортын хэмжээ 2007 оныхоос 66.6 хувиар буюу 1445.7 сая ам.доллараар өссөний 64.2 хувь буюу 928.8 сая ам.доллар нь үнийн өсөлт, 35.8 хувь буюу 516.9 сая ам.доллар нь биет хэмжээний өсөлт байна.

2007 оныхоос автобензиний импортын биет хэмжээ 20.3 мянган тонноор, үнийн дүн нь 123.1 сая ам.доллараар; хөнгөн тэрэгний импортын биет хэмжээ 16.3 мянган ширхэгээр, үнийн дүн 88.9 сая ам.доллараар; гурилын импортын биет хэмжээ 19.9 мянган тонноор, үнийн дүн 25.5 сая ам.доллараар нэмэгдэж; харин цахилгаан эрчим хүчний импортын биет хэмжээ 9.9 сая квт.цагаар буурч, үнийн дүн 1627.9 мянган ам.доллараар тус тус өслөө.

Аж үйлдвэр
Аж үйлдвэрийн нийт бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл 2008 онд 2005 оны зэрэгцүүлэх үнээр 1764.6 тэрбум төгрөг болж, өмнөх оныхоос 47.7 тэрбум төгрөгөөр буюу 2.8 хувиар өсчээ.

2007 оныхтой харьцуулахад бусад ашигт малтмал олборлолт, ус ариутгал, усан хангамж, нэхмэлийн үйлдвэрлэл, цахилгаан, дулаан, уур үйлдвэрлэл, нүүрс олборлолт, тамхи үйлдвэрлэл, мебель тавилга үйлдвэрлэл, боловсруулах салбарын бусад бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл, машин тоног төхөөрөмжөөс бусад төмөр эдлэл үйлдвэрлэл, мод, модон эдлэл үйлдвэрлэл, хүнсний бүтээгдэхүүн, ундаа үйлдвэрлэл, газрын тос, шатдаг хий олборлолт, нийтлэх, хэвлэх, дуу бичлэг хийх ажиллагаа, төмөрлөг бус эрдэс бодисоор хийсэн эдлэл үйлдвэрлэл, бичиг хэргийн болон тооцоолох техник үйлдвэрлэл, цахилгаан машин хэрэгсэл үйлдвэрлэл, химийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл, кокс, шингэн болон цацраг идэвхт түлш үйлдвэрлэл, тээврийн бусад хэрэгсэл үйлдвэрлэл, зэрэг салбарын үйлдвэрлэл 0.7 хувиас 9.0 дахин өсч, харин металлын хүдэр олборлолт, цаас, цаасан бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл, төмрийн үйлдвэрлэл, эмнэлгийн багаж хэрэгсэл, нарийн хэмжүүр, хараа зүйн хэрэгсэл, цаг үйлдвэрлэл, хувцас үйлдвэрлэл, үслэг арьс боловсруулалт, резин болон хуванцар бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл, арьс, шир боловсруулах, ширэн эдлэл, гутал үйлдвэрлэл, машин тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэл зэрэг салбарын үйлдвэрлэлт 3.2-66.7 хувь буурсан байна.

Аж үйлдвэрийн мэдээнд хамрагдсан гол нэрийн бүтээгдэхүүнийг 2007 оныхтой харьцуулбал 61.8 хувийнх нь үйлдвэрлэл өсч, 38.2 хувийнх нь үйлдвэрлэл буурчээ.

Аж үйлдвэрийн салбарт хөдөлмөрийн бүтээмж (2005 оны зэрэгцүүлэх үнээр) 2008 онд 34.8 сая төгрөгт хүрч, өмнөх оны мөн үеийнхээс 5.3 хувиар өссөн байна. Хөдөлмөрийн бүтээмжийн үзүүлэлт 2007 оныхоос боловсруулах салбарт 13.8 хувь, цахилгаан, дулааны эрчим хүч үйлдвэрлэлтийн салбарт 5.5 хувиар өсч, харин уул уурхай, олборлох салбарт 1.3 хувиар буурчээ. Аж үйлдвэрийн гол нэр төрлийн бүтээгдэхүүнээс цахилгаан, дулаан, нүүрс, түгээсэн цэвэр ус, газрын тос, хайлуур жоншны баяжмал, малын мах, боловсруулсан шингэн сүү, хиамны зүйл, тараг, талх, нарийн боов, гоймон, спирт, архи, пиво, цэвэр ус, жүүс, тамхи, хивс, шахмал эм, шохой, төмөр бетон эдлэл, шавардлагын зуурмаг, хөөсөнцөр хавтан, металл бэлдэц, металл цувимал зэрэг бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл биет хэмжээгээр өсч, харин 35 хувийн агуулгад шилжүүлсэн зэсийн баяжмал, 47 хувийн агуулгад шилжүүлсэн молибдений баяжмал, алт, цайрын баяжмал, өлөн гэдэс, гурил, чихэр, дарс, тарилгын эм, катодын зэс, бетон дэр, цул бетон, ган төмөр хийц, нэг удаагийн тариур, лаа зэрэг бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл биет хэмжээгээр буурсан байна. Аж үйлдвэрийн салбарын дүнгээр 2008 онд 2920.8 тэрбум төгрөгийн (оны үнээр) бүтээгдэхүүнийг дотоод, гадаадын зах зээлд борлуулав.

Монгол Улсын эдийн засаг, нийгмийн 2008 онд хөгжүүлэх үндсэн чиглэлд үйлдвэрлэлийн аргаар боловсруулсан махны хэмжээ 19.0 мянган тонн, дотоодын үйлдвэрлэлээр хангах гурилын хангалтын хувь 43, үйлдвэрлэлийн аргаар боловсруулсан сүүний хэмжээг 25.9 сая литр, цементний үйлдвэрлэл 300.0 мянган тн, экологийн цэвэр түлшний үйлдвэрлэл 150 мян.тн байхаар тусгасан бөгөөд 2008 оны гүйцэтгэлээр үйлдвэрлэлийн аргаар боловсруулсан мах 12.0 мянган тонн, үйлдвэрлэлийн аргаар боловсруулсан сүүний хэмжээ 7.4 сая литр, цементийн үйлдвэрлэл 269.3 мянган тонн, экологийн цэвэр түлшний үйлдвэрлэл 2.6 мянган тонн болсны дээр дотоодын үйлдвэрлэлээр хангах гурилын хувийн жин 31.9 байна.

Тээвэр
Бүх төрлийн тээврээр 2008 онд 23.9 сая тонн ачаа, давхардсан тоогоор 231.6 сая зорчигч тээвэрлэсэн нь 2007 оныхоос тээсэн ачаа 574.1 мянган тонн буюу 2.5 хувь, зорчигчдын тоо 21.7 сая хүн буюу 10.3 хувиар тус тус өсчээ. Төмөр замын тээврээр 2008 онд 14.6 сая тонн ачаа, давхардсан тоогоор 4.4 сая зорчигч тээвэрлэсэн нь 2007 оныхоос тээсэн ачаа 525.6 мянган тонн буюу 3.7 хувиар өсч, зорчигчдын тоо 125.4 мянган хүн буюу 2.8 хувиар буурлаа. 2008 оны 12 дугаар сард өмнөх сарынхаас тээсэн ачаа 139.1 мянган тонн буюу 11.1 хувь, зорчигчдын тоо 68.0 мянган хүн буюу 20.0 хувиар буурчээ. Төмөр замын дотоодод тээвэрлэсэн ачаа 472.8 мянган тонн буюу 6.3 хувь, олон улсад тээвэрлэсэн ачаа 52.9 мянган тонн буюу 0.8 хувиар нэмэгджээ.
Дамжин өнгөрөх тээврийн ачааны хэмжээ 2337.1 мянган тонн болж, 2007 оныхоос 1136.2 мянган тонн буюу 32.7 хувиар буурсан байна.

Агаарын тээврээр 2008 онд 1.8 мянган тонн ачаа, давхардсан тоогоор 365.5 мянган зорчигч тээвэрлэж, 2007 оныхоос тээсэн ачаа 0.1 мянган тонн буюу 2.4 хувь, зорчигчдын тоо 22.9 мянган хүн буюу 5.9 хувиар буурлаа. 2008 оны 12 дугаар сард өмнөх сарынхаас агаарын тээврээр тээсэн ачаа 7.4 тонн буюу 5.6 хувь, зорчигчдын тоо 1.3 мянган хүн буюу 5.7 хувиар тус тус буурчээ. Агаарын тээврээр олон улсад тээвэрлэсэн зорчигчдын тоо 2007 оныхоос 3.5 мянган хүн буюу 1.3 хувь, дотоодод тээвэрлэсэн зорчигчдын тоо 19.5 мянган хүн буюу 15.9 хувиар буурав.

Авто тээврээр 2008 онд 9.3 сая тонн ачаа, давхардсан тоогоор 226.9 сая зорчигч тээвэрлэсэн нь 2007 оныхоос тээсэн ачаа 48.6 мянган тонн буюу 0.5 хувь, зорчигчдын тоо 21.9 сая хүн буюу 10.7 хувиар тус тус өссөн байна.
Бүх төрлийн тээвэрлэлтийн нийт орлого 2008 онд 412.1 тэрбум төгрөгт хүрч, 2007 оныхоос 20.4 хувь буюу 69.8 тэрбум төгрөгөөр нэмэгджээ. Авто техникийн улсын үзлэг, тооллогын дүнгээр 2008 онд 190.5 мянган тээврийн хэрэгсэл тоологдсон нь 2007 оныхоос 17.6 хувь буюу 28.5 мянгаар нэмэгдсэн байна. Нийт авто тээврийн хэрэгслийн 40.1 хувь нь 10 хүртэлх жил, 59.9 хувь нь 10-аас дээш жил ашиглагдсан байна.

Ажилгүйчүүд
Засаг захиргааны бүртгэлд үндэслэсэн ажил эрхлэлтийн 2007 оны жилийн эцсийн тайлангаар янз бүрийн шалтгаанаар улсын хэмжээнд нийтдээ 261.4 мянган хүн хөдөлмөр эрхлээгүй, үүнээс, хүүхэд, өндөр настан, өвчтөн асардаг, өвчтэй, гэр бүлийн хүний ажлын онцлог, гэрийн ажилтай зэрэг хүндэтгэх шалтгаанаар хөдөлмөр эрхлээгүй хүмүүсийг хасвал 165.4 мянган хүн хүндэтгэх биш шалтгаанаар тодорхой ажил хөдөлмөр эрхлээгүй байжээ.

Эдгээр хүмүүсээс 2008 оны жилийн эцсийн байдлаар 29.8 мянга нь аймаг, нийслэлийн хөдөлмөр, халамжийн үйлчилгээний хэлтэст ажил идэвхитэй эрж хайж байгаа ажилгүйчүүд гэж бүртгүүлсэн байна. Хөдөлмөр, халамжийн үйлчилгээний хэлтэст бүртгэлтэй ажилгүйчүүдийн тоо 2008 оны жилийн эцэст 29.8 мянга болж, 2007 оны жилийн эцсийнхээс 0.4 хувь буюу 0.1 мянган хүнээр буурсан байна. Улсын хэмжээгээр 17.6 мянган эмэгтэй ажилгүй гэж бүртгүүлсэн нь нийт бүртгэлтэй ажилгүйчүүдийн 59.1 хувийг эзэлж байна.

Хөдөлмөр, халамжийн үйлчилгээний хэлтсийн мэдээгээр 2008 оны жилийн эцсийн байдлаар 52.7 мянган хүн ажилд зуучлагдаж орсон нь 2007 оныхтай харьцуулахад 4.9 хувь буюу 2.7 мянган хүнээр буурчээ. Ажилд орсон хүмүүсийн 13.3 хувь буюу 7.0 мян.хүн төрийн өмчит үйлдвэрийн газар, төсөвт байгууллагад, 86.7 хувь буюу 45.7 мян.хүн компани, хоршоо, бусад байгууллагад ажилд зуучлагдан орсон мэдээтэй байна.

Эрүүл мэнд
Амьд төрсөн хүүхдийн тоо 2008 онд 63.3 мянга, амаржсан эхийн тоо 63.1 мянга болж 2007 оныхоос 7.5 мянгаар буюу 13.4 хувиар өссөн байна. Монгол Улсын эдийн засаг, нийгмийг 2008 онд хөгжүүлэх үндсэн чиглэлд 1000 амьд төрөлтөд ногдох нялхсын эндэгдлийг 18; тав хүртэлх насны хүүхдийн эндэгдлийг 24; 100 000 амьд төрөлтөд ногдох эхийн эндэгдлийг 69-д хүргэх зорилт тавьсан болно. 2008 онд 100000 амьд төрөлтөд ногдох эхийн эндэгдэл 49, тав хүртэлх насны хүүхдийн эндэгдэл 23 болж дэвшүүлсэн зорилт хэрэгжсэн байна. 1000 амьд төрөлтөд ногдох нялхсын эндэгдэл 2008 онд 20 болж 2007 оныхоос 2 пунктээр өссөн ч 2008 оны үндсэн чиглэлд тавьсан зорилтоо биелүүлж чадсангүй. Харин 1000 амьд төрөлтөд ногдох тав хүртэлх насны хүүхдийн эндэгдэл 2007 оныхоос 1 пунктээр буурсан байна.

Нялхсын эндэгдэл /1000 амьд төрөлтөд ногдох/ Өвөрхангай, Дорноговь, Говьсүмбэр, Архангай, Хэнтий, Баянхонгор, Хөвсгөл, Говь-Алтай, Өмнөговь, Сүхбаатар, Увс, Завхан аймгуудад улсын дунджаас дээгүүр байна. Харин эхийн эндэгдэл 31 болсон нь 2007 оныхоос 38.0 хувь буюу 19 эхээр буурсан эерэг үр дүн байгаа боловч 5 хүртэлх насны хүүхдийн эндэгдэл 1.5 мянга болсон нь 2007 оныхоос 249 хүүхдээр буюу 20.2 хувиар нэмэгджээ.

Халдварт өвчнөөр өвчлөгчдийн тоо 43.8 мянга болж, 2007 оныхоос 2.7 мянган хүнээр буюу 6.6 хувиар нэмэгдэв. Улсын хэмжээнд 10 000 хүнд ногдох халдварт өвчнөөр өвчлөгчдийн тоо 163 болж 2007 оныхоос 7 хүнээр нэмэгджээ. Халдварт өвчнөөр өвчлөгчдийн тоо өвчлөл Дорнод, Сүхбаатар, Говьсүмбэр, Хөвсгөл, Дорноговь, Хэнтий, Булган, Говь-Алтай аймгууд болон нийслэлд улсын дунджаас дээгүүр байна. Тэмбүүгээр өвчлөгчдийн тоо 2007 оныхоос 50.6 хувь, трихомониазаар өвчлөгчдийн тоо 49.5 хувь, гонококкт халдвараар өвчлөгчдийн тоо 34.8 хувь, вируст гепатитаар өвчлөгчдийн тоо 3.7 хувь, салхин цэцгээр өвчлөгчдийн тоо 1.8 хувиар өсч, харин сүрьеэгээр өвчлөгчдийн тоо 3.2 хувь, цусан суулгаар өвчлөгчдийн тоо 1.9 хувиар тус тус буурсан байна. Вируст гепатит өвчний дэгдэлт хүн амын дунд ялангуяа цэцэрлэг, сургуулийн насны хүүхдүүдийн дунд илүү эрчтэй тархсан байна. Нийт вируст гепатитаар өвчлөгчдийн 89.4 хувь нь “А” хэлбэрийн вируст гепатитаар өвчилжээ. Энэ онд 3.2 мянган хүн “гар, хөл, амны өвчин” (энтеровирус)-өөр өвчлөв. 2008 онд ХДХВ/ДОХ-ын тохиолдол 13 илэрч, улсын хэмжээнд нийт 49 тохиолдол бүртгэгдээд байна. Улсын хэмжээнд 2008 онд нийт 15.0 мянган хүн нас барснаас 26.4 хувь буюу 4.0 мянга нь эмнэлэгт нас баржээ. Эмнэлэгт нийт 638.4 мянган хүн хэвтэж эмчлүүлэв. Хувийн эмнэлгүүд 2008 онд 908.0 мянган хүнд үйлчилсэн байна.

Цааш нь...

Дэлхийн эдийн засаг хямраад байгаа ч Италийн мафи өдөрт 250 саяыг олж байна

"Bloomberg''-ийн нийгэм соёл судалгааны хүрээлэнгийн болон "SOS impresa" гэдэг бизнесмэнүүдийн байгууллагын мэдээгээр хямралын үед Италийн гэмт бүлэглэлүүдийн (мафи) орлого буурах бус харин ч эсрэгээрээ өссөн тоо гарчээ. Тэдний орлого өнгөрсөн жилд 40 млрд-аар өссөн бөгөөд 2007 оны байдлаар тэдний орлого 90 млрд байсан байна.

Хэзээнээс зартай Италийн гэмт бүлэглэлүүд өөрсдийн гол наймаа болох хар тамхины худалдаанаас жилд 59 орчим млрд, зэвсгийн наймаанаас 5,9 гаруй млрд-ийг олдог бол "рэкет"-ийн үр дүнд 90 млрд-ийг халаасладаг байна. Мөн мэдээнд Италийн бүлэглэлүүд өдөрт л 250 сая еврогийн орлоготой байдаг талаар ч дурьсанаас үзэхэд Италийн мафи хямралын үед хамгийн ашиг орлоготой ажиллажээ.

Цааш нь...

2008 оны Дэлхийн Шилдэг 100 брэнд

Дэлхийн шилдэг 100 брэндийн жагсаалтийг Интербрэнд 8 дахь жилдээ гаргаад байна. 2008 оны дэлхийн шилдэг брэндүүдийн жагсаатаас хархад 2007 оны шилдэг брэнд Кока Кола энэ жил мөн л дэлхийн №1 брэнд гэдгээ дахин баталлаа. 2008 онд брэндийн үнэ цэнээ хамгийн их хувиар өсгөсөн брэндээр GOOGLE (43%) тодорсон бол хамгийн уналттай явж байгаа брэндээр Америкийн санхүүгийн үйлчилгээ үзүүлэгч Merill Lynch (-23%) тодроод байна. Энэ оны хамгийн онцлог зүйл нь санхүүгийн үйлчилгээ үзүүлэгч бүхий л брэндүүдийн үнэ цэнэ буурсан байгаа дэлхийн санхүүгийн хямрал хэр хүчтэй болоод байгааг харуулж байна.

2008 оны дэлхийн шилдэг 100 брэндийн жагсаалттай танилцана уу (ТАТАХ)

BEST GLOBAL BRANDS

2008 rankings

2008 Rank	2007 Rank	Brand	Country of Origin	Sector			2008 Brand Value ($m)		Change in Brand Value
1	1		United States	Beverages			66,667		2%
2	3		United States	Computer Services			59,031		3%
3	2		United States	Computer Software			59,007		1%
4	4		United States	Diversified			53,086		3%
5	5		Finland	Consumer Electronics			35,942		7%
6	6		Japan	Automotive			34,050		6%
7	7		United States	Computer Hardware			31,261		1%
8	8		United States	Restaurants			31,049		6%
9	9		United States	Media			29,251		0%
10	20		United States	Internet Services			25,590		43%
11	10		Germany	Automotive			25,577		9%
12	12		United States	Computer Hardware			23,509		6%
13	13		Germany	Automotive			23,298		8%
14	16		United States	Personal Care			22,689		8%
15	15		United States	Financial Services			21,940		5%
16	17		France	Luxury			21,602		6%
17	18		United States	Computer Services			21,306		12%
18	14		United States	Tobacco			21,300		0%
19	11		United States	Financial Services			20,174		-14%
20	19		Japan	Automotive			19,079		6%
21	21		Republic of Korea	Consumer Electronics			17,689		5%
22	New		Sweden	Apparel			13,840		New
23	27		United States	Computer Software			13,831		11%
24	33		United States	Computer Hardware			13,724		24%
25	25		Japan	Consumer Electronics			13,583		5%
26	26		United States	Beverages			13,249		3%
27	23		United Kingdom	Financial Services			13,143		-3%
28	24		Switzerland	Beverages			13,056		1%
29	29		United States	Sporting Goods			12,672		6%
30	28		United States	Transportation			12,621		5%
31	34		Germany	Computer Software			12,228		13%
32	31		United States	Computer Hardware			11,695		1%
33	30		United States	Alcohol			11,438		-2%
34	22		United States	Financial Services			11,399		-21%
35	38		Sweden	Home Furnishings			10,913		8%
36	36		Japan	Computer Hardware			10,876		3%
37	32		United States	Financial Services			10,773		-6%
38	35		United States	Financial Services			10,331		-3%
39	40		United States	Food			9,710		4%
40	44		Japan	Consumer Electronics			8,772		13%
41	39		Switzerland	Financial Services			8,740		-11%
42	37		United States	Financial Services			8,696		-16%
43	42		Netherlands	Diversified			8,325		8%
44	New		Canada	Media			8,313		New
45	46		Italy	Luxury			8,254		7%
46	48		United States	Internet Services			7,991		7%
47	50		United States	Computer Services			7,948		9%
48	43		Germany	Diversified			7,943		3%
49	41		United States	Automotive			7,896		-12%
50	45		United States	Automotive			7,609		-1%
51	51		France	Personal Care			7,508		7%
52	52		United States	Media			7,193		4%
53	54		Germany	Automotive			7,047		8%
54	47		United States	Financial Services			7,022		-6%
55	49		France	Financial Services			7,001		-4%
56	53		United States	Food			6,646		2%
57	57		United States	Personal Care			6,437		7%
58	62		United States	Internet Services			6,434		19%
59	56		United States	Computer Hardware			6,393		6%
60	58		France	Luxury			6,355		9%
61	59		United States	Food			6,105		6%
62	64		Spain	Apparel			5,955		15%
63	63		Switzerland	Food			5,592		5%
64	60		United States	Restaurants			5,582		-2%
65	55		United States	Internet Services			5,496		-9%
66	67		France	Food			5,408		8%
67	68		Germany	Automotive			5,407		11%
68	66		United States	Diversified			5,288		5%
69	65		United States	Personal Care			5,264		3%
70	69		Germany	Sporting Goods			5,072		6%
71	71		Switzerland	Luxury			4,956		8%
72	72		Republic of Korea	Automotive			4,846		9%
73	New		Canada	Consumer Electronics			4,802		New
74	70		United States	Personal Care			4,636		1%
75	75		Germany	Automotive			4,603		9%
76	73		France	Luxury			4,575		8%
77	61		United States	Apparel			4,357		-20%
78	78		Japan	Consumer Electronics			4,281		4%
79	83		Switzerland	Luxury			4,236		10%
80	79		United States	Luxury			4,208		5%
81	74		United States	Restaurants			4,097		-4%
82	80		Germany	Financial Services			4,033		2%
83	85		France	Alcohol			3,951		6%
84	84		United Kingdom	Energy			3,911		3%
85	88		United States	Restaurants			3,879		7%
86	81		Netherlands	Financial Services			3,768		-3%
87	77		United States	Consumer Electronics			3,721		-10%
88	89		United States	Consumer Electronics			3,682		2%
89	91		United Kingdom	Alcohol			3,590		6%
90	92		Japan	Automotive			3,588		7%
91	94		Italy	Luxury			3,585		9%
92	90		United States	Personal Care			3,582		4%
93	New		Italy	Automotive			3,527		New
94	New		Italy	Luxury			3,526		New
95	87		France	Alcohol			3,513		-3%
96	New		United States	Hospitality			3,502		New
97	93		Netherlands	Energy			3,471		4%
98	96		Germany	Personal Care			3,401		9%
99	New		United States	Transportation			3,359		New
100	New		United States	Financial Services			3,338		New

Цааш нь...